КОМИ-ПЕРМЯК АВТОНОМИЯ ОКРУГУ
КОМИ-ПЕРМЯК АВТОНОМИЯ ОКРУГУ Россиянын курамындагы адм.-айм. бирдик. 1925-ж. 26- февралда Урал, 1935-ж. Свердлов, 1938-жылдан Пермь обл-нун курамына кирген. Кама д-нын жогору жагында, Урал алдында жайгашкан. Аянты 32,9 миң км2. Калкы 146,5 миң (2003).
Адм.-айм. жактан 6 районго, 1 шаарга, 3 шаарчага бөлүнөт. Борбору – Кудымкар ш.
Приволжье федерация округуна кирет. Автономия округдун шайлоочулары Пермь обл-нун шайлоосуна катышууга акылуу. 2007-жылдан К.-П. округу болуп кайрадан түзүлүп, Пермь облусунун курамына өзгөчө адм.-айм. бирдик болуп кирген.
Калкынын негизин коми-пермяктар (60,2%) түзөт, о. эле орус ж. б. улут өкүлдөрү да жашайт. Динге ишенгендери православныйлар, эски каада-салтты туткандар ж-а протестанттар да бар. Орт. жыштыгы 1 км2 жерге 4,4 киши. Шаар калкы 26,5%.
Табияты калктын жашоосуна орт. жагымдуу.
Экол. абалы канааттандырарлык. Январдын орт. темп-расы –15°Сден –17°Сге чейин, июлдуку 17–18°С. Жылдык жаан-чачыны 500 ммге жакын. Башкы дарыясы – Кама (кеме жүрөт).
Аймагынын 4/
бөлүгүн тайга ээлейт.
Региондун дүң продукциясынын көлөмү 2443,3
млн рубль. Андагы ө. ж-дын үлүшү 19%, а. ч-ныкы 39,4%. Токой (ө. ж. өндүрүшүнүн 51,4%и);
ө. ж. комплекси өнүккөн. О. эле жыгаччылык, тамак-аш (30,3%), электр энергетика (5,8%)
ө. ж. ишканалары иштейт. А. ч-га жарактуу жери 132 миң га, а. и. 115 миң гасы айдоо аян-
ты. Эт-сүт багытындагы мал чарбачылыгы өнүккөн. Дан эгиндери (кара буудай, буудай, арпа) айдалат. Округдун түндүгүндө териси баалуу айбанаттар асыралат.
Т. ж. жок. Автомобиль жолунун уз. 1690 км
(а. и. асфальтталганы 335 км). Пожва ж-а Майкоп шаарчаларында дарыя порту, Кудымкарда аэропорт бар. Округда жалпы билим берүүчү 154 мекеме, 9 башталгыч ж-а атайын окуу жайы, 2 ЖОЖ (а. и. Удмурт ун-тинин филиалы), театр, улуттук маданий борбор, 3 музей (а. и. край таануу) иштейт.
Ад.: Коми-Пермяцкий Автономный облус//Россия.
М., 2004; Большая Российская энциклопедия. Том
14. М., 2009.
Т. Чодураев.