КАТЫШ барагынын баштапкы кодун көрүү

<b type='title'>КАТЫШ</b> – бирдей өлчөмдөгү (бир тектүү) эки чоңдуктун бирин экинчисине бөлгөндөгү тийин&shy;ди, башкача айтканда алардын бөлүү жолу м-н салыштыры&shy;лышы. Бирдей өлчөмдөгү чоңдуктардын (уба&shy;кыт, аралык, аянт, көлөм, салмак ж. б.) катышы алардын сан өлчөмдөрүнүн катышы  м-н аныкталат да, алардын өлчөө бирдиктерине көз каранды болбойт. Тийиндидеги бөлүнүүчү катыштын мурун&shy;ку, бөлүүчү анын кийинки мүчөсү деп аталат. Мисалы, <i>а:b=c</i> болсо, анда <i>а</i> – катыштын мурунку, <i>b</i> – анын кийинки мүчөсү болот. Катыштын касиетте&shy;ри тийиндинин же бөлчөктүн касиеттеринен эч айырмаланбайт, атап айтканда эгер <i>а:b=c</i> болсо, анда <i>a b</i> 1) <i>a=bc</i>; 2) <i>b</i> =; 3) <i>аk:bk=c</i>; 4): = <i>c</i> ; 5) бөлчөктүү сандардын катыштарын бүтүн сандардын катыштары м-н алмаштырууга болот:1 3:	=
5
11 1

3 5
55 3
:
15 15
= 55: 3. Бир тектүү чоңдуктардын катышы <i>пайыз (процент)</i> аркылуу туюнтулат.<br>Мисалы, китепканадагы 20000 китептин 6000и кыр&shy;гыз тилинде десек, кыргызча китептердин саны алардын жалпы санына карата кандайча ка&shy;тышат? 6000:20000 = 0,3, издеген катыш 0,3 же 30% болот. Эки же бир нече барабар катыштар <i>про&shy;порцияны</i> түзөт.
[[Категория:4-том, 154-203 бб]]