КӨЛӨП (КУЛЯБ) ВИЛАЙЕТИ
КӨЛӨП (КУЛЯБ) ВИЛАЙЕТИ - Аму-Дарыянын жогорку агымындагы Ысар (Гиссар)-Алай кырка тоо этектерин камтыган аймак. 16-кылымда кыргыздар Алай жана Каратегинди ээлеп, 17-кылымдын 1-жарымында калмактардын кысымына байланыштуу (кара: Кыргыз-калмак согуштары, Махмуд ибн-Вали) батышка Ысар-Көлөптү карай жылып, Көлөп (Куляб) вилайети менен чектешип калган. Натыйжада кыргыздар мененн коңшулаш Көлөп (Куляб) вилайети жана Бухара хандыгынын ортосунда чек ара боюнча айрым келишпес мамилелер жаралган. 17-кылымдын 20-жылдарынын аягында Балхтын бийлөөчусу Аштарханид Надир-Мухаммед Абд ар-Рахман аталык кыргыздарга кол салып, Алайга чейин жеткен. 17-кылымдын аягында да калмак кысымынан улам кыргыздардын басымдуу бөлүгү Куляб аймагына көчүп кетишкен. Бул тууралуу калк арасында «Казак кайың саап, кыргыз Ысар-Көлөпкө кирди» деген сөз калган. 18-кылымда Бухара хандыгын караган бир вилайети да Көлөп (Куляб) вилайети деп аталган.
Т.Асанов.