ИОНДОР

ИОНДОР (гр. ion – кыймылдуу) – атомдор же атом тобу электрондорун бергенде же кошуп алганда пайда болгон электр заряддуу бөлүкчөлөр. Бөлүкчөдөн электрондор бөлүнүп чыкканда талап кылынган энергия иондошуу потенциалы деп аталат. Кошуп алганда энер­гия бөлүнүп чыгат. Оң заряддуу, терс уюлга (ка­тодго) тартылган иондор катиондор, терс заряддуу, оң уюлга (анодго) жылгандар аниондор деп ата­лат. Алар берген же кошуп алган электрондун санына жараша 1, 2 ж-а 3 заряддуу болушат. Ион зарядынын тыгыздыгы же иондук потен­циал ион зарядынын иондук радиуска болгон катышы м-н аныкталат. Иондор бардык агрегаттык абалда (газ, суюктук, кристалл) өз алдынча бөлүкчө түрүндө жолугат. Бирдей химиялык курам­дагы нейтралдуу бөлүкчөдөн иондор зарядынын бел­гиси, чоңдугу, сырткы электрон катмарынын түзүлүшү м-н айырмаланат. Электрондук кон­фигурациялар бирдей атом м-н иондордун катары изоэлектрондук катарлар деп аталат. Иондор атом, молекула, химиялык активдүү бөлүкчөлөр ж-а бири-бири м-н реакцияга кирет. Табигый шартта иондор космос ж-а күн нурларынын же электр зарядынын (чагылган) таасиринен аба­да пайда болот. Иондор тирүү организмдерде заттар­дын алмашуу процессинде чоң роль ойнойт.