https://encyclopedia.edu.kg/api.php?hidebots=1&urlversion=1&days=7&limit=50&action=feedrecentchanges&feedformat=atomКыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору - Соңку өзгөрүүлөр [ky]2026-10-29T23:12:56ZУшул агымдагы уикидеги соңку өзгөрүүлөрдү көзөмөлдө.MediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%94-%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%94%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9A_%D0%91%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90-_%D0%9D%D0%AB%D0%A8%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%ABЛЕНИНГРАД-КЫРГЫЗСТАН ДОСТУК БАЙЛА- НЫШТАРЫ2026-10-29T10:57:13Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%94-%D0%9A%D0%AB%D0%A0%D0%93%D0%AB%D0%97%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D_%D0%94%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%A3%D0%9A_%D0%91%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90-_%D0%9D%D0%AB%D0%A8%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛЕНИНГРАД-КЫРГЫЗСТАН ДОСТУК БАЙЛА- НЫШТАРЫ (мындай барак жок)">ЛЕНИНГРАД-КЫРГЫЗСТАН ДОСТУК БАЙЛА- НЫШТАРЫ</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕНИНГРАД-КЫРГЫЗСТАН ДОСТУК БАЙЛАНЫШТАРЫ - </strong>Ленинград ш. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true">Кыргызстан</abbr>дын өзгөчө карым-катышы. 1932-ж. 17-ноябрда Ленинград шаардык...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%95%D0%9E%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%94%D0%9E_%D0%94%D0%90_%D0%92%D0%99%D0%9D%D0%A7%D0%98ЛЕОНАРДО ДА ВЙНЧИ2026-10-29T10:56:37Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9E%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%94%D0%9E_%D0%94%D0%90_%D0%92%D0%99%D0%9D%D0%A7%D0%98&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛЕОНАРДО ДА ВЙНЧИ (мындай барак жок)">ЛЕОНАРДО ДА ВЙНЧИ</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕОНАРДО ДА ВЙНЧИ </strong>(15. 4. 1452, Тоскана, Винчиге жакын Анкияно - 2. 5. 1519, Франция, Амбуаз, Кло-Люсе сепили) - италян живописчиси, скульптор, архитектор, илимпоз <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> инженер. Л. да В. көркөм өнөрд...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%95%D0%9F%D0%95%D0%A8%D0%99%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AFЛЕПЕШЙНСКАЯ2026-10-29T10:56:12Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9F%D0%95%D0%A8%D0%99%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛЕПЕШЙНСКАЯ (мындай барак жок)">ЛЕПЕШЙНСКАЯ</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕПЕШЙНСКАЯ </strong>Ольга Владимировна [15 (28). 9. 1916, Киев - 20. 12. 2008, Москва] - орус совет бийчиси, педагог, СССРдин эл арт. (1951). </p><p></p><div class="imageCaption">File:ЛЕПЕШЙНСКАЯ_1.jpg|thumb|О. В. Лепешинская. А. М. Герасимов тарткан портрет. 1939. Третьяков гале...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%95%D0%A1%D0%A1%D0%98%D0%9D%D0%93ЛЕССИНГ2026-10-29T10:55:52Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%A1%D0%A1%D0%98%D0%9D%D0%93&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛЕССИНГ (мындай барак жок)">ЛЕССИНГ</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕССИНГ </strong>(Ьеззш£) Дорис Мэй (22.10.1919-ж. т„ Иран, Керманшах) - англ. жазуучу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> публицист. <abbr data-short="Чыг-лыг" data-full="Чыгармачылыг" data-extended="true">Чыгармачылыг</abbr>ы 20-к-дын 30-жылдары башталган. А...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%9F%D0%A0%D0%9E%D0%97%D0%90_%E2%80%94ЛИРИКАЛЫК ПРОЗА —2026-10-29T10:53:32Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%9F%D0%A0%D0%9E%D0%97%D0%90_%E2%80%94&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛИРИКАЛЫК ПРОЗА — (мындай барак жок)">ЛИРИКАЛЫК ПРОЗА —</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИКАЛЫК ПРОЗА — </strong><em>лирика-эпикалык жанрдын</em> бир түрү; автордук «мен» үстөмдүк кылган, бошон фабулалуу, баяндоонун көтөрүнкү эмоциялык түзүлүшү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> мүнөздөлүүчү проза. Эпиканы...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%92%D0%95%D0%9D%D0%99%D0%A2ЛИСТВЕНЙТ2026-10-29T10:53:12Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%92%D0%95%D0%9D%D0%99%D0%A2&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛИСТВЕНЙТ (мындай барак жок)">ЛИСТВЕНЙТ</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИСТВЕНЙТ - </strong>карбонат (анкерит), кварц, мусковит же фуксит (хром слюдасы) минералдарынан турган метасоматоз тоо теги. Кээде курамында алтын кездешет. Кошумча түрдө пирит, тальк, хромит, актинолит, альбит, турмалин, рутил, сфен...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90-%D0%AD%D0%9F%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A0_%E2%80%94ЛИРИКА-ЭПИКАЛЫК ЖАНР —2026-10-29T10:52:54Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90-%D0%AD%D0%9F%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A0_%E2%80%94&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛИРИКА-ЭПИКАЛЫК ЖАНР — (мындай барак жок)">ЛИРИКА-ЭПИКАЛЫК ЖАНР —</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИКА-ЭПИКАЛЫК ЖАНР — </strong><em>эпос</em> <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> <em>лириканын</em> урунттуу белгилери мүлдө жуурулушуп кеткен көркөм чыгарма. Мындай чыгармалар адатта жайык сюжеттүү, кабат-кабат окуялуу келип,...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%90ЛИРА2026-10-29T10:52:35Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%90&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛИРА (мындай барак жок)">ЛИРА</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРА </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> 1уга) - 1) байыркы гректердин 7-11 кылдуу чертме <abbr data-short="муз." data-full="музыкалык" data-extended="true">музыкалык</abbr> аспабы; 2) о. кылымдагы жаалуу кыл аспап, тулкусу алмурут сымал; 3) 16-17-к-...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9C%D0%9E%D0%9DЛИМОН2026-10-29T10:52:03Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9C%D0%9E%D0%9D&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛИМОН (мындай барак жок)">ЛИМОН</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИМОН, </strong>П у э р т о-Л и м о н - Коста-Рикадагы шаар. Лимон провинциясынын <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true">администрациялык</abbr> борбору. Кариб деңизинин жээгинде жайгашкан. Калкы 67,5 миң (2010; шаар айланасы <abbr data-short...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9C%D0%A4%D0%90%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%99%D0%A2ЛИМФАДЕНЙТ2026-10-29T10:51:43Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9C%D0%A4%D0%90%D0%94%D0%95%D0%9D%D0%99%D0%A2&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛИМФАДЕНЙТ (мындай барак жок)">ЛИМФАДЕНЙТ</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИМФАДЕНЙТ </strong><em>(лимфа</em> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> абзп - без) - лимфа бездеринин (түйүндөрүнүн) сезгениши. Лимфа аркылуу оору пайда кылуучу <em>микроорганизмде...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%92%D0%98%D0%AF_%D0%A2%D0%98%D0%9B%D0%98_%E2%80%94ЛИВИЯ ТИЛИ —2026-10-29T10:51:00Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%92%D0%98%D0%AF_%D0%A2%D0%98%D0%9B%D0%98_%E2%80%94&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛИВИЯ ТИЛИ — (мындай барак жок)">ЛИВИЯ ТИЛИ —</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИВИЯ ТИЛИ — </strong>антикалык доордо <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> Африканы (Ливияны) жердеген байыркы уруулардын бербер-ливия тилдеринин бири. Семит-хамит тил уясына кирет. Л. т-нин диалектилеринин бири - нумид...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%9B%D0%90%D0%A0_%E2%80%94ЛИЛИЯЛАР —2026-10-29T10:50:43Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9B%D0%98%D0%AF%D0%9B%D0%90%D0%A0_%E2%80%94&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛИЛИЯЛАР — (мындай барак жок)">ЛИЛИЯЛАР —</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИЛИЯЛАР — </strong>бир үлүштүү өсүмдүктөрдүн катары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> тукуму. Азык-тамырлуу, пияз түптүү, түймөк-пияздуу көп жылдык чөптөр. Жалбырагы бүтүн; гүлү эки жыныстуу, 3 мүчөлүү, жалгыздан же чачы...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82&diff=88960&oldid=84175Башкы бет2026-10-29T08:30:24Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">5-томдун макалалары</span></span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">29 октябрь 2026, саат 08:30 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">2-сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">2-сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<font color='green'> <b type='title'>5-томдун макалалары</font></b>==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<font color='green'> <b type='title'>5-томдун макалалары</font></b>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 1. [https://encyclopedia.edu.kg/index.php/Категория:5-том,_2-50_бб 5-том,_2-50_бб]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 1. [https://encyclopedia.edu.kg/index.php/Категория:5-том,_2-50_бб 5-том,_2-50_бб]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 2. [https://encyclopedia.edu.kg/index.php/Категория:5-том,_50-100_бб 5-том,_50-100_бб] туруктуу кыскартуулар кеңейтилген</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 2. [https://encyclopedia.edu.kg/index.php/Категория:5-том,_50-100_бб 5-том,_50-100_бб] туруктуу кыскартуулар кеңейтилген<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, Жасалма Интеллект каталарды түзөтүү үчүн колдонулду</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=<b>4-том</b>=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=<b>4-том</b>=</div></td></tr>
</table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D_%E2%80%94ЛЕНИН —2026-10-29T07:27:31Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D_%E2%80%94&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛЕНИН — (мындай барак жок)">ЛЕНИН —</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕНИН — </strong>Жалал-Абад обл-нун Тогуз-Торо р-нундагы кыштак. Тогуз-Торо айыл аймагына караштуу. Нарын д-нын боюнда, <abbr data-short="деңиз деңг." data-full="деңиз деңгээлинен" data-extended="true">деңиз деңгээлинен</abbr> 2020 <em>м </em>бийиктикте жайгашкан. Р...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9DЛЕНИН2026-10-29T07:27:08Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛЕНИН (мындай барак жок)">ЛЕНИН</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕНИН </strong>(Ульянов) Владимир Ильич [10 (22). 4. 1870, Симбирск, азыркы Ульяновск - 21. 1. 1924, Москва губерниясы Горки кыш.] - орустун коомдук-саясий ишмери, <abbr data-short="Сов." data-full="Советтик" data-extended="true">Советтик</abbr> Союз. коммунисттик партиясын <ab...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%81%D0%A0%D0%9C%D0%9E%D0%9D%D0%A2%D0%9E%D0%92ЛЁРМОНТОВ2026-10-29T07:26:16Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> undeleted page <a href="/index.php/%D0%9B%D0%81%D0%A0%D0%9C%D0%9E%D0%9D%D0%A2%D0%9E%D0%92" title="ЛЁРМОНТОВ">ЛЁРМОНТОВ</a> (6 revisions)</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%81%D0%A0%D0%9C%D0%9E%D0%9D%D0%A2%D0%9E%D0%92ЛЁРМОНТОВ2026-10-29T07:25:21Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php/%D0%9B%D0%81%D0%A0%D0%9C%D0%9E%D0%9D%D0%A2%D0%9E%D0%92" title="ЛЁРМОНТОВ">ЛЁРМОНТОВ</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЁРМОНТОВ </strong>Михаил Юрьевич [3(15). 10. 1814, Москва - 15(27). 7. 1841, Пятигорск, сөөгү Пенза губерниясындагы Тархан кыш-на коюлган] - орус акыны. 1828-30-ж. Москвадагы ак сөөктөр пансионунда, 1830-32-ж. Москва <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/%D0%9B%D0%81%D0%9D%D0%98%D0%9D_%E2%80%94ЛЁНИН —2026-10-29T07:24:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=%D0%9B%D0%81%D0%9D%D0%98%D0%9D_%E2%80%94&action=edit&redlink=1" class="new" title="ЛЁНИН — (мындай барак жок)">ЛЁНИН —</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЁНИН — </strong>Жалал-Абад обл-нун Сузак р-нундагы кыштак. Ленин <abbr data-short="атн." data-full="атындагы" data-extended="true">атындагы</abbr> айыл аймагынын борбору. Көгарт суусунун сол өйүзүндө, <abbr data-short="деңиз деңг." data-full="деңиз деңгээлинен" data-extended="true"...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php/...%D0%9B%D0%98%D0%A2...ЛИТ2026-10-29T07:23:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> «<a href="/index.php?title=...%D0%9B%D0%98%D0%A2&action=edit&redlink=1" class="new" title="...ЛИТ (мындай барак жок)">...ЛИТ</a>» барагын өчүрдү мазмуну: «<p><strong data-text-type="type_1_article_title">...ЛИТ </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> 1ү1о'з - бөлүнүүчү, эрүүчү) - татаал сөздөрдүн эрүү, ажыроо маанисин берүүчү аяккы бөлүгү, <abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true">мисалы</abbr>, электролит.</p> Category:5-том,_50-100_...»</p>
Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%92%D0%90&diff=88959&oldid=0ЛИТВА2026-10-29T07:22:24Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%92%D0%90" title="ЛИТВА">ЛИТВА</a> by file upload (1 revision)</p>
<a href="//encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%92%D0%90&diff=88959">Өзгөрүүлөрдү көрүү</a>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%90%D0%92%D0%A0%D0%90&diff=88957&oldid=0ЛИТАВРА2026-10-29T07:22:24Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%90%D0%92%D0%A0%D0%90" title="ЛИТАВРА">ЛИТАВРА</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИТАВРА </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true" data-static="true">грекче</abbr> poly - көп <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> taurea - доол) -[[File:ЛИТАВРА_1.jpg|thumb]] оролмо баштуу таякча <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> уруп ойномо байыркы <abbr data-short="муз." data-full="музыкалык" data-extended="true" data-static="true">музыкалык</abbr> аспап. Туулга сыяктуучоң тулкусунун түбү добуш күчөтүү үчүн оюлуп кою<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true" data-static="true">латынча</abbr> Европада 15- к-дан бери белгилүү. 17-к-дан аспаптык оркестрдин курамында колдонулуп келе жатат. Л. жез, латунь же алюминийден казан түспөлдүү жасалып, үстү жаргак тери <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> капталат, кырындагы бурама аркылуу үндөштүрүлөт. Күңгүрөгөн жаңырык добуштуу. Оркестрде ар түрдүү үндөштүрүлгөн 2-5 же андан да көп Л. болот.</p><p>Педалдуу литавра.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=...%D0%9B%D0%98%D0%A2_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F)&diff=88955&oldid=0...ЛИТ (химия)2026-10-29T07:22:24Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/...%D0%9B%D0%98%D0%A2_(%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F)" title="...ЛИТ (химия)">...ЛИТ (химия)</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">...ЛИТ </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true" data-static="true">грекче</abbr> lytos - бөлүнүүчү, эрүүчү) - татаал сөздөрдүн эрүү, ажыроо маанисин берүүчү аяккы бөлүгү, <abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true" data-static="true">мисалы</abbr>, электролит.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=...%D0%9B%D0%98%D0%A2_(%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F)&diff=88953&oldid=0...ЛИТ (минералогия)2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/...%D0%9B%D0%98%D0%A2_(%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F)" title="...ЛИТ (минералогия)">...ЛИТ (минералогия)</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">...ЛИТ </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true" data-static="true">грекче</abbr> lithos - таш) - татаал сөздөрдүн ташка тиешелүү, таш сыяктуу деген маани берүүчү аяккы бөлүгү, <abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true" data-static="true">мисалы</abbr>, палеолит, лакколит.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9D%D0%93&diff=88951&oldid=0ЛИСТИНГ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%9D%D0%93" title="ЛИСТИНГ">ЛИСТИНГ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИСТИНГ - </strong>биржада баалуу кагаздардын айлануусуна уруксат берүү иш-чаралары. Алар котировкалуу кагазга түшүрүлүп, инвесторлорго толук маалыматты ачып берет. Эмитенттер инвестициялык жагымдуулугун арттыруу үчүн Л-ден өтөт. Л. фондулук биржада инвесторго ишканалардын финансылык туруктуулугуна таасир эткен коомдук финансы-чарбалык ишчаралары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> маанилүү фактылар <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true" data-static="true">жөнүндө</abbr> толук маалыматка ээ болууга кепилдик берет. 2010-ж. «БТС-Кыргызстан фондулук биржасы» ЖАКта Л-ден 6 компания («Ысык-Көл инвест банк», «Ишкердүүлүк өнүгүү фонду», «Береке-инвест», «Ош инвест», «Аргымак» ААК <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> «Казына капитал» ЖАК) өткөн. Л-ден өтүү акционерлерге</p><p><abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> компанияларга салык <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true" data-static="true">мамлекеттик</abbr> төлөмдөрдүн (акция <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> облигациялар үчүн) төмөндөшүн, компаниянын ачык-айкын иш алып барышын, инвесторлордун ишенимин арттырат.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%A0%D0%98%D0%9E%D0%97&diff=88949&oldid=0ЛИСТЕРИОЗ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%95%D0%A0%D0%98%D0%9E%D0%97" title="ЛИСТЕРИОЗ">ЛИСТЕРИОЗ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИСТЕРИОЗ </strong>(Ыз^егюзхз) - малдын <abbr data-short="борб." data-full="борбордук" data-extended="true" data-static="true">борбордук</abbr> нерв системасынын сезгенүүсүнөн пайда болгон жугуштуу ылаңы. Көп учурда жатынын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> желинин сезгентип, мал бала салат. Ылаң козгогучу (Ыз^егча топосуЪо^епез) - полиморфтуу, таякча түрүндөгү бактерия. Ал өлгөн малдын тарпында 4 айга чейин, жер кыртышында, кыкта, короо-жайларда 11 ай, чөптө 20 күнгө чейин, көлмө сууларында 1 ж. чейин сакталат. Ылаңдаткыч лизолдун 5%түү, хлордуу акинин 3%түү эритмелеринде 10 мүнөттө жугушсуздандырылат. Л. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> кой, эчки, бодо мал, чочко, жылкы, коён, тоок, күрп ыландайт. <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true" data-static="true">Кыргызстан</abbr>да Л. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> көбүнчө кой ылаңдайт. Ыландын букма мезгили 7—30 күн. Ыландаган койдун табити начарлайт, уйкусурайт, көзүнүн тегереги, каңылжаары сезгенет. 1-2 күндөн кийин айланбаштанып, калчылдайт, мойну бир жагына кыйшайып, тарамышы түйүлөт, көзү көрбөй калат. Ушундай абалы бир нече сааттан 10 күнгө чейин созулуп, акырында өлүшү мүмкүн. Бодо малда койлорго караганда жеңилирээк өтөт. Диагноз эпизоотол. маалыматтардын, клиникалык белгилердин, патанат. өзгөрүүлөрдүн, бактериол. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> серол. изилдөөлөрдүн негизинде коюлат. Л-го каршы биомицин, тетрамицин, тетрациклин жакшы натыйжаларды берет. Л. аныкталган чарбага <em>карантин</em> коюлат. Ыландуу мал турган жайлар тазаланып, жегич натрийдин 3%түү ысык эритмеси, өчүрүлгөн акиташтын 20%түү эмульциясы, 5%түү активдүү хлору бар хлордуу акиташ <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> дезинфекцияланат.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%92%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%A2&diff=88947&oldid=0ЛИСТВЕНИТ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%92%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%A2" title="ЛИСТВЕНИТ">ЛИСТВЕНИТ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИСТВЕНИТ - </strong>карбонат (анкерит), кварц, мусковит же фуксит (хром слюдасы) минералдарынан турган метасоматоз тоо теги. Кээде курамында алтын кездешет. Кошумча түрдө пирит, тальк, хромит, актинолит, альбит, турмалин, рутил, сфен ж. б. минералдар жолугат. Өңү-түсү ачык жашыл (фуксит болгондо) же бозомук. Ультранегиздүү (серпентинит ж. б.) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> негиздүү тектерди гидротермдүү эриндилерин өзгөртүп жиберүүчү таасиринен пайда болот. Линза же тарамдашып орун алат. Алтыны бар кварц тарамдарынын чет тарабын ээлейт.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%96&diff=88945&oldid=0ЛИСТАЖ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%96" title="ЛИСТАЖ">ЛИСТАЖ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИСТАЖ </strong>полиграфияда басылып чыккан китептеги басма табактарынын саны.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2&diff=88943&oldid=0ЛИСТ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A2" title="ЛИСТ">ЛИСТ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИСТ </strong>Ференц (Франц) (22. 10. 1811, Венгрия, Доборьян кыш,- 31. 7. 1889, Германия, Байрёйт) - венгр композитору, пианист, дирижёр, коомдук ишмер. Соңку романтизмдин көрүнүктүү өкүлү. 1823-жылдан Парижде жа- | шап, жер кыдырып концерт бер<abbr data-short="ген." data-full="генетикалык" data-extended="true" data-static="true">генетикалык</abbr> 1830-жылдагы Июль <abbr data-short="рев-я" data-full="революция" data-extended="true" data-static="true">революция</abbr>сынын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> Лион токуучуларынын козголоңунун таасири <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> «Революция симфониясын» <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> «Лион»</p><p>I фортепианолук I пьесасын жазган.</p><p>Кийинчерээк «Ор- (1850-55), «Фауст»</p><p>[[File:ЛИСТ_1.jpg|thumb]](1854-57) сыяктуу <abbr data-short="симф." data-full="симфониялык" data-extended="true" data-static="true">симфониялык</abbr> чыгармаларды жараткан. Фортепиано үчүн жазган «Саякатчынын альбому» (1854-57), «Петрарканын үч сонети» (1839), «Өлүм бийи» (1839-59) сыяктуу өзгөчө чыгармалары, «Ыйык Елизавета жөнүндө санжыра» (1857-62), «Гран мессасы» (1855) ораториялары атагын алыска угузган. Веймарда падыша сарайында иштеп жүргөндө (1848-61) музыканттардын Веймар мектебин кураган, азатчыл көз карашын туюндурган чыгармаларды жазган. Дантенин «Ажайып комедиясына» симфония (1856), «Прелюдиялар» (1848-54) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> 12 <abbr data-short="симф." data-full="симфониялык" data-extended="true" data-static="true">симфониялык</abbr> поэмасы буга мисал. «Си-минор сонатасы» (1853), «Сапар жылдары» (1836-77) пьеса цикли жер кезип жүргөндөгү таасирлердин негизинде жазылса, «Венгр элдик темасына фантазия» (1852), «Венгр рапсодиясы» (15 рапсодия, 1846-51) ата журт темасына арналган. Л. романс, ыр ж. б. чыгармаларында <abbr data-short="муз." data-full="музыкалык" data-extended="true" data-static="true">музыкалык</abbr> <abbr data-short="иск-во" data-full="искусство" data-extended="true" data-static="true">искусство</abbr>нун көркөм каражаттарын кеңири пайдаланып, фортепианолук чыгармага жаңыча баяндоо формасын кийирип, дал ушундай өрнөгү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> ал дүйнөлүк музыка <abbr data-short="иск-во" data-full="искусство" data-extended="true" data-static="true">искусство</abbr>суна зор таасир тийгизген.</p><p>Ад.: <em>Мильштейн Я.</em> Ф. Лист. 3-е изд. Т. 1-2. М., 1999.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A1%D0%90%D0%91%D0%9E%D0%9D&diff=88941&oldid=0ЛИССАБОН2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A1%D0%A1%D0%90%D0%91%D0%9E%D0%9D" title="ЛИССАБОН">ЛИССАБОН</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИССАБОН, </strong>Лисабон - Португалиянын борбору <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> башкы шаары. Пиреней ж. а-нын <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true" data-static="true">түштүк</abbr>-батыш жээгинде Тежу д-нын чатында, Атлантика океанынан 15 <em>км</em> аралыкта жайгашкан. Лиссабон округунун <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true" data-static="true">администрациялык</abbr> борбору. Калкы 473,6 миң (2010; Чоң Лиссабон агломерапиясында 2,6 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true" data-static="true">миллион</abbr>). Эл аралык аэропорту, метрополитен бар. Өлкөдөгү ири порт (жылына 15 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true" data-static="true">миллион</abbr> <em>т </em>жүк ташылат). Финикиялыктар тарабынан болжол <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> <abbr data-short="б. з. ч." data-full="биздин заманга чейинки" data-extended="true" data-static="true">биздин заманга чейинки</abbr> 2-к-да негизделген. 1147-ж. арабдардан португалиялыктар тартып алып, Португалия королдугунун курамына кирген. 1255- жылдан Португалиянын борбору. Кеме куруу, электр-<abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true" data-static="true">техникалык</abbr>, <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true" data-static="true">химиялык</abbr>, нефть ажыратуу, металлур- </p><div class="imageCaption">[[File:ЛИССАБОН_1.jpg|thumb|Шаардын жалпы көрүнүшү.]]</div><p>гия, текстиль, тамак-аш (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true" data-static="true">анын ичинде</abbr> зайтун майы, балык консервалары) ж. б. ө. ж. ишканалары иштейт. Роман стилиндеги собор (12-к., 18-к-да кайрадан курулган), готика стилиндеги кармелиттердин монастыры (14-15-к.), 17-18-к-дын ак сарайлары, Ла Эштрела базиликасы сакталган. ИА, <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true" data-static="true">университет</abbr>тер, музейлер (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true" data-static="true">анын ичинде</abbr> археол., этногр., диний, көөнө <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> заманбап <abbr data-short="иск-во" data-full="искусство" data-extended="true" data-static="true">искусство</abbr>), театр, планетарий бар. <abbr data-short="Ботан." data-full="Ботаникалык" data-extended="true" data-static="true">Ботаникалык</abbr> бак, зоопарк уюштурулган. Эл аралык туризмдин ири борбору. Жыл сайын заманбап (1977) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> көөнө (1980) музыка фестивалдары өткөрүлүп турат.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90-%D0%AD%D0%9F%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A0&diff=88939&oldid=0ЛИРИКА-ЭПИКАЛЫК ЖАНР2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90-%D0%AD%D0%9F%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A0" title="ЛИРИКА-ЭПИКАЛЫК ЖАНР">ЛИРИКА-ЭПИКАЛЫК ЖАНР</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИКА-ЭПИКАЛЫК ЖАНР — </strong><em>эпос</em> <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> <em>лириканын</em> урунттуу белгилери мүлдө жуурулушуп кеткен көркөм чыгарма. Мындай чыгармалар адатта жайык сюжеттүү, кабат-кабат окуялуу келип, белгилүү типтерди, толук ачылган мүнөздөрдү чагылдырат. Л.-э. ж. <em>сентиментализм </em><abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> <em>романтизм</em> <abbr data-short="ад-т" data-full="адабият" data-extended="true" data-static="true">адабият</abbr>ында өзгөчө гүлдөгөн. Буга Байрондун, Шеллинин, Виньинин, Мицкевичтин, Пушкин <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> Лермонтовдун поэмалары далил. Совет поэзиясында <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> прозасында бул жанр В. Маяковский, А. Твардовский, К. Паустовский, М. Пришвиндин чыгармалары <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> калыптанган <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> өнүккөн. Кыргыз поэзиясында Л.-э. ж. Октябрь <abbr data-short="рев-я" data-full="революция" data-extended="true" data-static="true">революция</abbr>сына чейин эле өөрчүп келген. <abbr data-short="Мис." data-full="Мисалы" data-extended="true" data-static="true">Мисалы</abbr>, «ОлжобаймененКишимжан», «Саринжи-Бөкөй» ж. б. Кийин жазма <abbr data-short="ад-т" data-full="адабият" data-extended="true" data-static="true">адабият</abbr>тын пайда болушу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> бул салтты профессионал акындар тез эле өздөштүрдү. Муну А. Токомбаевдин («Тан алдында», «Өз көзүм менен», «Комуз күүсү»), Т. Үмөталиевдин («Кубат», «Ак алтын жөнүндө ыр»), С. Эралиевдин («Ак Мөөр»), К. Маликовдун («Көл жээгинде кездешүү»), А. Токтомушевдин («Сүйүү жана коркунуч», «Алтын тоо») чыгармачыл тажрыйбалары даана көрсөтөт.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%A7%D0%95%D0%93%D0%98%D0%9D%D2%AE%D2%AE&diff=88937&oldid=0ЛИРИКАЛЫК ЧЕГИНҮҮ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%A7%D0%95%D0%93%D0%98%D0%9D%D2%AE%D2%AE" title="ЛИРИКАЛЫК ЧЕГИНҮҮ">ЛИРИКАЛЫК ЧЕГИНҮҮ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИКАЛЫК ЧЕГИНҮҮ - </strong>автордун эпикалык же лирика-эпикалык чыгармаларындагы сүрөттөлүп жаткан предметке карата тике мамилесин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> баасын туюнткан сөзү. Л. ч. <em>композиция</em> каражаттарынын бири катары идеалдуу көз карашты тутунган автор-баяндоочунун образын көркөм чыгармага кийирет, окурман <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> автордун ортосундагы эмоциялык мамилени чыйралтат. С. Эралиев «Ак Мөөр» поэмасында Мөөр <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> Болоттун таза сүйүүсү <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true" data-static="true">жөнүндө</abbr>гү ойду терендетүү максатында төмөндөгүдөй чегинүү жасаган: Сүйүү, сүйүү! Укса канбас сыры бар, Ойду ойлонтуп </p><p>кумарланткан ыры бар. Чылгый таза ынактыктан жаралган, Жалыны бар чалпоо сезим жылынар. Сүйүү деген токсон кырлуу эмеспи, Кыйын чыгар, билиш анын кырын ар! Кээде ызалап, кээде шаттык күчөткөн, Бул да сенин демиң беле, сулуу жар?..</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%9F%D0%A0%D0%9E%D0%97%D0%90&diff=88935&oldid=0ЛИРИКАЛЫК ПРОЗА2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%9F%D0%A0%D0%9E%D0%97%D0%90" title="ЛИРИКАЛЫК ПРОЗА">ЛИРИКАЛЫК ПРОЗА</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИКАЛЫК ПРОЗА — </strong><em>лирика-эпикалык жанрдын</em> бир түрү; автордук «мен» үстөмдүк кылган, бошон фабулалуу, баяндоонун көтөрүнкү эмоциялык түзүлүшү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> мүнөздөлүүчү проза. Эпиканын төмөнкүдөй өзгөчөлүктөрүн камтыйт: кандайдыр бир фабуланын берилиши; кейипкерлердин көбүрөөк катыштырылышы; мүнөз түзүү элементтеринин болушу. Ал эми лирикадан алган белгилери: баяндоочу субъектинин (автор, ангемечи, каарман) катышуусу, айрым сөздөрдү өзгөчө бөлүп колдонуу, сүйлөмдөгу сөздөрдүн (ээ <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> баяндоочтун) орун тартибин алмаштыруу, мында композициялык борбор катары баяндоочунун субъекти алынат. Эпикалык окуялар, мүнөздөр ар кандай ассоциацияларда, лирикалык чегинүүлөрдө чагылдырылат. Эмоциялуулук күчтүү көрүнөт. Ал кат түрүндөгү чыгарма, автобиография, жол дептерлери, эссе сыяктуу композициялык формаларга ээ (К. Г. Паустовский, В. А. Солоухин, А. де Сент-Экзюпери).</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%9A%D0%90%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D&diff=88933&oldid=0ЛИРИКАЛЫК КААРМАН2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%9A%D0%90%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D" title="ЛИРИКАЛЫК КААРМАН">ЛИРИКАЛЫК КААРМАН</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИКАЛЫК КААРМАН - </strong><em>лирикадагы</em> акындын образы. Поэзиялык чыгармалардагы баяндалган поэтикалык ой көбүнесе акын атынан айтылат. Бирок лирик акын жеке таржымалын гана ырга айлантпастан, жалпы журттун атынан сүйлөйт, анын эстетикалык идеалы элдин идеалы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> айкалышып кетет. Л. к. образы, башка жанрлардагы көркөм образ сыяктуу эле, турмуш материалын иргөө, типтештирүү, ойдон чыгаруу өңдүү ыкмалардын жардамы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> түзүлөт. Биринчи жактан («мен») жазылган </p><p>прозалык чыгармалардын баяндоочусу да кээде Л. к. деп аталат. Лирикада акындын жекече ой-сезимдери берилгендигине карабастан, ал автордун өзү эмес (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true" data-static="true">мисалы</abbr>, Токтогулдун «Алымкан» аттуу лирикалык ырынын каарманы сүйүүдөгү эркиндикти, адилеттүүлүктү жар салган адамдын образы). Ырдагы Л. к-дын аты аталбайт, ал акындын «мени» <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> берилет, бирок «мен» жалпыга таандык болот. Л. к. эпикалык чыгармаларда да болот (к. <em>Эпикалык тек),</em> анын аты аталат (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true" data-static="true">мисалы</abbr>, А. Токомбаевдин «Өз көзүм менен» поэмасындагы Бакас; Ч. Айтматовдун «Жамийла» повестиндеги сүрөтчү Сейит). Бул каармандар Л. к-дардан айырмаланып, ысмы, ким экени белгилүү болуп, терен ачылган эпикалык мүнөзгө жакын келет. Мындай каармандар автордук позицияны, мамилени, көз карашты алып жүрүшү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> Л. к. делет.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A-%D0%94%D0%A0%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A0&diff=88931&oldid=0ЛИРИКАЛЫК-ДРАМАЛЫК ЖАНР2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A-%D0%94%D0%A0%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%9B%D0%AB%D0%9A_%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A0" title="ЛИРИКАЛЫК-ДРАМАЛЫК ЖАНР">ЛИРИКАЛЫК-ДРАМАЛЫК ЖАНР</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p anomaly-ttl-fixed="True"><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИКАЛЫК-ДРАМАЛЫК ЖАНР - </strong>көркөм чыгармада турмуш чындыгын лирикага <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> драмага таандык методдор <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> чагылдыруу.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90&diff=88929&oldid=0ЛИРИКА2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90" title="ЛИРИКА">ЛИРИКА</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИКА </strong><em>(лира</em> дегенден) - көркөм <abbr data-short="ад-т" data-full="адабият" data-extended="true" data-static="true">адабият</abbr>тын <em>эпос, драма</em> сыяктуу тектеринин бири; мында акындын (же <em>лирикалык каармандын)</em> дүйнөгө, турмушка субъективдүү мамилеси, <abbr data-short="б. а." data-full="башкача айтканда" data-extended="true" data-static="true">башкача айтканда</abbr> жекече көз карашы, ички сезими, көңүл түйшүктөрү туюнтулат. Л. көбүнчө ыр түрүндө жаралат, бирок анда <abbr data-short="ад-т" data-full="адабият" data-extended="true" data-static="true">адабият</abbr>тын башка тектерине (эпос, драма) тиешелүү жыйынтыктоо, жалпылоо, индивидуалдаштыруу, типтештирүү, ой жорутуу өндүү көркөм ыкмалар да колдонулат. Л-нын негизги предмети - адам <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> анын көп кырдуу турмушу. Бирок Л-лык ырда көп сызыктуу кенен сюжеттер, жетик иштелген мүнөздөр <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> чиеленген окуялар караманча болбойт. Л. өзүнүн конкреттүү мазмунуна <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> тематикалык принцибине жараша саясий (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true" data-static="true">мисалы</abbr>, Д. Бедныйдын «Коммунисттик марсельеза», Ж. Турусбековдун «Тилек»), тарыхый (М. Лермонтовдун «Бородино»), <abbr data-short="филос." data-full="философиялык" data-extended="true" data-static="true">философиялык</abbr> (Э. Межелайтистин «Адам»), сүйүү (А. Осмоновдун «Сүйүү <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> мен»), пейзаждык (Ф. Тютчевдин «Жазгы добул») болуп бир канча түргө бөлүнөт. Лирикалык поэзиянын мыкты үлгүлөрүн Анакреонт, Ли Бо, Саади, Ф. Петрарка, Ж. Байрон, Россияда А. С. Пушкин, <abbr data-short="А. А." data-full="Атап Айтканда" data-extended="true" data-static="true">Атап Айтканда</abbr> Блок, С. А. Есенин, В. В. Маяковскийлер түзүшкөн. Л. - кыргыз <abbr data-short="ад-т" data-full="адабият" data-extended="true" data-static="true">адабият</abbr>ындагы эң байыркы тектердин бири. Элдик Л. - арман, кошок, эмгек, сүйүү, бешик, оюн, көрүшүү ырларында, <em>айтыш</em> жанрларында өзгөчө өнүккөн. Революциядан кийинки мезгилде атуулдук (граждандык), интим, пейзаж Л-сы кыргыз поэзиясынын негизги жанры болуп, көп түрдөгү тематикада, ар кыл мазмунда <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> стилде өнүгүүдө.</p><p>Ад.: <em>Поспелов Г. Н.</em> Лирика. Среди литературных родов. М., 1976; <em>Силъман Т. И.</em> Заметки о лирике. Л., 1977; <em>Гинзбург Л. Я.</em> О лирике. [3-е изд.]. М. 1997. </p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=88927&oldid=0ЛИРИЗМ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%98%D0%97%D0%9C" title="ЛИРИЗМ">ЛИРИЗМ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРИЗМ - </strong>жеке эмоцияларды, өзүнүн кабылдоолорун түздөн-түз өзү берүүсү, автордун, каармандын, баяндоочунун, кейипкердин речин көтөрүңкү эмоциялуулук <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> айтып берүү. Мында сезим, көңүл, ашкере таасын көрсөтүлөт. Л. лирикалык текке гана таандык эмес, эпикалык чыгармаларда да, драмада да учурай берет. <abbr data-short="Мис." data-full="Мисалы" data-extended="true" data-static="true">Мисалы</abbr>, Ч. Айтматов «Жамийла» повестинде Жамийла <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> Даниярдын август түнүндөгү бири-бирине сүйүү сезимдерин көрсөтүү үчүн баяндоочунун лирикалык көңүл жагдайларын көрсөтөт.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%90_(%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF)&diff=88925&oldid=0ЛИРА (музыкалык аспап)2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%90_(%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BA_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF)" title="ЛИРА (музыкалык аспап)">ЛИРА (музыкалык аспап)</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРА </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true" data-static="true">грекче</abbr> lyra) - 1) байыркы гректердин 7-11 кылдуу чертме <abbr data-short="муз." data-full="музыкалык" data-extended="true" data-static="true">музыкалык</abbr> аспабы; 2) о. кылымдагы жаалуу кыл аспап, тулкусу алмурут сымал; 3) 16-17-к-да Италияда пайда болгон скрипка сымал жаалуу кыл аспап; 4) байыркы гректердин Л-сына окшош гитара-лира. 18-к-да Фран-</p><p></p><div class="imageCaption">[[File:ЛИРА_1.jpg|thumb|Лиранын тарыхый түрлерү: 1 - «күмүш лира». Британ музейи. Лондон; 2 - лира-хелисте ойноп жаткан ырчы-акындын лекифтеги сүрөтү. <abbr data-short="Б. з. ч." data-full="Биздин заманга чейинки" data-extended="true" data-static="true">Биздин заманга чейинки</abbr> 470-460-ж. Көркөм музей. Бостон; 3 - бегэнна. Эфиопия.]]</div><p>цияда жасалган. Батыш Европа <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> Россияга 19-к-дын 30-жылдарына чейин тараган; 5) чабандес аскер Л-сы - металлофон; 6) чагарактуу Л. - ал органиструм деген ат <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> о. кылымда кеңири тараган. Европа элдеринде ар түрдүү ат <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> колдонулуп келген. Россияга 17-к-дан маалым. 20-к-да сейрек кездешет. Украинада, Беларуссияда Л-нын оркестрге ылайыкталган түрү сакталган. Өтмө маанидеги Л. - поэзиянын (<abbr data-short="иск-во" data-full="искусство" data-extended="true" data-static="true">искусство</abbr>нун) эмблемасы же символу.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%90_(%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F)&diff=88923&oldid=0ЛИРА (астрономия)2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%A0%D0%90_(%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F)" title="ЛИРА (астрономия)">ЛИРА (астрономия)</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИРА </strong>(<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true" data-static="true">латынча</abbr> lyra) - <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true" data-static="true">Түндүк</abbr> жарым шардагы топ жылдыз. КМШнын аймагынан жазында, жайында <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> күзүндө жакшы көрүнөт. Жайкы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> күзгү кечте асмандын <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true" data-static="true">Түндүк</abbr> жарым шарында үч бурчтук түрүндө жайгашкан үч жарык жылдыз бөлүнүп турат. Алар: Лиранын Вегасы, Ак Куунун Денеби, Бүркүттүн Альтаири. Л. байыркы грек мифи Орфей <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> тыгыз байланышкан. </p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%9E%D0%9C%D0%90&diff=88921&oldid=0ЛИПОМА2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%9E%D0%9C%D0%90" title="ЛИПОМА">ЛИПОМА</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИПОМА </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true" data-static="true">грекче</abbr> lipos - май, oma - шишик) - май ткандарынан өскөн зыянсыз шишик. Көбүнчө 30-50 жаштагы аялдарда кезигет. Айрым учурда көп санда пайда болуп, көлөмү ар түрдүү, диаметри 5-10 с.иден ашат. Организмдин функциясын бузбайт. Дарылоо <abbr data-short="хирург." data-full="хирургиялык" data-extended="true" data-static="true">хирургиялык</abbr> жол <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> жүргүзүлөт.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%9A%D0%98%D0%9D&diff=88919&oldid=0ЛИПКИН2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%9A%D0%98%D0%9D" title="ЛИПКИН">ЛИПКИН</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИ&#769;ПКИН </strong>Семён Израилевич [6(19). 9.1911, Одесса - 31. 3. 2003, Москва обл., Переделкино] - орус акыны, котормочу. Калмак АССР эл акыны (1968), Кыргыз ССРинин <abbr data-short="мад-т" data-full="маданият" data-extended="true">маданият</abbr>ка эмг. сиң. кызматкери (1975). Москва <abbr data-short="инж." data-full="инженердик" data-extended="true">инженердик</abbr>-<abbr data-short="экон." data-full="экономикалык" data-extended="true">экономикалык</abbr> <abbr data-short="ин-т" data-full="институт" data-extended="true">институт</abbr>ун бүтүргөн (1937). Улуу Ата Мекендик согушка катышкан. Калмактын «Жангар» (1940), кыргыздын «Манас» (1941), кабарданын «Нарттар» (1951), буряттын «Гэсэр» (1968), инди элинин «Махабхарата» (1969) эпосторун, тажик, өзбек, кыргыз, балкар, калмак классиктеринин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> замандаш акындарынын чыгармаларын орусчага которгон «Манас» эпосунун С. Орозбаковдун вариантындагы Л. орус тилине которгон «Чалгынга даярдануу», «Чалгын», «Жылкы тийүү», «Баатырлардын согушу», «Соңку казат» бөлүмдөрү 1946-ж. Москвадан чык-[[File:ЛЙПКИН_1.jpg|thumb]] </p><p>кан «Великий поход» китебине кирген. Л-дин котормосу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> «Кабарда эпикалык поэзиясы» (1956), «Алты кылымдын үнү» (1960), «Алтын чынжыр», «Чыгыш поэмалары» (1970) ж. б. китептер чыккан. «Дидаарлашкан адам» (1967) ыр китебинин, «Манастын» сюжетине жазылган «Айкөл Манас» повестинин автору. Тажик ССРинин Рудаки <abbr data-short="атн." data-full="атындагы" data-extended="true">атындагы</abbr> <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true">мамлекеттик</abbr> сыйл. лауреаты (1967). III даражадагы Манас ж. б. ордендер <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> сыйланган.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%98%D0%94%D0%94%D0%95%D0%A0&diff=88917&oldid=0ЛИПИДДЕР2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%98%D0%94%D0%94%D0%95%D0%A0" title="ЛИПИДДЕР">ЛИПИДДЕР</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p anomaly-ttl-fixed="True"><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИПИДДЕР </strong>(Нроэ - май) - тирүү клеткалардын курамындагы тиричилик процессинде маанилүү ролго ээ май сымал заттар. Л. биол. мембрананын курамына кирип, клетканын өткөргүчтүгүнө, ферменттердин активдүүлугүнө таасирин тийгизет, нерв импульсунун берилишине, булчуңдардын жыйрылышына, клеткалардын өз ара байланышын түзүүгө <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> иммунндук-<abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true" data-static="true">химиялык</abbr> процесстерге катышат. <abbr data-short="О. эле" data-full="Ошондой эле" data-extended="true" data-static="true">Ошондой эле</abbr> энергия топтоо, жылуулукту сактоо, <abbr data-short="мех." data-full="механикалык" data-extended="true" data-static="true">механикалык</abbr> таасирлерден коргоо ж. б. функцияларды аткарат. Л-дин көпчүлүгу - май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true" data-static="true">кислота</abbr>ларынын, спирттердин же альдегиддердин туундулары. Алар <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true" data-static="true">химиялык</abbr> курамына жараша жөнөкөй <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> татаал болуп бөлүнөт. Молекуласы май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true" data-static="true">кислота</abbr>сынын же альдегиддердин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> спирттердин калдыктарыңан турган жөнөкөй Л. (май, мом ж. б.), ал эми курамында фосфолипиддер, гликолипиддер <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> көп атомдуу спирттердин калдыктары барлар т а т а а л Л. деп аталат. Л-ге стериндер, хинондор, терпендер да кирет. Л. сууда начар, петролей эфири, бензол ж. б-да жакшыраак эрүүчү беттик активдүү заттар. Организмде липазанын таасири <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> ферменттик ажыроого учурайт.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A6%D0%9A&diff=88915&oldid=0ЛИПЕЦК2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%A6%D0%9A" title="ЛИПЕЦК">ЛИПЕЦК</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИ&#769;ПЕЦК - </strong>Россиядагы шаар (1779-жылдан). Липецк обл-нун <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true">администрациялык</abbr> борбору. Воронеж д-нын боюнда жайгашкан. Калкы 502,5 мин (2010). Т. ж. бекети. Жолдор тоому. Аэропорту бар. 13- к-дан белгилүү. Шаарда жылына 2-4 жолу жайма базар болуп турган. Байыркы Успение (17-к.), Троица (1850) чиркөөлөрү, сааты бар мунаралуу соборлор ж. б. сакталган. Кара металлургия (ири ишканасы: Жаңы Липецк металлургия комбинаты), тамак-аш (негизинен консервалар), машина куруу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> металл иштетүү («Липецк трактор кураштыруу заводу» АК, «СТИНОЛ Муздаткычтар заводу» ЖАК, «Липецк станокзаводу» ААК), электр-энергетика, курулуш материалдар, <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, тамак-аш-татымал ө. ж. ишканалары иштейт. ИИИлер, <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true">университет</abbr>тер, <abbr data-short="ин-т" data-full="институт" data-extended="true">институт</abbr>тар, китепканалар (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true">анын ичинде</abbr> азиздер үчүн), 2 театр, музейлер (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true">анын ичинде</abbr> край таануу), Г. В. Плехановдун үй-музейи бар. Дары-баткак курорту иштейт (1803). </p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%9D%D0%9A%D0%90&diff=88913&oldid=0ЛИПЕНКА2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%95%D0%9D%D0%9A%D0%90" title="ЛИПЕНКА">ЛИПЕНКА</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИ&#769;ПЕНКА - </strong>Ысык-Көл обл-нун Жети-Өгүз р-нундагы кыштак. Липенка айыл аймагына караштуу. Ысык-Көл өрөөнүнүн <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr>-чыгышында, Жыргалаң булуңунун <abbr data-short="түш." data-full="түштүк" data-extended="true">түштүк</abbr> тарабындагы түздүктө, деңиз денг. 1658 <em>м</em> бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору Кызыл-Суу кыш-нан 21 <em>км</em> <abbr data-short="түн." data-full="түндүк" data-extended="true">түндүк</abbr>-чыгыш тарапта. Балыкчы т. ж. бекетинен 214 <em>км.</em> Кыштак 1911-ж. негизделген. Калкы 1594 (2009); негизинен мал багат. Орто мектеп, китепкана, амбулатория, клуб бар. Улуу Ата Мекендик согушта курман болгондорго эстелик тургузулган. Кыштакта <abbr data-short="Сов." data-full="Советтик" data-extended="true">Советтик</abbr> Союз. Баатыры Е. Б. <em>Пасъко</em> туулган.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A2&diff=88911&oldid=0ЛИПАРИТ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%90%D0%A0%D0%98%D0%A2" title="ЛИПАРИТ">ЛИПАРИТ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИПАРИТ </strong>(Италиядагы Липари а-нын атынан) - <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true" data-static="true">химиялык</abbr> курамы гранитке жакын эффузия тек. Кээде р и о л и т деп да аталат. Лава агымы, жанартоо дөбөсү түрүндө жолугат. Кристаллданбаган массасында айрым кристаллдык бүртүкчөлөр кездешет. Жер бетиндеги бардык жанартоолордон жолугат. Курулуш ишинде колдонулат.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%90%D0%A0%D0%98_%D0%90%D0%A0%D0%90%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=88909&oldid=0ЛИПАРИ АРАЛДАРЫ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%90%D0%A0%D0%98_%D0%90%D0%A0%D0%90%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%AB" title="ЛИПАРИ АРАЛДАРЫ">ЛИПАРИ АРАЛДАРЫ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИПАРИ АРАЛДАРЫ - </strong>Тиррен деңизиндеги жанартоодон пайда болгон аралдар тобу, Сицилиядан <abbr data-short="түн." data-full="түндүк" data-extended="true" data-static="true">түндүк</abbr> тарапта; Италиянын аймагы. Жети ири аралдан (Липари, Салина, Вулькано, Стромболи, Филикунди, Аликуди, Панареа) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> 10 майда аралдан турат. Жалпы аянты 117 км<sup>2</sup>. Базальттуу лава <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> туфтардан түзүлгөн. Вулькано <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> Стромболи аралдарында аракеттеги жанартоолор жайгашкан (бийикт. 926 <em>мге</em> чейин). Анжир, жүзүм өстүрүлөт, зайтун токою бар. Шарап чыгаруу өнүккөн.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%90&diff=88907&oldid=0ЛИПА2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%90" title="ЛИПА">ЛИПА</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИПА, </strong>жөкө дарак (ТШа) - өсүмдүктөрдүн липалар тукумундагы жалбырагы күбүлмө дарактар уруусу. Бийикт. 15-25 <em>м,</em> айрымдары 40 жге жетет. Сөңгөгүнүн жоондугу 2-5 лгдей. Жалбырагы көбүнчө тишчелүү, сабакта кезектешип жайгашат. Гүлү агыш же саргыч, жыттуу. Топ гүлү - калканча же чачы сымал. Мөмөсү - жаңгакча. Л. демейде 150, айрым түрлөрү 500дөн ашык жылга чейин өсөт. Уругунан <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> чырпыгынан көбөйөт. Л-нын дүйнөдө 50дөй, КМШ өлкөлөрүндө 17 түрү бар. Кеңири таралган түрлөрү - жүрөк сымал Л., европа Л-сы, амур Л-сы. <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true" data-static="true">Кыргызстан</abbr>да атайын өстүрүлөт. Л. кооз болгондуктан, жашылдандырууда колдонулат, балдуу өсүмдүк. Гүлү («липа гүлү») дары каражаты катары, чайга, шарапка жыт берүү үчүн пайдаланылат. Жыгачы буюм жасоодо да пайдаланылат.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9F&diff=88905&oldid=0ЛИНОТИП2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9E%D0%A2%D0%98%D0%9F" title="ЛИНОТИП">ЛИНОТИП</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИНОТИП </strong>(<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true" data-static="true">латынча</abbr> Ипеа - сызык, линия <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> <abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true" data-static="true">грекче</abbr> typos - так түшүрүү) - текстти терип, туташ сап түрүндө куюучу терүү машинасы. Л-ти АКШда О. Мергенталер (1884) ойлоп чыгарган. СССРде биринчи Л. 1932-ж. Ленинград полиграфия <abbr data-short="з-д" data-full="завод" data-extended="true" data-static="true">завод</abbr>унда даярдалган. Л. негизинен үч аппараттан (терүү, куюу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> кайра бөлүштүргүч) турат. Клавиатуранын клавишасын басканда алфавиттин айрым тамгасы оюп жасалган металл матрица магазинден өзү түшөт да, мурдагы матрицанын жанына кыналып, сөз арасындагы ачык орунга ажыраткыч шынаа коюлат. Матрицалар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> шынаалардан текст сабы түзүлүп, ал атайын кармагыч <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> куюу аппаратына берилет. Машинанын кийинки операциялары автоматтык түрдө аткарылат. Мындай машиналар гезит ж. б. басма иштеринде ылдам <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> үнөмдүү</p><p>терүүдө колдонулган. Басуу ишинде компьютердик технологиянын кеңири жайылышына байланыштуу дээрлик колдонулбай калды.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%92%D0%AE%D0%A0%D0%90&diff=88903&oldid=0ЛИНОГРАВЮРА2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%92%D0%AE%D0%A0%D0%90" title="ЛИНОГРАВЮРА">ЛИНОГРАВЮРА</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИНОГРАВЮРА </strong>(<abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true" data-static="true">латынча</abbr> linoleum, linum - кендир, oleum - май линолеум <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> <em>гравюра)</em> - линолеум же ага окшош полимердик-пластикалык материалга түшүрүлгөн томпок гравюра. Көркөм каражаттары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> техникасы <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true" data-static="true">боюнча</abbr> Л. <em>ксилографияга</em> окшош <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> басылышында гана</p><div class="imageCaption">[[File:ЛИНОГРАВЮРА_1.jpg|thumb|Линогравюра.Л. Ильина. «Эне». 1963.]]</div><p>андан майда деталдарынын жоктугу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> айырмаланат. Л. 20-к-дын башында пайда болгон. Л-нын өзгөчөлөнгөн сапаттары, б. а көркөм тилинин таамайлыгы, ак <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> каранын ачык контрастта турушу, материалдын сапатына ылайык иштелген ийкемдүү живопистик штрих ж. б. сапаттары басма графикасынын көп чеберлеринин көңүлүн бурду. <abbr data-short="Мис." data-full="Мисалы" data-extended="true" data-static="true">Мисалы</abbr>, Л-га П. Пикассо (Франция), Э. Паккард (АКШ), П. Нильсен (Дания), В. Д. Фалилеев, В. А. Фаворский (Россия) ж. б. кайрылышкан. <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true" data-static="true">Кыргызстан</abbr>да Л-да Л. А. Ильина, А. С. Осташев, Ж. Жумабаев, Ю. Шыгаев, Т. Курманов ж. б. иштешкен.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%98%D0%9A&diff=88901&oldid=0ЛИННИК2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%98%D0%9A" title="ЛИННИК">ЛИННИК</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИ&#769;ННИК </strong>Юрий Владимирович [8 (21). 1. 1915, Белая Церковь - 30. 6. 1972, Ленинград] - орус[[File:ЛЙННИК_1.jpg|thumb]] математиги, СССР ИАнын академиги (1964; корр. мүчөсү, 1953), <abbr data-short="Соц. Эмг. Баатыры" data-full="Социалисттик Эмгектин Баатыры" data-extended="true">Социалисттик Эмгектин Баатыры</abbr> (1969). Ленинград <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true">университет</abbr>ин бүтүргөн (1938), проф. (1944). 1941- 42-ж. <abbr data-short="Сов." data-full="Советтик" data-extended="true">Советтик</abbr> Армиянын катарында кызмат өтөгөн. 1940-42-ж. СССР ИАнын В. А. Стеклов <abbr data-short="атн." data-full="атындагы" data-extended="true">атындагы</abbr> <abbr data-short="Матем." data-full="Математикалык" data-extended="true">Математикалык</abbr> <abbr data-short="ин-т" data-full="институт" data-extended="true">институт</abbr>унун Ленинград бөлүмүндө иштеген. Л. сандар, ыктымалдык <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="матем." data-full="математикалык" data-extended="true">математикалык</abbr> статистика теорияларын изилдеген. Сандар теориясында Варинг маселесинин элементардык чыгарылышын берген. Ыктымалдык <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="матем." data-full="математикалык" data-extended="true">математикалык</abbr> статистика теориясында Л. жаңы аналит. методду киргизип, көп татаал проблемаларды чечкен. Изилдөө багыты: баалоо теориясы, татаал гипотезаларды текшерүү теориясы ж. б. СССР <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true">мамлекеттик</abbr> (1947) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Ленин сыйл. (1970) лауреаты. Ленин, «Ардак Белгиси» ордендери <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> сыйланган.</p><p>Эмг.: Дисперсионный метод в бинарных аддитивных задачах. Л., 1961.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=88899&oldid=0ЛИННЕЙ2026-10-29T07:22:23Z<p><a href="/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83:Kadyrm&action=edit&redlink=1" class="new mw-userlink" title="Колдонуучу:Kadyrm (мындай барак жок)"><bdi>Kadyrm</bdi></a> imported <a href="/index.php/%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%95%D0%99" title="ЛИННЕЙ">ЛИННЕЙ</a> by file upload (1 revision)</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИННЕЙ </strong>Карл (23.05. 1707, Росхульт - 10. 1. 1778, Упсала) - швед табият изилдөөчүсү. Париж ИАнын мүчөсү (1762). Л. табият <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> <abbr data-short="мед." data-full="медициналык" data-extended="true" data-static="true">медициналык</abbr></p><p>билимди Лунд <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> Упсала <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true" data-static="true">университет</abbr>теринен алган. 1738- жылдан Стокгольмдо врач болуп иштеген. 1739-ж. деңиз госпиталын жетектеп, өлүм себептерин билүү үчүн өлүктү союп көрүүгө уруксат алган.[[File:ЛИННЕЙ_1.jpg|thumb]] Швед ИАны түзүүгө активдүү катышып, анын 1- президенти болгон (1739). </p><p>1741-жылдан Упсала <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true" data-static="true">университет</abbr>инде кафедра башчысы, медицина <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> табият тануудан сабак бер<abbr data-short="ген." data-full="генетикалык" data-extended="true" data-static="true">генетикалык</abbr> Л. түзгөн өсүмдүк <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> жаныбарлар дүйнөсүнүн системасы 18-к-дын 1-жарымындагы зоолог, ботаниктердин зор эмгектерин жыйынтыктаган. Л. «Жаратылыш системасы» деген эмгегинде (1735-ж.) бинардык номенклатураны, (1 түрдүн аталышы латынча 2 сөздөн - уруу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> түрдүн атынан) колдонгон. Ал морфол. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> физиол. белгилерге таянып, «түр» деген түшүнүккө аныктама берген; систематикалык категориялар (класс, түркүм, тукум, уруу, түр ж. б.) өз ара бири-бирине баш иет деп далилдеген. Л. өсүмдүктөрдү классификациялоодо өсүмдүктүн бир, эки же көп үйлүүлүгүн, энелигин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> аталыгын, көлөмүн, санын жайгашуусун негиз кылып алган. Ушул принциптин негизинде Л. өсүмдүктөрдү 24 класска бөлгөн. Өзү 1500 түрдү ачып, сыпаттап жазган. Жаныбарлар дүйнөсүн 6 класска: сүт эмүүчүлөр, куштар, амфибиялар, балыктар, курттар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> курткумурскалар деп бөлгөн. Бул классификацияда адамды жаныбарлар дүйнөсүнө, сүт эмүүчүлөр классына, приматтар түркүмүнө киргизгендиги, бул системанын мыкты жагы болуп эсептелет. Л. <abbr data-short="орг." data-full="органикалык" data-extended="true" data-static="true">органикалык</abbr> дүйнөнүн тарыхый өнүгүүсүнө каршы болуп, түрдүн саны жаралгандан туруктуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> өзгөрбөйт деп эсептеген. Бирок Л-дин жыйнаган бай тажрыйбасы, ар кайсы жердеги өсүмдүктөр <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> таанышуусу, анын метафиз. көз карашына таасирин тийгизбей койгон эмес. Кийинки эмгектеринде бир урууну түзгөн бардык түрлөр бир түрдөн келип чыккандыгын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> түрлөрдүн өз ара аргындашуусунан жаңы түр пайда болушу мүмкүн экендиги <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true" data-static="true">жөнүндө</abbr>гү пикирин өтө сактык <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true" data-static="true">менен</abbr> билдирген. Л. көп өсүмдүктөрдүн уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> дары касиеттерин ачкан. Ал ботаника <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> зоология <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true" data-static="true">боюнча</abbr>, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true" data-static="true">ошондой эле</abbr> <abbr data-short="теор." data-full="теориялык" data-extended="true" data-static="true">теориялык</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true" data-static="true">жана</abbr> практикалык медицина <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true" data-static="true">боюнча</abbr> эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Бобров Е. Г.</em> К. Линней. Л., 1970.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>Kadyrm