КАНААТ ШАА
КАНААТ ШАА [айрым жазма маалыматтарда Канаат шах, Кал Каноат түрүндө кезигет (туулган жылы белгисиз – 1863, өлгөн жери белгисиз) – Кокон хандыгынын аскер башчыларынын бири. Жазма маалыматтарда улуту тажик, калча (галча) уругунан экени айтылат. Кудаяр хандын (1844–1858; 1862–1863; 1866–1875) тушунда Түркстан шаарынын акими (1846–1847) болуп, кийин Бухаранын эмири Насрулланын кол алдына барып, Нау чебинин башчылыгына дайындалган. Мала хан (1858–1862) тушунда Маргалаң, Ташкент, Түркстан шаарларында лашкар беги кызматтарын аткарган. 1860-жылы августта орус аскерине таянган чүйлүк кыргыздар Токмок жана Пишпек чебин Кокон хандыгынан бошотуп алганда, Канат Шаа аскерлери менен Ташкенттен келип, бул чептерди кайрадан караткан. Канат Шаа Пишпекти алгандан кийин Үч-Алматыдан (азыркы Алматы аймагы) орус аскерин кууп чыгуу үчүн Узун-Агачтын жанында салгылашта (1860-жыл 18-октябрь) жеңилип, Пишпекке чегинген. Бул чепте ал 1860-жылдын акырына чейин болгон. Молдо Нияз Мухаммед Хокандинин «Тарих-и Шахрухи» эмгегинде Канат Шаанын аталык деген чини болгондугу айтылат. Мусулман жыл санагы (хижра) боюнча 1279-жылы (1862–1863) Канат Шаа Кудаяр хандын тапшырмасы менен Бухара хандыгына барып, ошол жерден өлтүрүлгөн.
Ад.: Материалы по истории кыргызов и Кыргызстана. Т. 2. Б., 2003.
Э. Турганбаев.