КАНТАЛАЛАР

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

КАНТАЛАЛАР, ч а л а к а т у у к а н а т­ т у у л а р (Heteropnera же Hemiptera) – курт­-кумурска түркүмү. Денесинин узундугу 0,7 мм –12 см. Ооз органдары соргуч тибинде. Муруту 4–5, кээ­де 1–3 муунактуу. Эки жуп канаты учпай тур­ганда курсагын тыгыз жаап турат. Алардын ичинен кыска канаттуулары ж-а канатсызда­ры (мисалы, төшөк канталасы) да кездешет. Душ­мандарынан коргонуу үчүн чоңдору көкүрөгүнүн алдындагы, личинкалары курсагындагы безде­ринен сасык жыт чыгарат. Жумурткадан чоң канталага чейинки өөрчүшү толук эмес айла­нуу жолу м-н өтөт. Канталалардын жер бетинде 50 ту-

Канталалар: 1– кадимки суу чаяны; 2 – көк суу чөлмөк; 3 – чырылдак кантала; 4 – саз суу че­негич; 5 – жер кантала­сы; 6 – мырза карагай канталасы; 7 – төшөк канталасы; 8 – куу­райчы кантала; 9 – кы­зылчачы сокур кантала; 10 – сүйрү баш калкан­дуу кантала; 11 – кычы канталасы; 12 – дарак­чыл жашыл кантала; 13 – италия канталасы.

кумга кирген 25–30 миң түрү таралган. КМШ өлкөлөрүндө 40 тукумга кирген 2–2,5 миң түрү бар. Түрдүү шартта (кургак, суу, топурак ж. б.) жашайт. Кургакта жашоочулары өсүмдүк ши­реси, сууда жашоочулары курт-кумурсканын личинка­сы, жумурткасы, айрымдары балыктын икра­сы же чабактарын соруп азыктанып, балык чарбасына зыян келтирет.

Ад.: Жизнь животных/ Под ред. Л. А. Зенкевича. Т. 3. М., 1969.