КАШТАН: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol4>KadyrM
No edit summary
 
No edit summary
 
(2 intermediate revisions by 2 users not shown)
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КАШТА&#769;Н</b> (Castanea) – өсүмдүктөрдүн кара ка&shy;йыңдар тукумундагы дарак уруусу. К-дын 14 түрү Түн. Америка, Япония, Кытай, Жер Ортолук дениз жээктеринде өсөт. КМШ өлкөлөрүндө 1
<b type='title'>КАШТА&#769;Н</b> (Castanea) – өсүмдүктөрдүн кара ка&shy;йыңдар тукумундагы дарак уруусу. Каштандын 14 түрү Түндүк Америка, Япония, Кытай, Жер Ортолук деңиз жээктеринде өсөт. КМШ өлкөлөрүндө 1 гана түрү – эгилме же кадимки каштан Кавказдын Кара деңиз жээги, Закавказье ж. б. жерлерде өстүрүлөт. Бийиктиги 35 <i>м</i>, диаметри 2 <i>м</i>дей. Көп жыл (500 жылдан ашык) өсөт. Тамыры жерге терең кирет. Гүлү майда, сөйкөчөдөй топ гулго чогулган ак, жал&shy;кы же кош жыныстуу; кайчылаш чаңдашат. Мөмөсү – жаңгакча, күрөң кабыгы жука, ар чанакта үчтөн мөмө болот. Кычкыл боз топурак&shy;туу, жылуу, жарык ж-а нымдуу жерде жакшы өсөт. Каштан 5–10 жылда мөмөлөйт. Мөмөсү конди&shy;тер өнөр жайында пайдаланылат. Данында 60% крах&shy;мал, 17% кант, 8–11% азоттуу зат, 2% май болот. Жыгачы суу астындагы курулмаларда, курулушта, кабыгы кездеме боёодо пайдаланы&shy;лат. Кыргызстанда парк, көчөлөрдө кооздук үчүн өстүрүлөт.
гана түрү – эгилме же кадимки К. Кавказдын
Кара деңиз жээги, Закавказье ж. б. жерлерде
өстүрүлөт. Бийикт. 35 <i>м</i>, диаметри 2 <i>м</i>дей. Көп жыл (500 жылдан ашык) өсөт. Тамыры жерге терең кирет. Гүлү майда, сөйкөчөдөй, ак, жал&shy;кы же кош жыныстуу; кайчылаш чаңдашат.<br>
Мөмөсү – жаңгакча, күрөң кабыгы жука, ар
чанакта үчтөн мөмө болот. Кычкыл боз топурак&shy;туу, жылуу, жарык ж-а нымдуу жерде жакшы
өсөт. К. 5–10 жылда мөмөлөйт. Мөмөсү конди&shy;тер ө. ж-нда пайдаланылат. Данында 60% крах&shy;мал, 17% кант, 8–11% азоттуу зат, 2% май
болот. Жыгачы суу астындагы курулмаларда, курулушта, кабыгы кездеме боёодо пайдаланы&shy;лат. Кырг-нда парк, көчөлөрдө кооздук үчүн
өстүрүлөт.
[[Категория:4-том, 204-256 бб]]
[[Категория:4-том, 204-256 бб]]

12:38, 12 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы

КАШТА́Н (Castanea) – өсүмдүктөрдүн кара ка­йыңдар тукумундагы дарак уруусу. Каштандын 14 түрү Түндүк Америка, Япония, Кытай, Жер Ортолук деңиз жээктеринде өсөт. КМШ өлкөлөрүндө 1 гана түрү – эгилме же кадимки каштан Кавказдын Кара деңиз жээги, Закавказье ж. б. жерлерде өстүрүлөт. Бийиктиги 35 м, диаметри 2 мдей. Көп жыл (500 жылдан ашык) өсөт. Тамыры жерге терең кирет. Гүлү майда, сөйкөчөдөй топ гулго чогулган ак, жал­кы же кош жыныстуу; кайчылаш чаңдашат. Мөмөсү – жаңгакча, күрөң кабыгы жука, ар чанакта үчтөн мөмө болот. Кычкыл боз топурак­туу, жылуу, жарык ж-а нымдуу жерде жакшы өсөт. Каштан 5–10 жылда мөмөлөйт. Мөмөсү конди­тер өнөр жайында пайдаланылат. Данында 60% крах­мал, 17% кант, 8–11% азоттуу зат, 2% май болот. Жыгачы суу астындагы курулмаларда, курулушта, кабыгы кездеме боёодо пайдаланы­лат. Кыргызстанда парк, көчөлөрдө кооздук үчүн өстүрүлөт.