КЕРЕГЕ

КЕРЕГЕ – боз үйдүн уук бекитилүүчү каптал жыгачтары.

Диаметри 2,5–3,5 см, узундугу 230–300 см, баш аягы бирдей жумуру (56–60 даана) саканактардан (таякчалардан) жасалат. Сака­нактарды эчки тал, сары талдын кабыгын аз аарчып, ичин көздөй бир ийип, теске салып, көлөкөгө кургатып жасайт, уук байланчу баш жагынан 15–20 см жери сыртын көздөй ийип маталат. Саканактардын ар бири 14–18 см ара­лыкта бири-бири менен кайчылаштырылып кө­зөлүп, ага өткөрүлгөн көктүн эки жагы түйүлүп бекитилет. Керегенин көктөлүп бириккен жери тем­гек деп аталат. Ишти тездетүү, көктү, убакыт­ты үнөмдөө максатында көпчүлүк керегелерде ар бир 3 же 4 катар темгектерден кийинки катары тем­гектелбей (көзөлбөй, көктөлбөй, бош) «азат» калтырылат. Кереге жайылганда саканактардын кайчылашуусунан пайда болгон төрт жагы бир­дей көзчөлөрдүн чоңураагы ж е л к ө з, кичи­рээги т о р к ө з деп аталат. Саканактардын баш (жоон) жагынын 70–80 см жеринин ички бети алакандалып (жалпайтылып), ага 6–12 издүү сай салынат. Керегенин ар бир канаты узуну боюнча 18–20 көздүү, бийиктиги (туурасы) боюнча 6–10 көздүү болгон. Кереге канаттарынын четки кыска саканактары жетим же сыңар саканак делет. Жыйылган керегенин бийиктиги 2 мдей, эни 75 смдей болот. Жазганда бийиктиги төмөндөп, эни 2–2,5 мге жетет. Керегенин уук байланчу жогорку ача­кейлери кереге баш, анын карама-каршы төмөнкү бөлүгү керегенин аягы деп аталат. Кереге канаттарын бириктиргенде, алардын четки саканактары бири-бирине дал келип ашталганда, канат боо менен орой чалып байланат. Боз үйдүн чоңдугу кереге канаттарынын санына жараша: эң кичинеси 4, эң чоңу 12 канат деп өлчөнөт. Кереге жошо, сыр, боёк, темир даты менен боёлгон. Учурда боз үйдүн башка жыгачтары сыяктуу кереге да өндүрүштө даярдалат.