КЕРМАН

КЕРМА́Н – Ирандын түштүк-чыгышындагы шаар. Керман останынын (административдик-аймактык бирдик) административдик бор­бору. Кухбенан кырка тоосунун этегинде, деңиз деңгээлинен 1900 м бийиктикте жайгашкан. Калкы 573,4 миң (2012). Жолдор тоому. Кум – Керман темир жолунун акыркы пункту. Аэропорту бар. Ал­гач Геродоттун эмгектеринде эскерилет. 1298-жылы «Марко Поло китебинде» сүрөттөлгөн. 1720-жылы афгандардын убактылуу бийлиги үстөмдүк кыл­ган. 1791–94-жылдарда курддар династиясынын акыр­кы резиденциясы. 1842-жылы кажарлар бийлиги­не каршы Ага-хан I жетекчилик кылган исмаи­литтер көтөрүлүшүнүн борбору болгон. Үч кум­палуу Шах (11–12-кылымдар), Соборлуу (14-кылым) ж-а Па-Менар (1390) мечиттери, Кожо-Атабек мавзолейи (12-кылым), Гомбеде-Жабалие мунарасы, Ибрагим­хан медресеси (1816–17) ж-а Вакиль базары (19-кылымдын 2-жарымы) сакталган. Университет, музей (эт­нографиялык ж. б.) бар. Текстиль (жүн кездеме), та­мак-аш, курулуш материалдар өнөр жай ж-а хна өндүрүшү ж-а Керманга жакын жерде жез иштетүүчү комбинат (Серчешме) иштейт. Салттуу кустар­дык өндүрүшү ж-а кол өнөрчүлүк (килем токуу, көркөм карапа ж. б.) өнүккөн. Кермандын айла­насынан таш көмүр, темир казылып алынат. Кермандан 35 км түштүктө Нуроддин Ниматолла мав­золейи (19-кылым; Махан шаар айланасында) ж-а Жебели-Санг кумпалуу мавзолейи (таштан ку­рулган; 1213) жайгашкан.