КВАРКТАР барагынын баштапкы кодун көрүү

<b type='title'>КВАРКТАР</b> – спини 1/2 болгон элементардык
бөлүкчөлөр. Азыркы көз караш б-ча бардык <i>ад&shy;рондордун</i> түзүүчүлөрү: <i>бариондор</i> ж-а <i>мезондор</i> К-дан турат деп эсептелет. К. ж-дөгү божомол&shy;ду 1964-ж. бири бирине байланышпай туруп М. Гелл-Манн (АКШ) ж-а Ж. Цвейг (Австрия) спектроскопиядагы закон ченемдерди ж-а адрон&shy;дордун касиеттерин түшүндүрүүдө айтышкан. К. божомолуна ылайык бариондор үч К-дан (ан&shy;тибариондор – үч антикварктан), мезондор –
К-дан ж-а антикварктардан турат. Эркин абал&shy;дагы К. али табыла элек ж-а адрондорду аны түзүүчү К-га ажыратууга мүмкүн эмес деп эсеп&shy;телинет. 19-к-дын 80-жылдарынын башында К-дын 5 түрү белгилүү болгон: <i>u, d, s, c, b.</i> Андан
кийин теор. негизде алтынчы К. – t-К-дын бо&shy;лору алдын ала айтылган. Бардык К. барион&shy;дук сан (бариондук заряд) <i>В</i>=1/3 м-н түшүндү&shy;рүлөт. Бариондор үчүн <i>В</i>=1, ал эми мезондорду&shy;ку <i>В</i>=0. Бул бардык К-дын бариондук заряды
1/3; <i>u, c, t</i> К-дын электр заряды – 2/3; <i>d, s, b</i>
К-дыкы – 1/3. Бардык <i>лептондор</i> ж-а К. <i>фер&shy;миондор</i> (спини 1/2ге барабар) болуп эсептели&shy;нет. К-дын типтери баарыдан мурда төмөнкү ички <i>кванттык сандар [Изотоптук спин (I)</i>
ж-а анын проекциясы (<i>I</i><sub>3</sub>), кызыктуулук (стран&shy;ность) (<i>S</i>), суктануу <i>(очарование) (C</i>), сулуулук
(красота) (<i>b</i>) аныктык (истинность) (<i>t</i>) ж-а электр заряды (Q)] м-н мүнөздөлөт. К-дын электр заряды жогорудагы ички кванттык сандар м-н
туюнтулуп, Гелл-Манн – Нишижиманын жал&shy;пыланган формуласы м-н берилет (е элементар&shy;дык заряд бирдиги б-ча): <i>Q=I</i><sub>3</sub>+1/2<i>(В+S+C–b+t)</i>. Экинчи кошулуучунун эки эселенген мааниси
<i>гиперзаряд</i> деп аталат. Кванттык хромодинами&shy;када түс деп аталуучу үч жаңы заряд (кызыл, жашыл ж-а көк) киргизилген. Ага карама-кар&shy;шы: антикызыл, антижашыл ж-а антикөк түс&shy;төр да бар. Ар кандай ароматтагы кварк үч түстүн
бирине, ал эми антикварк – үч антитүстүн би&shy;рине ээ.


Ад.: <i>Окунь Л. Б.</i> Лептоны и кварки. 4-е изд. М., 2008.
[[Категория:4-том, 204-256 бб]]