АРБУЗОВ Александр Ерминингельдович: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
imported>Dilde
No edit summary
imported>Gulira
No edit summary
 
(5 intermediate revisions by 2 users not shown)
1 сап: 1 сап:
'''АРБУЗОВ''' Александр Ерминингельдович [30. 8 (11. 9). 1877, Казан губ., Арбузово-Баран айылы -  22. 1. 1968, Казан ш.] – химик, СССР ИАнын    акад. (1942); корр.-мүчө (1932), Соц. Эмг. Баатыры (1957). А. М. ''Зайцевдин'' окуучусу. 1900-ж. Казан ун-тин бүткөн. 1911-30-ж. ошол ун-ттин, 1930-жылдан Казандагы хим.-технол. ин-тунун проф., 1945-63-ж. СССР ИАнын Казандагы  филиалынын председатели. Фосфорлуу к-та ж-а анын бирикмелеринин түзүлүшүн аныктаган. Фосфор орг. бирикмелерин синтездөөнүн бирден-бир негизги жолу болгон реакцияны (Арбузов  реакциясы) ачкан. А. хим. катализ ж-а фосфорлуу к-танын диалкил эфирлеринин таутомерлерин изилдеген ж-а химиянын өнүгүшүнө баалуу эмгек сиңирген. Ийне жалбырактуу жыгачтардын чайырын изилдеп, чайырды коромжусуз жыйнап алуу техникасын иштеп чыккан. СССР мамл. сыйл. лауреаты (1943, 1947), беш Ленин  ж. б. ордендер ж-а медалдар м-н сыйланган.
'''АРБУЗОВ''' '''Александр Ерминингельдович''' [30. 08 (11. 09). 1877, Казан губерниясы, Арбузово-Баран айылы -  22. 01. 1968, Казан шаары] – химик, СССР ИАнын    академиги (1942); корреспондент-мүчө (1932), Социалисттик Эмгектин  Баатыры (1957). А. М. ''Зайцевдин'' окуучусу. 1900-жылы Казан университетин бүткөн. 1911-1930-жылдары  ошол университеттин, 1930-жылдан Казандагы химиялык-технологиялык институтунун профессору, 1945-1963-жылдары СССР ИАнын Казандагы  филиалынын председатели. Фосфорлуу кислотата <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> анын бирикмелеринин түзүлүшүн аныктаган. Фосфор органикалык бирикмелерин синтездөөнүн бирден-бир негизги жолу болгон реакцияны (Арбузов  реакциясы) ачкан. Арбузов химиялык катализ <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> фосфорлуу кислотанын диалкил эфирлеринин таутомерлерин изилдеген <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> химиянын өнүгүшүнө баалуу эмгек сиңирген. Ийне жалбырактуу жыгачтардын чайырын изилдеп, чайырды коромжусуз жыйнап алуу техникасын иштеп чыккан. СССР мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1943, 1947), беш Ленин  жана башка ордендер <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> медалдар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> сыйланган.
[[Категория:1-Том]]

03:55, 6 Февраль (Бирдин айы) 2026 -га соңку нускасы

АРБУЗОВ Александр Ерминингельдович [30. 08 (11. 09). 1877, Казан губерниясы, Арбузово-Баран айылы - 22. 01. 1968, Казан шаары] – химик, СССР ИАнын академиги (1942); корреспондент-мүчө (1932), Социалисттик Эмгектин Баатыры (1957). А. М. Зайцевдин окуучусу. 1900-жылы Казан университетин бүткөн. 1911-1930-жылдары ошол университеттин, 1930-жылдан Казандагы химиялык-технологиялык институтунун профессору, 1945-1963-жылдары СССР ИАнын Казандагы филиалынын председатели. Фосфорлуу кислотата жана анын бирикмелеринин түзүлүшүн аныктаган. Фосфор органикалык бирикмелерин синтездөөнүн бирден-бир негизги жолу болгон реакцияны (Арбузов реакциясы) ачкан. Арбузов химиялык катализ жана фосфорлуу кислотанын диалкил эфирлеринин таутомерлерин изилдеген жана химиянын өнүгүшүнө баалуу эмгек сиңирген. Ийне жалбырактуу жыгачтардын чайырын изилдеп, чайырды коромжусуз жыйнап алуу техникасын иштеп чыккан. СССР мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1943, 1947), беш Ленин жана башка ордендер жана медалдар менен сыйланган.