КОМПТОН ТОЛКУН УЗУНДУГУ
КО́МПТОН ТОЛКУН УЗУНДУГУ – узундук ченине ээ ж-а релятивдик квант эффектисинин пайда болуу облусун билдирүүчү чоңдук. Бөлүкчөнүн массасы m ж-а универсалдык турактуулар h, c аркылуу туюнтулат: Aк=h/mc, мында h – Планк турактуулугу, с –вакуумдагы электр-магниттик толкундун ылдамдыгы, m – бөлүкчөнүн массасы. Aк Комптон эффектисиндеги электр-магниттик толкундун электрондон (протондон) чачырагандагы толкун узундугунун өзгөрүшүн (–A) мүнө здө йт. Элек тро н үчүн A ::3,9.10–11 см, протон үчүн A ::2,1.10–14 см.
к к К. т. у. кванттык релятивдик процесстери сезилерлик болгондогу талаалардын мейкиндиктик бир тектүү эместигинин масштабын ж-а виртуалдуу бөлүкчө өзүнүн пайда болгон чекитинен канча аралыкка алыстай ала тургандыгын көрсөтөт. Ошондуктан ядролук күчтөрдүн аракет этүү радиусу (виртуалдуу адрондордун эң эле жеңили – p-мезондор м-н аныкталат) чоңдугун тартиби б-ча К. т. у-на барабар. Электрон-позитрон виртуалдуу жубунун пайда болушунун эсебинен боштуктун уюлдануусу электрондук К. т. у-ндай аралыкта байкалат.