ИЙРИ СЫЗЫКТУУ КООРДИНАТАЛАР: нускалардын айырмасы
vol3>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (One intermediate revision by one other user not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ИЙРИ СЫЗЫКТУУ КООРДИНАТАЛАР</b> , | <b type='title'>ИЙРИ СЫЗЫКТУУ КООРДИНАТАЛАР</b> , Г а у с с к о о р д и н а т а л а р ы – мейкиндик­теги (же тегиздиктеги) координата сызыктары (<i>u, v</i>) ийри сызыктары болгон координата­лар. Ийри сызыктуу координаталарды биринчи жолу голландиялык математик Я. Бернулли (1691) пайдаланган, бир жылдан кийин немис окумуштуусу Г. Лейбниц коорди­ната деп атаган. Мейкиндиктеги ийри сызыктуу координаталарды ж-а алардын аталышын франциялык математик Г. Ламе (1833) киргизген. Ийри сызыктуу координаталар системасы – тик бурч­туу координаталар системасынын жалпы түрү. Бетке ийри сызыктуу координаталарды киргизүү дифференциал гео­метриясынын методдорунун жардамы м-н бет­тин геометриялык касиеттерин изилдөөгө мүмкүндүк тү­зөт, интегралдарды эсептөөнү жеңилдетет. Эгерде координата сызыктары D облусунун ар бир че­китинде өз ара перпендикулярдуу болсо, анда ийри сызыктуу координаталар ортогоналдуу деп аталат. Ортогоналдуу­луктун зарыл ж-а жеткиликтүү шарты: (<i>e<sub>k,</sub> | ||
Г а у с с к о о р д и н а т а л а р ы – мейкиндик­теги (же тегиздиктеги) координата сызыктары (<i>u, v</i>) ийри сызыктары болгон координата­лар. | e</i> ) = 0, мында <i>k ≠ m.</i> Мейкиндикте бисфералы , бицилиндрдик ж-а тордук координаталар, ко­нустук, параболалык, сфералык, цилиндрлик, эллипстик координаталар ортогоналдуу ийри сызыктуу координаталар болот, к. <i type='ref'>Координаталар.</i> | ||
e</i> ) = 0, мында <i>k ≠ m.</i> Мейкиндикте бисфералы , | |||
бицилиндрдик ж-а тордук координаталар, ко­нустук, параболалык, сфералык, цилиндрлик, эллипстик координаталар ортогоналдуу | |||
[[Категория:3-том, 449-543 бб]] | [[Категория:3-том, 449-543 бб]] | ||
09:59, 15 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы
ИЙРИ СЫЗЫКТУУ КООРДИНАТАЛАР , Г а у с с к о о р д и н а т а л а р ы – мейкиндиктеги (же тегиздиктеги) координата сызыктары (u, v) ийри сызыктары болгон координаталар. Ийри сызыктуу координаталарды биринчи жолу голландиялык математик Я. Бернулли (1691) пайдаланган, бир жылдан кийин немис окумуштуусу Г. Лейбниц координата деп атаган. Мейкиндиктеги ийри сызыктуу координаталарды ж-а алардын аталышын франциялык математик Г. Ламе (1833) киргизген. Ийри сызыктуу координаталар системасы – тик бурчтуу координаталар системасынын жалпы түрү. Бетке ийри сызыктуу координаталарды киргизүү дифференциал геометриясынын методдорунун жардамы м-н беттин геометриялык касиеттерин изилдөөгө мүмкүндүк түзөт, интегралдарды эсептөөнү жеңилдетет. Эгерде координата сызыктары D облусунун ар бир чекитинде өз ара перпендикулярдуу болсо, анда ийри сызыктуу координаталар ортогоналдуу деп аталат. Ортогоналдуулуктун зарыл ж-а жеткиликтүү шарты: (ek, e ) = 0, мында k ≠ m. Мейкиндикте бисфералы , бицилиндрдик ж-а тордук координаталар, конустук, параболалык, сфералык, цилиндрлик, эллипстик координаталар ортогоналдуу ийри сызыктуу координаталар болот, к. Координаталар.