ГАРДИЗИ

ГАРДИЗИ Абу Са‘ид Абд аль-Хайй ибн Заххак (1008/1009-жылдар чен – өлгөн жылы белгисиз) – перс (фарси) тарыхчысы, окумуштуу. Газневид султаны Абдырашиттин (1049–1059) тушунда Гардизи өзүнүн «Зайн-ал-ахбар» («Кабарларды көркөм сүрөттөө») деген тарыхый эмгегин жазган. Бул эмгегинде Перс халифатынын жана Хорасандын тарыхы баяндалган. Анда түрк тилинде сүйлөгөн элдер жөнүндө, анын ичинде кыргыздар тууралуу баалуу маалыматтар, даректүү баяндар жолугат. Айрыкча кыргыздар жөнүндөгү маалыматтарда ибн Мустафа, ибн Хордадбек, Жайхани ж. б. орто кылымдагы окумуштуулардын эмгектерин колдонгон. Гардизинин кыргыздар тууралуу маалыматтары «Худуд ал Аалам», «Мажму ат-Таварих» ж. б. булактар менен дал келет. Гардизи берген далилдер кыргыздардын этностук, саясий, маданий тарыхын үйрөнүүдө өтө маанилүү.

З. Эралиев.