https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9D%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%AF 2026-11-09T13:09:08Z Бул барактын викидеги өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.4 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9D%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%AF&diff=104546&oldid=prev 2026-11-09T12:21:17Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">9 ноябрь 2026, саат 12:21 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9D%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%AF&diff=104545&oldid=prev 2026-11-01T18:00:00Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&gt;НАСТИЯ &lt;/strong&gt;(&lt;abbr data-short=&quot;гр.&quot; data-full=&quot;грекче&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;грекче&lt;/abbr&gt; nastos - ныкталган) - өсүмдүктүн жалбырагы, гүл желекчеси ж. б. органдарынын сырткы чөйрөнүн ар кандай шарттарынын (ным, &lt;abbr data-short=&quot;темп-ра&quot; data-full=&quot;температура&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;температура&lt;/abbr&gt;, жарык ж. б.) таасиринен болгон кый­мылы. Н. өсүмдүк органынын жогорку &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; төмөнкү жагындагы клеткалардын бирдей өспөгөндүгүнөн же ал клеткаларда &lt;em&gt;тургордун &lt;/em&gt;бирдей эмес өзгөрүшүнөн болот. Жалбырактын күнгө караган жагы тез өскөн кезде жерди көздөй ийилиши эпинастия, ал эми бул процесс тескерисинче жүрсө гипонастия деп ата­лат. Жалбырактын түн ичинде тик кыймылы (альбиция, уй беде, соя), гүл коргондордун күн &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; түндүн алмашуусуна байланыштуу ачылып, жабылышы, курт-кумурскалар &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; азыктануу­чу өсүмдүктөрдүн жалбырактарынын кыймылы да тургордук Н-га баш иет. Өтө тез Н-лык кый­мылдар - сейсмонастиялар Н-нын өзгөчө бир категориясын түзөт, анткени алар жер титире­генде же бир аз таасирде эле болот. Себеби бул өсүмдүктөрдүн организминде клетка мембрана­ларынын өткөргүчтүгү тез жогорулайт, осмос&lt;sub&gt;;&lt;/sub&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;тук активдүү заттарды &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; сууну кармоо күчү басаңдап, тургор өтө тез (көз ачып-жумганча) түшөт. Мындай механизмге мимоза &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; кээ бир башка өсүмдүктөрдүн (чанактуулар, ышкын) жалбырактарынын тез жабылышы мисал боло алат. Н. механизминде фитогормондор (ауксин­дер, этилен, абцис &lt;abbr data-short=&quot;к-та&quot; data-full=&quot;кислота&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сы) белгилүү роль ойнойт. Демек өсүмдүктөргө таасир эткен факторлорго жараша фото-, гидро-, хемо-, сейсмо-, никти-, травма­&lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; электронастия болуп айырмаланат. Н-лык кыймыл өсүмдүк органын жабыркоодон сактоо (гүлдүн, үттөрдүн жабылышы, жалбы­рактын ийилиши) &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; бир нерсени кармоо (му­рутчаларынын &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; без түтүкчөлөрүнүн кыймы­лы) кызматын аткарат.&lt;/p&gt;<br /> <br /> [[Category:5-том,_501-600_бб]]</div>

vol5_>KadyrM