КОНФУЦИЙ барагынын баштапкы кодун көрүү

<b type='title'>КОНФУ&#769;ЦИЙ</b> (Кун-цзы же Кун Фу-цзы – устат Кун) (б. з. ч. 551, Лу падышалыгы Цзоу (азыр Шаньдун провинциясы, Цюйфу ш. ) – 479, ошол эле жер] – байыркы кытайдын улуу ойчулу, <i>конфуцийчиликти</i>

[[File:КОНФУЦИЙ21.png | thumb | Конфуций шакирти Ци Лю менен саякатта (кытай гравюрасы, XVI к.).
]]негиздөөчү. К-дин саясий ж-а этикалык көз караштары б. з. ч. 6-к-да жаралган, кийин анын шакирттери тарабынан түзүлгөн «Лунь юй» («Аңгемелер ж-а ой жүгүртүүлөр») китебинде баяндалган. 22 жашынан тартып окута баштап, Кытайдын эң атактуу окутуучусу катары даңкталган. 50 жашынан саясий ишмердүүлүккө өтүп, Лу падышанын мамлеке&shy;тинде жогорку мансаптуу төрөлөрдөн болуп калган. К-дин этикалык-саясий окуусунун борборундагы башкы маселе – мамлекетти башкаруу. Адамдардын коомдогу ж-а үй-бүлөдөгү өз ара мамилелеринин эң жогорку мыйзамы ж э н ь (гумандуулук) түшүнүгү. Буга улуулар&shy;ды урматтоо, ата-энени сыйлоо, падышага берилгендик, сылыктык ж. б. ыймандык (морал&shy;дык) нормалар кирген. К-дин ырастоосунда жэн-ге ак сөөктөр (цзюнь) гана жетишип, букаралар (сяо жэнь) жетише алышпайт. Анын окуусу б-ча падышалык Асмандын (кудайдын) ыйык буйругу м-н тартууланган бийлик, ошон&shy;дуктан башкаруучу «Асмандын уулу» (тяньц-зы) деп жарыялаган. К-дин идеясы – конфуцийчиликтин диний-этикалык окуусунун негизи болуп калды. Б. з. ч. 2-к-дан тартып 1911–
13-ж-дагы Синхай рев-ясына чейин конфуцийчилик Кытайдын расмий мамл. идеологиясы болуп келген. Кырг-нда 2008-жылдан К. Кара&shy;саев атн. БГУда Конфуций атн. ин-т иштейт.


Ад.: <i>Сигэки Кандзука.</i> Конфуций. Первый учитель Поднебесной. М., 2003; <i>Малявин В. В.</i> Конфуций. М., 2007.
[[Категория:4-том,_403-452_бб]]