КОМУЗЧУЛАР АНСАМБЛИ

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

КОМУЗЧУЛАР АНСАМБЛИ – музыкалык коллектив; Кыргыз улуттук филармониясынын эл аспап­тар оркестринин комуз күүлөрүн аткаруучу ча­кан тобу. Алгачкы комузчулар. ансамблин М. Күрөңкөев 1922-жылы Каракол шаарында, 1933-жылы К. Орозов уюштурат. Кыргыз комузчуларынын туңгуч республикалык кароосу­на (1936) Ысык-Көл районунун комузчулар. ансамбли катышкан. 1938-жылы А. Огомбаев Фрунзеде 3 кишиден (А. Огомбаев, Б. Кулболдиев, С. Айманбетов) турган комузчулар. ансамблин уюштурган. Кийинчерээк ансамбл­дин катышуучуларынын катарын К. Молдоба­санов, Т. Карымшаков, Ш. Шеркулов, С. Меде­тов, А. Эшмамбетов өңдүү чебер аткаруучулар толуктаган. Ансамблде кол ойнотуу, маштап ат­каруу ыкмалары менен айтым күүлөр чертилген. Ансамблдин аткаруучулук чеберчилиги кыргыз искусствосунун Москва шаарында өткөн (1939) он күн­дүгүндө жогору бааланган. Комузчулар. ансамбли. Орто Азия респ­убликаларынын жана Казакстандын музыкалык он күндүк­төрүнө (1942-жылы Фрунзе; 1944-жылы Ташкент) ка­тышкан. Ансамблдин репертуарында Атайдын «Кыз кербез», «Ак тамак, Көк тамак», Айдараа­лынын «Көйрөң күү», Токтогулдун «Чайкама», «Чоң кербез», Ниязаалынын «Кара өзгөй», Ка­рамолдонун «Жаш кербез» жана башка күүлөр болгон.

Комузчулар ансамбли. 1980-жылдар.

Атайдын «Маш ботой», Токтогулдун «Келген­деги кербезим» өңдүү күүлөрүн оркестрдин кош­тоосу менен да аткарган. Комузчулар. ансамбли Москвада (1957), Софияда (1968) өткөн Бүткүл дүйнөлүк жаштар менен студенттердин фестивалдарынын лауреаты, 1958-жылы Кыргыз адабияты менен искусствосунун Москва­да өткөн он күндүгүндө жогорку баага татыган. 1970–1980-жылдары ансамблди Ч. Исабаев же­тектеген. Ансамбль Франция, Канада, Жапония, Сирия, Финляндия, Моңголия, Америка Кошмо Штаттары, Түр­кия жана башка чет өлкөлөрдө жана Кыргыз эл аспап­тар оркестри менен бирге Көз карандысыз мамлекеттер шериктештиги өлкөлөрүнүн көпчүлүк шаарларында гастролдо болгон. Комузчулар. ансамбли­нин салтын улантуу максатында 1998-жылы М. Абд­раев атындагы Республикалык музыкалык мектеп-интернаттын алдын­да «Акак» комузчулар. ансамбли түзүлгөн (негиздөөчүсү И. Суер­кулова, көркөм жетекчиси К. Жекшенов). Ре­пертуарында: «Ибарат» (К. Орозов), «Ак тамак, Көк тамак», «Маш ботой», «Маш Камбаркан» (А. Огомбаев), «Жеңиш күүсү» (Ы. Туманов), «Кара өзгөй», «Кер толгоо» (Н. Борошев) жана башкалар.

«Акак» комузчулар ансамбли Н. Борошевдун «Кара өзгөй» күүсүн аткарууда. 2012.

Ансамбль көптөгөн республикалык кароо сынактарга, эл аралык конкурстарга жана фестивалдарга каты­шып, байгелүү орундарга ээ болгон. Комузчулар. ансамбли Т. Са­тылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясы­нын К.Орозов атындагы эл аспаптар оркестринин коштоосунда жана А. Жумакматов атындагы академиялык симфониялык оркестринин коштоосунда Ала-Тоо аян­тында өткөрүлүүчү мамлекеттик деңгээлдеги иш-чара­ларга катышып турат. «Акак» комузчулар ансамбли чет өлкөлөр­дө – Америка Кошмо Штаттары, Дания, Польша, Россия, Түркия, Франция, Швеция жана Борбордук Азия мамлекетте­ринде кыргыз күүлөрүн даңазалоодо.