https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9D%D0%95%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2НЕОЛИТ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-11-09T14:24:56ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9D%D0%95%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=104744&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-09T12:21:20Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">9 ноябрь 2026, саат 12:21 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9D%D0%95%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=104743&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">НЕОЛЙТ,</strong>жаңы таш доору - таш доорунун аягы; <abbr data-short="б. з. ч." data-full="биздин заманга чейинки" data-extended="true">биздин заманга чейинки</abbr> 6-миң жылдыктын аягынан башталып, түрдүү аймактарда ар кандай мезгилде аяктаган. Н. ташты иштетүүнүн жаңы ыкмалары (жылмалоо, бургулоо, тешүү), эмгек куралдарынын жаңы түрлөрү (балта, көзөөч, кетмен, жаргылчак, орок), чоподон жасаган идиштин, токуучулуктун, унаанын ыйгаруучу чарбадан өндүрүүчү чарбага өтүүсү (аңчылыктан мал чарбачылыкка, жыйноочулуктан дыйканчылыкка) <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> мүнөздөлөт. Дыйканчылык <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> мал чарбачылыгынын пайда болушун окумуштуулар адамзат коомундагы чоң төңкөрүш катары карап, «неолит революциясы» деп аташкан. Бул мезгилде аңчылардан, жыйноочулардан <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> балык уулоочулардан алгачкы коомдун мал багуучулары, жер иштетүүчүлөрү бөлүнүп чыгат. Эмгектин жаңы бөлүнүшү байыркы элдердин ортосунда үзгүлтүксүз товар алмашууга шарт түзөт. Н. доорунда социалдык <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> эконом. жактан энелик укукка негизделген уруулар калыптанат. Бир уруу кыйла өнүгүп, алдыга озсо, кээ бирлери үчүн өнүгүү өтө узак мезгилди талап кылат. Археол. маалыматтарга таянып, Н. доо-</p><div class="imageCaption">[[File:НЕОЛЙТ_1.jpg|thumb|Приморьеде (Ыраакы Чыгыш) табылган неолит эстеликтери. 1-4 - жебенин учтары; 5 - кыргыч; 6 сөектен жасаган мончок; 7 - идиш; 8 - таш керки; 9 - колиедон фигуралары; 10, 11 - бычак; 12 - Руднаядагы 2 тургун жайдагы турак планы; 13 - Рудная тургун жайынын планы; 14 - курант; 15 - камандын тишинен жасалган буюмдар.]]</div><p></p><p>рундагы урууларга мүнөздүү эмгек, согуш куралдары, кооздуктары, карапа идишке түшүрүлгөн оюулары, турак жайлары, каада-салттары, диний ишенимдери болгондугун далилдөөгө болот. О. Азиядагы Н. дооруна тиешелүү эстеликтерге <em>Жейтун, Жебел, Келтеминар маданияты., Гиссар маданияты</em> ж. б. археол. <abbr data-short="мад-т" data-full="маданият" data-extended="true">маданият</abbr>ар кирет. <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true">Кыргызстан</abbr>да Н. доорундагы таандык обишир <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> гиссар <abbr data-short="мад-т" data-full="маданият" data-extended="true">маданият</abbr>тарына кирген <em>Обишир уңкуру, ТашКөмур уңкуру.Ак-Чуңкур уңкуру,</em> Терек, Кочкор-АкЖол, Үч-Чат өңдүү археол. эстеликтер ачылган. </p><br />
<br />
[[Category:5-том,_501-600_бб]]</div>vol5_>KadyrM