КВАНТТЫК КҮЧӨТКҮЧ

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

КВАНТТЫК КҮЧӨТКҮЧ – зат аркылуу өтүүчү электр-магнит толкундарынын энергиясын ал заттын дүүлүккөн атом молекуласы же иондор­дун аргасыздан нур чыгаруу эсебинен көбөйтүүчү (күчтөндүрүүчү) түзүлүш. Бул учурда электр-маг­нит толкундары баштапкы жыштыгын, тара­луу багытын, полярлашуусун өзгөртпөйт ж-а күчөтүүчү түзүлүшкө түшүүчү толкунга коге­ренттүү бойдон кала берет. Кванттык көрсөткүч күчтөндүргөн энергиянын чоңдугу, кыймылы кванттык меха­никада аныкталуучу атомдун ичиндеги элек­трондордун энергиясынын өзгөрүүсүнө байла­ныштуу. Кванттык көрсөткүчтө башкы ролду индукциялык нурлануу ж-а жутуу процесстери ээлейт. Күчөт­күчтөн чыккан термелүүнүн амплитудасы ага кирген термелүүнүн амплитудасынан канча эсе чоң экендигин көрсөтүүчү чоңдук күчөтүү коэф­фициенти деп аталып, ал күчөткүчтүн негизги мүнөздөмөсү болуп эсептелет. Радиоастрономия м-н радиолокацияда төмөнкү температурадагы пара­магниттүү кванттык көрсөткүч, лазердик нурлануунун энергия­сын күчөтүү үчүн оптикалык кванттык көрсөткүч колдонулат.