ЗОЛДОР
ЗОЛДОР (нем. Sol – коллоиддик эритме) – суюк дисперстик чөйрөдөгү жогорку дисперстүү коллоиддик системалар. Золдордун дисперстик фазасынын бөлүкчөлөрү аларды курчаган дисперстик чөйрөнүн молекулаларынын сольваттык катмары м-н мицелланы түзөт. Алар броун кыймылына бири бирине көз карандысыз катышат ж-а дисперстик чөйрөнүн бардык көлөмүндө тегиз таралат. Дисперстик чөйрөсү суу болсо – гидрозоль, органикалык чөйрө болсо органозоль деп аталат. Органозолдор чөйрөнүн химиялык курамына жараша бензозоль, алкозоль, этерозоль ж. б. деп айырмаланат. Коллоиддик-дисперстик фазаны камтыган куймалар пирозоль деп аталат. Пирозолдорду муздатканда дисперстик чөйрөнүн айнектешүүсүнүн же кристаллдашуусунун натыйжасында катуу золдор пайда болот. Дисперстик фазанын ж-а дисперстик чөйрөнүн бөлүкчөлөрүнүн өз ара аракеттенүү мүнөзү боюнча дисперстик системалар лиофилдүү ж-а лиофобдуу болуп бөлүнөт. Лиофобдуу, анын ичинде гидрофобдуу золдор термодинамикалык тең салмаксыз, агрегаттык жактан туруксуз, дисперсияланган бөлүкчөлөрү коа-гуляцияга жөндөмдүү дисперстик система болушат. Лиофилдүү золдордун дисперстик фазасы, дисперстик чөйрөнүн чегинде өтө аз салыштырма беттик энергияга ээ. Мындай золдор агрегаттык жактан туруктуу ж-а термодинамикалык тең салмактуулукта болушат. Лиофилдүү золдорго самындын ж-а самын сымал беттик активдүү заттардын гидрозолдору, кээ бир органикалык пигменттердин, боёктордун гидро ж-а органозолдору кирет. Ал эми металлдардын гидро ж-а органозолдору лиофобдуу золдор болуп эсептелет. Газ (аба) чөйрөдө текши таралган суюк же катуу заттардын майда бөлүкчөлөрүнөн турган системалар аэрозолдор деп аталат.