КӨК ШИМҮҮР

КӨК ШИМҮҮР , к ө к к а т ы н (Salvia) – өсүмдүктөрдүн эрин гүлдүүлөр тукумунун уруу­су. Бир же көп жылдык өсүмдүк. Сабагы бутак­туу, бийикт. 50– 60 смге жетет.

Ка­лемчедей майда топ гүлү шыпыргыдай ири топ гүлдү тү­зөт, алар сабактын учунда жайгашат. Гүлдөрүнүн түсү мала кызыл, кө­гүш кызыл, кочкул көк. Жер жүзүндө 700гө жакын түрү, Кырг-нда 8 тү рү белгилүү. Өрөөндөн тартып тоонун субальпы алкагына чейинки боздоңдо, шалбаада, суу боюнда, жол, арык жээгинде, кээде аңызда өсөт. Бардык түрү эфир майлуу. Мускаттуу К. ш. ай­рым өлкөлөрдө атайын айдалат. Гүлүнөн эфир майы алынып, ал парфюмерияда, самын кайна­тууда, шарап чыгаруу ө. ж-нда пайдаланылат. Мускаттуу К. ш-дүн жапайы түрү Кырг-ндын тоо­лорунда да кездешет. Дарылык К. ш. атайы өстүрүлүп, дары-дармек алынат. Ал түр чала бадал, бийикт. 30–70 см, жалбырагы майда, 0,5– 2,5% эфир майы бар.