ИМПУЛЬС

И́МПУЛЬС (лат. impulsus – сокку, кагылыш) ф и з и к а д а – нерсенин механикалык кыймылын сан жагынан мүнөздөөчү вектордук чоңдук. P м-н белгиленип, P=mv формуласы м-н туюнтулат. Импульстун бир нече түрү бар: 1) м е х а н и к а л ы к импульс – кыймыл­дын чени, башкача айтканда кыймыл саны. Материянын бар­дык түрлөрү, анын ичинде электр-магниттик ж-а грави­тациялык талаалар да импульска ээ; 2) к ү ч импульсу – белгилүү убакыттагы күч-аракет чени (чоңдугу); ал күчтүн орточо маанисин күч аракеттенген уба­кытка көбөйткөндөгү көбөйтүндүсүнө барабар; 3) т о л к у н импульсу – мейкиндикте же чөйрөдө таралуучу толкундун бир ирет дүүлүгүшү, мисалы, басымы тез көбөйгөн ж-а капысынан болуучу үн импульсу. Оптикалык нурлануу булагынын жа­рыкты аз убакытта (0,01 сек) чыгаруучу жа­рык импульсу (бул электр-магнит импульсунун айрым учу­ру); 4) э л е к т р импульсу – токтун чыңалуусунун же күчүнүн кыска мөөнөткө өзгөрүшү. Электр чын­жырындагы өтмө процесстер м-н салыштырма­луу убакытка карата кыска мөөнөт деп түшүнсө болот. Электр импульсу жогорку вольттуу ток импульсу, видеоимпульс ж-а радиоимпульс болуп бөлүнөт.