https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9D%D0%98%D0%93%D0%95%D0%A0_%28%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 2026-11-09T13:24:39Z Бул барактын викидеги өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.4 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9D%D0%98%D0%93%D0%95%D0%A0_(%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82)&diff=104892&oldid=prev 2026-11-09T12:21:23Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">9 ноябрь 2026, саат 12:21 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9D%D0%98%D0%93%D0%95%D0%A0_(%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82)&diff=104891&oldid=prev 2026-11-01T18:00:00Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&gt;НИГЕР, &lt;/strong&gt;Нигер Республикасы - Батыш Африкадагы мамлекет. Түндүгүнөн Алжир, Ли­вия, чыгышынан Чад, түштүгүнөн Нигерия, &lt;abbr data-short=&quot;түш.&quot; data-full=&quot;түштүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;түштүк&lt;/abbr&gt;-батышынан Бенин &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; Буркино-Фасо, батышынан Мали &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; чектешет. Аянты 1267&lt;/p&gt;&lt;p&gt;[[File:НИГЕР_1.jpg|thumb]]&lt;/p&gt;&lt;p&gt;миң клг&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Калкы 15,9 &lt;abbr data-short=&quot;млн&quot; data-full=&quot;миллион&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллион&lt;/abbr&gt; (2010). Борбору - Ниа мей. &lt;abbr data-short=&quot;Адм.-айм.&quot; data-full=&quot;Администрациялык-аймактык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Администрациялык-аймактык&lt;/abbr&gt; жактан 8 облуска бөлүнөт. Акча бирдиги - КФА франкы.&lt;/p&gt;&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;4&quot;&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2001)&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Облустары&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Аянты, мин, &lt;em&gt;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Калкы, &lt;abbr data-short=&quot;млн&quot; data-full=&quot;миллион&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллион&lt;/abbr&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short=&quot;Адм.&quot; data-full=&quot;Администрациялык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Администрациялык&lt;/abbr&gt; борборлору&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Агадес&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;634,21&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;0,32&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Агадес&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Диффа&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;140,22&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;0,33&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Диффа&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Досо&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;31&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;1,48&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Досо&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Маради&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;38,58&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;2,21&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Маради&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Ниамей&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;0,67&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;0,68&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Ниамей&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Тахуа&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;106,68&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;1,91&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Тахуа&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Тиллабери&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;89,62&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;1,86&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Тиллабери&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Зиндер&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;145,43&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;2,03&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Зиндер&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;&lt;p&gt;Н. - БУУнун (1960), Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун (1996), ЭВФтин (1963), Африка бирим­диги уюмунун (1963) ж. б. мүчөсү.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Мамлекеттик түзүлүшү.&lt;/strong&gt; Н. - унитардык мамлекет. Башкаруу формасы - пар­ламенттик республика. Мамлекет башчысы - президент. Мыйзам чыгаруу бийлигинин жогор­ку органы - бир палаталуу парламент (Улут­тук Ассамблея). Аткаруу бийлигин премьер­министр баштаган өкмөт ишке ашырат. Н-де көп партиялуу саясий система орун алган. Не­гизги партиялары: Демократия &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; социализм үчүн Н. партиясы, Коомдук өнүгүү үчүн улуттук партиясы, Африка федерациясы үчүн Н. демокр. кыймылы, Демократия &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; прогресс үчүн Н. альянсы ж. б.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Т а б и я т ы.&lt;/strong&gt; Өлкөнүн дээрлик 80% ин &lt;em&gt;Саха­ра&lt;/em&gt; чөлү, калган бөлүгүн Сахель жарым чөлү ээлейт. Рельефинде &lt;abbr data-short=&quot;деңиз деңг.&quot; data-full=&quot;деңиз деңгээлинен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;деңиз деңгээлинен&lt;/abbr&gt; 200-500 &lt;em&gt;м&lt;/em&gt; че­йинки бийиктикке түздүктөр үстөмдүк кылат.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:НИГЕР_2.jpg|thumb|Аир массивинин бөлүгү.]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short=&quot;Түн.&quot; data-full=&quot;Түндүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Түндүк&lt;/abbr&gt;-батышында түштүктөн түндүктү карай 400 &lt;em&gt;кмте,&lt;/em&gt; батыштан чыгышка 250 &lt;em&gt;кмте&lt;/em&gt; созул­ган Аир массиви (түрдүү бийиктиктеги бөксө тоо­лор системасы) орун алган. Бул бөксө тоолор батышты көздөй ийилип, &lt;em&gt;вадилер&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; тилме­ленген. Аирдин чыгыш бөлүгү Тенере чөлүнө (400 миң клг&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) жалгашат. Анын түндүгүндө (Аир &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; Жадо бөксө тоолорунун ортосунда) жылып жүрүүчү кумдуу &lt;em&gt;дюналар&lt;/em&gt; орун алса, &lt;abbr data-short=&quot;борб.&quot; data-full=&quot;борбордук&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;борбордук&lt;/abbr&gt; бөлү­гүндө жар &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; тилмеленген көптөгөн оазистер кездешет. Аирдин батышында Талак түздүгү, өлкөнүн &lt;abbr data-short=&quot;түн.&quot; data-full=&quot;түндүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;түндүк&lt;/abbr&gt;-чыгышында кумдуу келген Жадо &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; Мангени, андан чыгышыраак (Чад &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; бол­гон чек арада) Афафи &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; Чигаи бөксө тоолору бар. Эң бийик жери - Идукальн-Тагес чокусу (би­йикт. 2022 &lt;em&gt;м).&lt;/em&gt; Н. Африка платформасында орун алгандыктан, кембрийге чейинки кристаллдык тектер кездешет. Кен байлыктары: уран, калай, вольфрам, ниобий, темир, тантал, молибден, алтын, марганец, кайнатма туз ж. б. Климаты түндүгүндө чөлдүү тропиктик (жаан-чачыны 100 лглгден аз), түштүктө субэкватордук (800 &lt;em&gt;мм). &lt;/em&gt;Эң суук айы январдын орт. &lt;abbr data-short=&quot;темп-ра&quot; data-full=&quot;температура&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;температура&lt;/abbr&gt;сы 20-24°С, жылуу май айыныкы 32-34°С. Жылдык жаан­чачыны 100-800 &lt;em&gt;мм.&lt;/em&gt; Ири дарыялары: Нигер &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; анын ири куймалары (Горуоль, Дарголь,&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Сирба, Горуби, Тапоа, Алибори, Сота, Мекру). Көлү[[File:НИГЕР_3.png|thumb]] - Чад. Топурагы күрсүз кызыл-күрөн. Чөл­дөшкөн саванна, жарым чөл &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; чөл өсүмдүк­төрү, бадал, баобаб, пальма, манго, папайи ж. б. өсөт. Жаныбарлары: арстан, пил, жаныш, жи­раф, чөө, түлкү, төө куш, бүркүт ж. б. Дубль-Ве улуттук паркы уюштурулган.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;К а л к ы н ы н&lt;/strong&gt; көпчүлүк бөлүгүн хауса (55,4%) түзөт, &lt;abbr data-short=&quot;о. эле&quot; data-full=&quot;ошондой эле&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;ошондой эле&lt;/abbr&gt; дьерма, сонгои, фульбе, тауреги­лер, арабдар, француздар да бар. Расмий тили - француз тили. Калкынын 80% и мусулмандар (сүннөттөр), калгандары салт болуп калган &lt;abbr data-short=&quot;жерг.&quot; data-full=&quot;жергиликтүү&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жергиликтүү&lt;/abbr&gt; динди тутат. Христиан динин туткандар да кез­дешет. Орт. жыштыгы 1 клг&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;ге 11 киши (2008). Төрөлүүнүн деңгээли жогору (1000 кишиге 54,8), өлүм-житим төмөн (ЮООге 20,8). Калкынын жа- &lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:НИГЕР_4.jpg|thumb|Бахуа шаарындагы фестиваль эстелиги.]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;шынын орт. узактыгы эр­кектериники - 52 жаш, аялдарыныкы - 54. Шаар калкы 16% (2008). Ири ша­арлары: Ниамей, Зиндер, Маради ж. б.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Т а р ы х ы. &lt;/strong&gt;Н. айма­гында адамдар байыртан эле жашап келгендигин Чад көлүнүн &lt;abbr data-short=&quot;Түн.&quot; data-full=&quot;Түндүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Түндүк&lt;/abbr&gt;-Батыш тарабынан табылган нео­лит мезгилине таандык ар­хеол. маалыматтар далил­дейт. 10-к-дан - 19-к-га чей­ин Н-дин чыгыш бөлүгү Кенел-Борну королдугунун, &lt;abbr data-short=&quot;Түш.&quot; data-full=&quot;Түштүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Түштүк&lt;/abbr&gt; аймагы Хауса мамле­кетинин (к. &lt;em&gt;Хауса мамле­кети)&lt;/em&gt; курамында болгон. Европалыктар келгенге чейин Н-де кул ээлик &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; алгачкы жамааттык коом­дук мамилелердин калды­гы &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; чырмалышкан феод. коомдук мамиле өкүм сүргөн. Н-ге 1795-ж. алгач шотландиялыктар келген. 19-к-дын аягында Н-ди Франция басып алып,&lt;/p&gt;&lt;p&gt;1922-ж. Фр. Батыш Африка курамындагы Жо­горку Сенегал-Нигер колониясына кошкон. Н. элинин колониялык эзүүгө каршы күрөшүнүн натыйжасында, 1958-ж. өткөн референдум &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:НИГЕР_5.jpg|thumb|Нигер аскерлери машыгууда.]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Н. француз коомчулугуна кирип, «автономия­луу республика» болуп жарыяланган. Улуттук­боштондук кыймылдын күчөшүнөн улам Фран­ция 1960-ж. 3-августта Н-дин көз карандысыз­дыгын таанууга аргасыз болгон. Өлкөнүн пре­зиденттигине Амани Диори (1960-70) шайлан­ган. 1974-ж. Н-де аскер төңкөрүшү болуп, бий­ликке Сейни Кунче башында турган Жогорку аскер кеңеши келген. 1989-ж. жаңы конститу­ция &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; өлкө жарандык башкарууга өткөн, бирок бир партиялуу система сакталып калган. Президенттикке Али Сейбу шайланган. 1990-ж.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;көп партиялуу саясий система киргизилген. 1999- жылдан өлкө демокр. өнүгүү жолуна түшкөн. 2010-ж. жетинчи республика жарыяланып, жаны конституция кабыл алынган. 2011-жыл­дан өлкө президенти - Махаммад Иссуфу. 1960- жылдан Н. БУУнун мүчөсү.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Экономикасы. &lt;/strong&gt;Н. - дүйнөдөгү жакыр өлкөлөрдүн бири. Экономикасынын өнүгүшү чет өлкөлүк финансылык жардамга көз каранды. ИДПнин көлөмү 10,5 &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt; долларды (2009, АКШ) түзгөн. Аны киши башына бөлүштүргөндө 700 доллардан туура келет. Андагы тейлөө чөйрөсү­нүн үлүшү (% &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt;) 44, ө. ж-дыкы 17, а. ч-ныкы 39 (2004). А. ч-нда эмгекке жарамдуу калктын 90% и иштейт. Уран (дүйнөдө 5-орунда), касси­терит, ниобий, таш көмүр, фосфорит ж. б. ка­зылып алынат. 2007-ж. 150 &lt;abbr data-short=&quot;млн&quot; data-full=&quot;миллион&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллион&lt;/abbr&gt; &lt;em&gt;кВт-с&lt;/em&gt; электр&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:НИГЕР_6.jpg|thumb|Арлий шаарынын четиндеги уран ка­рьери.]][[File:НИГЕР_7.jpg|thumb|Shape 4505]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;энергиясы өндүрүлгөн. Жер жаңгакты иргөөчү &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; май сыгуучу цехтер, курулуш материалда­ры, тамак-аш (&lt;abbr data-short=&quot;а. и.&quot; data-full=&quot;анын ичинде&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;анын ичинде&lt;/abbr&gt; пиво кайнатуу өнүккөн), күндөлүк керектелүүчү товарларды чыгаруучу ишканалар иштейт. Экспорттук а. ч. продукту­лары - пахта, жер жаңгак, мал эти ж. б. Негизги азыктары - таруу, ак жүгөрү. &lt;abbr data-short=&quot;О. эле&quot; data-full=&quot;Ошондой эле&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Ошондой эле&lt;/abbr&gt; маниок, батат, күрүч, пияз, жашылча-жемиш, бал ка­мыш, тропик жемиштери өстүрүлөт. Малы жа­йытта багылат. Бодо мал, төө, жылкы, эчки, кой асыралып, үй куштары багылат. &lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:НИГЕР_8.jpg|thumb|Нигер акчасы - КФА франкы.]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Нигер д-нда, Чад көлүндө балык кармалат. Автомо­биль жолунун уз. 18,6 миң &lt;em&gt;км.&lt;/em&gt; (-2006; &lt;abbr data-short=&quot;а. и.&quot; data-full=&quot;анын ичинде&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;анын ичинде&lt;/abbr&gt; ас­фальтталганы 3,8), т. ж. жок. Сыртка уран кон­центраттарын, пахта, тирүү мал, эт, булгаары, тери, жер жаңгак майы ж. б. чыгарат. Негизги соода шериктери: Япония, Европа союзуна кир­ген мамлекеттер, Кытай, Алжир, Нигерия.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:НИГЕР_9.jpg|thumb|Нигердеги мечит.]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Маданияты.&lt;/strong&gt; Билим берүүсү мектепке чейинки тарбиялоону, милдеттүү башталгыч, орто &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; жогорку билим берүүнү камтыйт. Оку­туу француз тилинде жүргүзүлөт. 15 жаштан жо­гору калктын сабаттуулугу 51% ти түзөт (2008). Ниамей ш-нда &lt;abbr data-short=&quot;Мамл.&quot; data-full=&quot;Мамлекеттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Мамлекеттик&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;ун-т&quot; data-full=&quot;университет&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;университет&lt;/abbr&gt;, Сай ш-нда Ислам &lt;abbr data-short=&quot;ун-т&quot; data-full=&quot;университет&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;университет&lt;/abbr&gt;и, &lt;abbr data-short=&quot;о. эле&quot; data-full=&quot;ошондой эле&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;ошондой эле&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;ил.&quot; data-full=&quot;илимий&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;илимий&lt;/abbr&gt; мекемелери бар. «Сахель», «Тан дю Нижер» ж. б. гезиттер чыгат. Радиоуктуруу­су (1967-жылдан), телекөрсөтүүсү (1979-жылдан) иштейт. Шаарларда үйлөр банкодон курулат. Ниамей ж. б. ш-дын жаңы кварталдарында за­манбап азыркы типтеги имараттар &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; курул­ган. Чыгыш &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;борб.&quot; data-full=&quot;борбордук&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;борбордук&lt;/abbr&gt; р-ндорунда банкодон ку­рулган мечиттер бар. Айыл жерлеринде саман­дан жасалган алачый-хижиналар (&lt;abbr data-short=&quot;түш.&quot; data-full=&quot;түштүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;түштүк&lt;/abbr&gt;-батыш райондордо), таштан курулуп, төбөсү чөп &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; жабылган үйлөр көп. Түндүгүндөгү көчмөн уруу­лар тери &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; жабылган чатырларда жашашат. Жаңы стилдеги театры 20-к-дын ортосунан өнү­гө баштаган. Н-дин тунгуч драматургу Дандо­би Махаман болгон. Анын «Эчкинин кылык­жоругу» (1955) &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; «Кабри Кабранын легенда­сы» (1956) деген пьесалары коюлган. 1964-жыл­дан жыл сайын жаштардын жумалыгы өткө­рүлүп турат.&lt;/p&gt;<br /> <br /> [[Category:5-том,_501-600_бб]]</div>

vol5_>KadyrM