КРЕЗОЛ

КРЕЗО́Л , м е т и л ф е н о л д о р, СН₅– С₆Н₄– ОН –жагымсыз жыттуу суюктук. Молекулалык салмагы 108,14,үч изомери бар: орто-, мета- ­ж-а пара-. Бул изо­мерлердин бардыгы кадимки органикалык эриткичтерде жакшы эришет. Кезол фенол сыяктуу начар кис­лоталык касиетке ээ; жегичтер м-н крезолят деп аталган туздарды пайда кылат. Электрофилдик орун алмашуу реакцияларына (галогендөө, нитрлөө, сульфирлөө ж-а конденсация) кирет.
Өнор жайда таш көмүр чайырынын креолдук фракция­сынан алынат. Ал таш көмүрдү кокстоодо күйүү­чү сланецтерди ысытканда ж-а жыгачты пиро­лиздегенде пайда болгон сульфокислотасынан же толуидиндерден алынат. Крезол крезолальдегид чайырын, дезинфекциялоочу каражаттарды, боё- гучтарды, дары-дармектерди, жарылгыч заттар­ды, гербициддерди өндүрүүчү сырьё болуп сана­лат. Крезол дем алуу органдарынын жука катмар­ларын дүүлүктүрөт.