ИЧ КЕЛТЕ

ИЧ КЕЛТЕ , п а р а т и ф – ичке ичегини сезген­дирип, организмди жалпы ууландыруучу катуу кармама жугуштуу оору. Оору козгогучу – бак­териялар. Алар сырткы чөйрөнүн түрдүү шартына ж-а жугушсуздандыруучу заттардын таа­сирине туруктуу. Сууда ж-а жер кыртышында 2 жума, жашылча-жемиштерде 10–15 күн, май м-н этте 1–3 айга чейин сакталат. Ысытканда, кайнатканда тез өлөт. Ич келте оорулуу же бакте­рия алып жүрүүчүлөрдүн заңы ж-а заарасы м-н сырткы чөйрөгө чыгат. Соо киши булганган тамак-ашты жегенде, булганган сууну ичкенде же ошол сууга түшкөндө, көпчүлүк учурда бак­терия алып жүрүүчүнүн кир колу ж-а кээ бир үй буюмдары аркылуу жугат. Жылуу мезгилде чымын аркылуу да таралышы мүмкүн. Козго­гуч ооз аркылуу ичке ичегиге кирип, анын был­жыр челинде өсүп, көбөйүп, канга өтөт. Кан м-н бүт денеге тарап, организмди ууландырат. Андан кан тамырлар, өзгөчө нерв системасы жа­быркайт. Оорунун жашыруун мезгили 3–21 (көбүнчө 10–14) күнгө созулат. Оору акырын­дык м-н башталат. Денеси шалдырап, алсызда­нат, уйкусу качып, тамакка табити тартпай, ишке жөндөмү төмөндөйт. Дене температурасы жо­горулайт. Айрым оорулуулар оору башталган­да эле эсинен танат, жөөлүйт. Териси кургап, кубарат. Оорулуунун ичи катат, кээде өтөт, 8– 9-күнү көкүрөк ж-а курсак терисинде майда кызыл тактар пайда болот. Ооруну ооруканада гана толук дарылоого болот. Ооруканадан айы­гып чыккандан кийин врачтын кароосунда бо­луп, 2–3 айга чейин врачтын көрсөтүүсү м-н мүнөздөп тамактануу керек. Ооруну алдын алуу үчүн оорулууну ж-а бактерия алып жүрүүчүлөрдү өз убагында таап дарылоо, оорулуу жаткан бөлмөнү дезинфекциялоо, оорулуу м-н бирге болгондорду лабораториялык текшерүүдөн өткөрүү ж-а 21 күнгө чейин медициналык байкоо жүргүзүү зарыл.