КАНТАТА

КАНТА́ТА (латынча cantare – ырдоо) – солист, хор жана оркестр үчүн жазылган көп бөлүмдүү вокал­дык-аспаптык чыгарма. Кантата салтанаттуу, куба­нычтуу, лирикалык, кайгылуу жана баяндоо мү­нөзүндө болот да, жарандык жана диний деп бөлүнөт. Адатта кантата оркестрдик киришмеден, ари­ялардан, речитативдерден жана хорлордон турат. Ораторияга жакын, бирок андан масштабынын чакандыгы менен айырмаланат. Кантата XVII кылымдын 1-жа­рымында Италияда пайда болгон. Италян кантатасынын гүлдөп-өсүшү XVII кылымда А. Скарлатти, Ж. Карис­сими, Ф. Кавалли жана башка композиторлордун чыгармачы­лыгы менен мүнөздөлөт. И. С. Бах жарандык жана диний кантатанын жогорку көркөмдүктөгү үлгүлөрүн жараткан. XVIII–XIX кылымдарда композиторлор Г. Гендель, В. Мо­царт, П. Чайковский, Н. Римский-Корсаков жана башкалар бир топ олуттуу кантаталарды жазган. Кантатада хордун ролу кеңейип, элдик ырлардын интонацияла­ры колдонулат. Композиторлор С. Прокофьевдин «Алек­сандр Невский», Ю. Шапориндин «Куликов та­лаасында», кыргыз музыкасында М. Абдраев­дин «Гүлдөгөн Кыргызстан», К. Молдобасанов­дун «Кыргызстан гүлдөсүн» жана башка көрүнүктүү кантаталар бар.