КИНОВАРЬ

КИ́НОВАРЬ – сульфиддер классына кирүүчү ми­нерал. Хим. формасы HgS. Тригон системасын­да кристаллданат. Өңү-түсү кызыл, ачык кы-

зыл, кээде күңүрт тартып, көгүш боз болуп кубулжуйт. Алмаздай күчтүү жалтырайт. Кату­улугу Моос шка­ласы б-ча 2–2,5, с.

салм. 8. Төмөнкү темп-радагы гид­ротерм кендеринде кварц, кальцит, барит, антимо­нит, пирит, мар­казит ж. б. мине­ралдар м-н бирге пайда болот. К. – сымаптын кенташы. Кызыл боёк даярдалат (байыркы Еги­петте сүрөт тартуу үчүн колдонгон. Байыркы за­манда кытайлар бычак м-н кырып алышып, жаратка сыйпашкан. Ошол себептен кытайдын «кырма кызыл дарысы» деп аталып калган).