ГАВАНА
ГАВА́НА (La Hаbаnа) – Куба Республикасынын борбор шаары; өлкөнүн экономикалык, илимий жана маданий борбору. Өз алдынча административдик бирдикти – провинцияны түзөт. Куба аралынын түндүк-батыш бөлүгүндө жайгашкан. Калкы 2,4 млн (2022). Шаар аркылуу Альмендарес, Луяно жана Кохимар дарыялары агып өтөт. Өлкөнүн башкы порту (океан кемелери кире алат; контейнер терминалы). Хосе Марти эл аралык аэропорту бар. Темир жана автомобиль жолдор тоому. Металлургия комбинаты, машина куруу (КамАЗ, темир жолу үчүн техникаларды), вагон жана кеме ремонттоо, нефть ажыратуу, химия, фармацевтика, тамак-аш–татымал (ром), текстиль, булгаары-бут кийим, полиграфия өнөр жай ишканалары иштейт. Бал камыш жана цитрус өсүмдүктөрү иштетилет. Университет, илимий-изилдөө институттары (анын ичинен тропика медицинасы, гигиена, эпидемиология жана микробиология, кибернетика ж. б.), илимдер академиясы, дүйнөлүк экономиканы, демографияны жана деӊизди изилдөө борборлору бар. 1515-жылы аралдын түштүк жээгинде негизделип, 1519-жылы азыркы ордуна көчүрүлгөн. 16-кылымдын
аягынан Куба аралындагы Испания ээлигинин административдик борбору. 1762–63-жылдары Улуу Британия тарабынан, 1898-жылы Испания – Америка согушунда АКШ тарабынан басып алынган. 1902-жылдан Куба Республикасынын борбору. Гавана – индей-сибондордун тилинде «чоӊ жаа» дегенди түшүндүрөт. Батыш жарым шардагы эӊ кооз шаарлардын бири. Шаардын тарыхый борбордук бөлүгү Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кирген. Улуттук музей, Э. Хемингуэйдин үй-музейи, театрлар, чиркөөлөр, монастырлар, 16–18-кылымдардын архитектуралык курулуштары, анын ичинде кафедралуу аянт собору менен (18-кылым) сакталган. Эл аралык кино (1979-жылдан жыл сайын), балет (1960), жаз музыка фестивалдары, карнавалдар (жыл сайын январда) өткөрүлүп турат. Ботаникалык бак, улуттук зоология багы, Экспо-Куба көргөзмө комплекси уюштурулган. 2002-жылы Куба спортунун 1-олимпиадасы өткөрүлгөн. Туризм өнүккөн (75ке жакын мейманкана бар). ЖЭС иштейт.