https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9D%D0%90%D0%9F%D0%9E%D0%9B%D0%95%D0%9E%D0%9D_%D0%A1%D0%9E%D0%93%D0%A3%D0%A8%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%ABНАПОЛЕОН СОГУШТАРЫ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-11-09T13:21:10ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9D%D0%90%D0%9F%D0%9E%D0%9B%D0%95%D0%9E%D0%9D_%D0%A1%D0%9E%D0%93%D0%A3%D0%A8%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=104444&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-09T12:21:16Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">9 ноябрь 2026, саат 12:21 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9D%D0%90%D0%9F%D0%9E%D0%9B%D0%95%D0%9E%D0%9D_%D0%A1%D0%9E%D0%93%D0%A3%D0%A8%D0%A2%D0%90%D0%A0%D0%AB&diff=104443&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">НАПОЛЕОН СОГУ1ПТАРЫ — </strong><em>Наполеон 1нин </em>консулдугунун (1799-1804) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> империясынын </p><p>(1804-14, 1815) мезгилиндеги Франция согуштары. Н. с. Европада соода ө. ж. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аскердиксаясий үстөмдүгүн орнотуу, Франция аймагын кеңейтүү, дүйнөлүк соода <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> колониялык биринчилик үчүн Улуу Британия <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> болгон күрөштө жеңишке ээ болуу максатында жүргүзүлгөн. Н. с. алгач прогрессивдүү, кийин басып алуучулук мүнөздө болгон. Н. с. объективдүү түрдө <abbr data-short="европ." data-full="европалык" data-extended="true">европалык</abbr> мамлекеттердеги (Германиядагы ондогон майда феод. мамлекеттер жоюлуп, кээ бир басып алынган мамлекеттерде Наполеондун жарандык кодекстери киргизилген) феод. түзүлүштү ыдыратып, капитализмди өнүктүрүүгө түрткү берген. 1799-ж. 18-брюмердеги <abbr data-short="мамл." data-full="мамлекеттик" data-extended="true">мамлекеттик</abbr> төңкөрүштөн кийин Наполеон I аскердик диктатура орноткон. 1800-ж. Наполеон 1нин армиясы Альп тоолору аркылуу Италия жерлерин басып алган. 1803-ж. Улуу Британия <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> согушуп, Трафальгар салгылашында (1805) англис флотунан жеңилген, бирок Францияга каршы уюшулган коалиция күчтөрүн бир бирден талкалаган. 1805-ж. Ульмага жакын жерде австриялык армияны курчоого алып, 1805-ж. 2-декабрда Аустерлиц салгылашында орус-австрия аскер күчтөрүн багынткан. Австрия 1805-ж. 26- декабрда Франция <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Пресбург тынчтык келишимине кол коюуга мажбур болуп, келишим <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> Австрия Франциянын Италиядагы, Батыш <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Германиядагы басып алган жерлерин тааныган. 1806-ж. Наполеон I Батыш <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Германия мамлекеттеринен Рейн союзун түзүп, аны Франция <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> бирге аскер блогуна кошкон. Рейн союзунун түзүлүшү 1806-ж. август айында австриялык Габсбург династиясы башкарган «Ыйык Рим империясынын» жоюлушуна алып келген. 1806-ж. Йена <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Ауэрштедттин алдындагы салгылашуулардан кийин Пруссия француз аскерлери тарабынан оккупацияланган. 1807-ж. Фридланддын алдындагы салгылашууда Наполеон I орус аскерлерин жеңип, Тильзит тынчтык келишими <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> Россия аймактарын басып алган. 1808-ж. француз армиясы Испанияны оккупациялап, 1808-ж. Мадридди алган. 1809-ж. австрия-француз согушунда Налолеон I Ваграмдын алдында болгон салгылашта Австрияны, 1810-ж. Голландия королдугун көз каранды кылг^ан. Француз өкмөтү, француз буржуазиясы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жогорку даражадагы аскерлер басып алган мамлекеттерди талап-тоноодон байыган. Наполеондук эзүүгө каршы коалициялар түзүлүп, көтөрүлүштөр чыккан. Ата Мекендик согушта орус элинин күрөшү <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> фельдмаршал М. И. Кутузов жетектеген орус армиясынын күчү <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Наполеон 1нин армиясы толук талкаланган. 1814-ж. майда Париж тынчтык келишимине (к. <em>Париж тынчтык келишимдери 1763,1814,1815)</em> кол коюлуп, Франция бардык басып алган жерлеринен ажыраган. 1815-ж. Наполеон I тактысына кайра отуруп, «Жүз күн» башкаруу мезгилинде Наполеон I А. Веллингтон башкарган англис <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Г. Блюхердин командачылыгы астындагы пруссиялык аскерлерден биротоло жеңилген.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_501-600_бб]]</div>vol5_>KadyrM