КАН-ТОО барагынын баштапкы кодун көрүү

<b type='title'>КАН-ТОО</b> , К а н - Т е ң и р – Борбордук Теңир-Тоодо&shy;гу бийик чоку. Кан-Теңир тоо тоомунда, Жеңиш чокусунан 18 <i>км</i> түндүк тарапта. Бийиктиги 6995 <i>м</i>. Чоку шуштугуй. Капталдары тик (түштүк боору 60°ка, түндүк жагы 40–45°ка чейин). Төмөн жагы күңүрт акиташ тегинен, жогору жагы тунук мра&shy;мордон турат. Дээрлик кар-мөңгү м-н каптал&shy;ган, өтө тик капталдарында гана кар токтобой, тоо тектер ачылып жатат. Капталдарындагы мөңгүлөр Түштүк ж-а Түндүк Эңилчек мөңгүлөрүнө кошулат. Чоку жергиликтүү элге эчактан белгилүү. Алыстан көрүнгөн кар-мөңгүлүү чокуну кыргыз&shy;дар Кан-Тоо, казактар Олуя-Чоку деп аташкан. 1755-, 1780-жылдарда Оренбургда түзүлгөн карталарда

[[File:КАН-ТОО26.png | thumb | Кан-Тоо чокусу.]]
ал Кан-Тоо («гора Хан») деп аталган. 1900-жылы Сары- Жаз аймагын изилдеген венгр илимпозу Д. Ал&shy;маши Хан-Теңир чокусунун жергиликтүү аты К а н - Т о о деп белгилеген. Адабияттарда ороним кан, канга окшош кызыл деген мааниден келип чык&shy;кан деген пикирлер айтылат. Чындыгында анын аты тоонун (чокунун) өтө бийиктигинен келип чыгып, «тоолордун каны» (падышасы) деген тү&shy;шүнүктү туюндурарын көп илимпоздор (Мур&shy;заев Э. М., Өмүрзаков С. Ө. ж. б.) далилдеген.<br>
Чокуга алгач 1931-жылы 10-сентябрда М. Т. Погре&shy;бецкий жетекчилик кылган украиналык альпи&shy;нисттер чыккан. Ошондой эле к. <i>Кан-Теңир тоо тоо&shy;м</i>у. <p align='right'><i type='author'>А. Осмонов.</i>
[[Категория:4-том, 51-100 бб]]