«КЫРК КЫЗ»
«КЫРК КЫЗ» – каракалпак элинин баатырдык эпосу. Анда каракалпак элинин эркиндикке, теңдикке болгон умтулуусу, чет элдик баскынчыларга каршы баатырдык күрөшү баяндалат. Күрөш Аллаярдын Саркоп чебин калмактар бузуп, мал-мүлкүн талап, элин туткундап, өз жерине айдап кеткенинен башталып, Гүлайым баштаган кырк кыз өзгөчө баатырдык, туруктуулук көрсөтүп, өз элин калмактан бошотушу менен аяктайт. Эпостун «Кырк кыз» аталышы да ушундан. Мындай адилеттүү жеңишке Гүлайым баштаган кырк кыз талоончул Хива хандарына, Иран шахына каршы күрөштө да ээ болот. Эпостун окуяларына караганда, чыгарманын жаралыш доору 17–18-кылымга таандык. «Кырк кыз» жомокчу Курбанбай Тажибаевден 1940-жылы жазылып алынып, жарыяланган. Ал көп тилдерге (анын ичинде кыргыз тилине да) которулган.