КЫРГЫЗ ССР ЖОГОРКУ СОВЕТИ

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

КЫРГЫЗ ССР ЖОГОРКУ СОВЕТИ – Кыргыз ССРинин мамл. бийлигинин жогорку органы. Ал 1937-ж. 23-мартта кабыл алынган Кыргыз ССРи­нин Конституциясынын негизинде түзүлгөн. Жалпы, тең, тике ж-а жашыруун шайлоо уку­гунун негизинде мыйзамда белгиленген тартип­те 18 жашка чыккан респ-нын бардык жараны 5 жылдык мөөнөткө шайланган. К. ССР Ж. С. – мыйзам чыгаруучу бирден бир орган болгон. Мыйзам чыгаруу эки формада – түздөн түз ж-а Жогорку Советтин Президиумунун сессиялары­нын аралыгындагы жарлыктар аркылуу жүзөгө ашкан. Ал Кыргыз ССРинин өкмөтүн (1927- жылдан Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Совети, 1946-жылдан Кыргыз ССР Министрлер Совети) түзүп, Кыргыз ССР Жогорку сотун, К. ССР Ж. С-нин Президиумун, анын төрагасы м-н 2 жар­дамчысын, Президиумдун секретарын ж-а 11 мүчөсүн шайлаган. Жогорку Советтин Президи­уму сессия чакыруу, Кыргыз ССРинин мыйзам­дарына түшүндүрмө берүү, буйрук чыгаруу, жал­пы элдик референдум өткөрүү, мыйзамга туура келбеген Эл Комиссарлар (Министрлер) Сове­тинин токтому же чечимин жокко чыгаруу, өк­мөттү кызматка бекитүү же бошотуу, сыйлык, мунапыс берүү ж. б. укугуна ээ болгон. К. ССР Ж. С-нин сессияларын Президиум жылына эки жолу чакырган. Ар бир жаңы чакырылышы­нын 1-сессиясын депутаттардын эң улуусу ачып, депутаттардан К. ССР Ж. С-нин төрагасы, анын орун басарлары, туруктуу комиссиялары ж-а президиуму шайланган. Кыргыз ССРинин чукул чакырылган 5-съездинде (20–23-март, 1937) ка­был алынган жаңы Конституциянын негизине ылайык К. ССР Ж. С-нин 1-чакырылган 1-сес­сиясы 1938-ж. 18–20-июлда Фрунзе ш-нда өтүп, А. Толубаев төрагалыкка шайланган. 1990-ж. 15-декабрдагы «Мамлекеттик бийлик жана баш­каруу органдарынын системасын кайра уюшту­руу жөнүндө» мыйзамга ж-а 1991-ж. 31-август­та кабыл алынган «Кыргыз Республикасынын мамлекеттик көз карандысыздыгы жөнүндө» Декларациянын негизинде 1993-ж. 5-майда КРдин жаңы Конституциясы иштелип чыгып, ага ылайык К. ССР Ж. С. Жогорку Кеңеш болуп өзгөрүлгөн.