КЕЛТИРИЛБЕС КӨП МҮЧӨ: нускалардын айырмасы
No edit summary |
No edit summary |
||
| (One intermediate revision by one other user not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КЕЛТИРИЛБЕС КӨП МҮЧӨ</b> – төмөнкү даража­луу көбөйтүүчүлөргө ажырабаган <i>көп мүчө.</i> Көп мүчөнүн көбөйтүүчүлөргө ажырашы ж-а кел­тирилбес касиети анын коэффицциенти кандай сандан турганына байланыштуу. Мисалы, эгер коэффициенти үчүн жалаң рационалдуу гана сандарды алсак, <i>х</i><sup>3</sup>+2 көп мүчөсү келтирилбес болот. Ал эми коэффициент үчүн чыныгы сандарды алсак, анда аны келти­рилбес эки көп мүчөнүн көбөйтүндүсүнө ажыра­тууга болот: (<i>х+</i> < | <b type='title'>КЕЛТИРИЛБЕС КӨП МҮЧӨ</b> – төмөнкү даража­луу көбөйтүүчүлөргө ажырабаган <i>көп мүчө.</i> Көп мүчөнүн көбөйтүүчүлөргө ажырашы ж-а кел­тирилбес касиети анын коэффицциенти кандай сандан турганына байланыштуу. Мисалы, эгер коэффициенти үчүн жалаң рационалдуу гана сандарды алсак, <i>х</i><sup>3</sup>+2 көп мүчөсү келтирилбес болот. Ал эми коэффициент үчүн чыныгы сандарды алсак, анда аны келти­рилбес эки көп мүчөнүн көбөйтүндүсүнө ажыра­тууга болот: (<i>х+</i> <math>(x+\sqrt[3]{2})(x^2-x\sqrt[3]{2}+\sqrt[3]{4})</math>. Даражасы нөлдөн чоң болгон көп мүчө берилген талаада келтирилбес көп мүчөгө бирден-бир гана жол м-н (туруктуу көбөйтүүчүлөргө чейинки тактыкта) ажыраты­лат. Эгер көп мүчө туюк коэффициенттер талаасынын алгебралык келтирилбес коп мучо болсо, анда абсолюттук келтирилбес коп мучо деп аталат. Мисалы, бир өзгөрмөлүү 1-даражалуу көп мүчө абсолюттук келтирилбес коп мучо болот. Чыныгы сандар талаасында 2-даражалуу бир өзгөрмөлүү көп мүчө анын дис­криминанты терс болгондо гана келтирилбес коп мучо болот. | ||
Ад.: <i>Ван-дер-Варден Б. Л.</i> Алгебра / Пер. с нем. М.,1976. | Ад.: <i>Ван-дер-Варден Б. Л.</i> Алгебра / Пер. с нем. М.,1976. | ||
[[Категория:4-том, 204-256 бб]] | [[Категория:4-том, 204-256 бб]] | ||
07:53, 15 Январь (Үчтүн айы) 2026 -га соңку нускасы
КЕЛТИРИЛБЕС КӨП МҮЧӨ – төмөнкү даражалуу көбөйтүүчүлөргө ажырабаган көп мүчө. Көп мүчөнүн көбөйтүүчүлөргө ажырашы ж-а келтирилбес касиети анын коэффицциенти кандай сандан турганына байланыштуу. Мисалы, эгер коэффициенти үчүн жалаң рационалдуу гана сандарды алсак, х3+2 көп мүчөсү келтирилбес болот. Ал эми коэффициент үчүн чыныгы сандарды алсак, анда аны келтирилбес эки көп мүчөнүн көбөйтүндүсүнө ажыратууга болот: (х+ . Даражасы нөлдөн чоң болгон көп мүчө берилген талаада келтирилбес көп мүчөгө бирден-бир гана жол м-н (туруктуу көбөйтүүчүлөргө чейинки тактыкта) ажыратылат. Эгер көп мүчө туюк коэффициенттер талаасынын алгебралык келтирилбес коп мучо болсо, анда абсолюттук келтирилбес коп мучо деп аталат. Мисалы, бир өзгөрмөлүү 1-даражалуу көп мүчө абсолюттук келтирилбес коп мучо болот. Чыныгы сандар талаасында 2-даражалуу бир өзгөрмөлүү көп мүчө анын дискриминанты терс болгондо гана келтирилбес коп мучо болот.
![{\displaystyle (x+{\sqrt[{3}]{2}})(x^{2}-x{\sqrt[{3}]{2}}+{\sqrt[{3}]{4}})}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/a40a454197379c07f2cedbeedf58b7eb2c3c883b)
Ад.: Ван-дер-Варден Б. Л. Алгебра / Пер. с нем. М.,1976.