https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%AC%D0%AF%D0%9D%D0%9C%D0%90 2026-11-09T13:09:06Z Бул барактын викидеги өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.4 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%AC%D0%AF%D0%9D%D0%9C%D0%90&diff=104268&oldid=prev 2026-11-09T12:21:14Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">9 ноябрь 2026, саат 12:21 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%AC%D0%AF%D0%9D%D0%9C%D0%90&diff=104267&oldid=prev 2026-11-01T18:00:00Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&gt;МЬЯНМА &lt;/strong&gt;(1989-ж. чейин Бирма), М ь я н м а Союзу Республикасы­&lt;abbr data-short=&quot;Түш.&quot; data-full=&quot;Түштүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Түштүк&lt;/abbr&gt;-Чыгыш Азиядагы мамлекет. Индикытай ж. а-нын түн,- батыш бөлүгүндө жайгашкан. Батышынан Ин­дия &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; Бангладеш, &lt;abbr data-short=&quot;түн.&quot; data-full=&quot;түндүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;түндүк&lt;/abbr&gt;-чыгышынан Кытай, чыгышынан Лаос, &lt;abbr data-short=&quot;түш.&quot; data-full=&quot;түштүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;түштүк&lt;/abbr&gt;-чыгышынан Тайланд &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; чектешет._Түш.-батышынан &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; түштүгүнөн Бенгал булуңу, Андаман деңизи &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; чулганат[[File:МЬЯНМА_1.png|thumb]]&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Аянты 678,5 миң &lt;em&gt;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.&lt;/em&gt; Калкы 58,8 &lt;abbr data-short=&quot;млн&quot; data-full=&quot;миллион&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллион&lt;/abbr&gt; (2009); калкынын саны &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; дүйнөдө 26-орунда. Борбо­ру - Нейпьидо (2006-жылдан; башкы &lt;abbr data-short=&quot;экон.&quot; data-full=&quot;экономикалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;экономикалык&lt;/abbr&gt; бор­бору - Янгон). М-нын курамында 7 улуттук &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; 7 &lt;abbr data-short=&quot;адм.&quot; data-full=&quot;администрациялык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;администрациялык&lt;/abbr&gt; обл. бар. Акча бирдиги - мьянма кьяты.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;М. - БУУнун (1948), ЭВФтин (1952), Азия өнүк­түрүү банкынын (1973), Эл аралык реконструк­циялоо &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; өнүктүрүү банкынын (1952), Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун (1995), АСЕАНдын (1997) мүчөсү.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Мамлекеттик түзүлүшү.&lt;/strong&gt; М. - федерациялык мамлекет. Конституциясы 2008-ж. кабыл алынган. Башкаруу формасы - республика. Мамлекет &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; өкмөт башчысы - президент. Мыйзам чыгаруу бийлигинин жогор-&lt;/p&gt;&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;5&quot;&gt;&lt;p&gt;Адмиистрациялык-аймактык бөлүнүшү (2012)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Облустары&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&lt;p&gt;Аянты, &lt;em&gt;км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Калкы&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short=&quot;Адм.&quot; data-full=&quot;Администрациялык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Администрациялык&lt;/abbr&gt; борборлору&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;4&quot;&gt;&lt;p&gt;Администрациялык облустары&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;(округдары)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Иравади (Эйя­вади)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;35&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;138&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;7 759 243&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Бассейн (Па­тейн)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Магуэ (Магуэй)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;44&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;820&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;5 379 497&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Магуэ&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Мандалай&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;37&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;024&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;8 563 619&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Мандалай&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Пегу (Баго)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;39&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;404&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;5 678 069&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Пегу (Баго)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Сикайн (Са­гайн)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;94&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;625&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;5 840 971&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Сикайн(Сагайн)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Танинтайи&lt;/p&gt;&lt;p&gt;(Тенассерим)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;43&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;343&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;1 650 982&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Тавой (Двей)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Янгон (Рангун)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;10&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;171&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;6 732 734&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Янгон&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;&lt;table&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;4&quot;&gt;&lt;p&gt;Улуттук облустары (штаттары)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Карен (Кайин)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;30 383&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;1 733 281&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Паан&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Качин&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;89 041&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;1 509 351&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Мьичина&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Кая (Каренни)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;11 733&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;349 875&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Лойко&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Мон (Моул-&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Моулмейн&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;мейн)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;12 257&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;3 035 435&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;(Ма^1ату1пе)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Ракхайн (Ара-&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;кан)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;36 778&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;3 132 651&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Ситуэ (Акьяб)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Чин&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;36 019&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;516 660&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Хакха&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Шан (Таунжи)&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;155 801&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;5 315 503&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;td&gt;&lt;p&gt;Таунжи&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;&lt;p&gt;ку органы - эки палаталуу парламент (Эл өкүлдөр чогулушу, улуттук чогулуш). Аткаруу бийлигинин жогорку органы - Бүткүл союздук өкмөт. М-да көп партиялуу саясий система орун алган. Негизги саясий партиялары: Улут­тук биримдик партиясы, Демократия үчүн улут­тук партия.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Т а б и я т ы. &lt;/strong&gt;Өлкөнүн аймагынын көп бөлүгүн тоо ээлейт. Батышын Ракхайн тоолору (бий­икт. 1500-3000 &lt;em&gt;м)&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; анын &lt;abbr data-short=&quot;түн.&quot; data-full=&quot;түндүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;түндүк&lt;/abbr&gt; уландысы - Паткай, Кумун кырка тоолору (эң бийик жери - Кхакаборази чокусу, бийикт. 5881 &lt;em&gt;м),&lt;/em&gt; чыгы­шын Шан бөксө тоосу, &lt;abbr data-short=&quot;борб.&quot; data-full=&quot;борбордук&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;борбордук&lt;/abbr&gt; бөлүгүн &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; түштүгүн Иравади түздүгү ээлейт. Климаты тро­пиктик муссондук. Март - апрелдин (эң ысык айы) орт. &lt;abbr data-short=&quot;темп-ра&quot; data-full=&quot;температура&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;температура&lt;/abbr&gt;сы 30-32°С, январдыкы түндүгүндө 13°С, түштүгүндө 20-25°С. Жылдык жаан-чачыны 500 лглгден (түздүктө) 3500 млгге (тоолордо) жетет. Ири дарыясы - Иривади. Тоо­луу жерлеринин топурагы кунарсыз сары күрөң, түздүктөрүнүкү кызыл күрөң &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; күрөң. Тропик­тик &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; муссондук токойлор өсөт (жеринин 60% и). М-нын аймагында Пидуан, Шуэдаун ж. б. резерваттары бар.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;К а л к ы. &lt;/strong&gt;М-да 135ке жакын эл &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; уруу жашайт. Негизги калкы - мьянмалыктар, &lt;abbr data-short=&quot;о. эле&quot; data-full=&quot;ошондой эле&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;ошондой эле&lt;/abbr&gt; карендер, шандар ж. б. улуттар да жашайт. Динге ишенгендери буддистер (тхеравада мекте­би). Христиандар &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; мусулмандар да бар. Рас­мий тили - бирма тили (кытай, англис, &lt;abbr data-short=&quot;жерг.&quot; data-full=&quot;жергиликтүү&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жергиликтүү&lt;/abbr&gt; карен, мон, шон тилдери да кеңири таралган). Орт. жыштыгы 1 к\и&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;ге 81 киши. Калкынын жа­шынын орт. узактыгы эркектериники - 58 жаш, аялдарыныкы - 63. Төрөлүүнүн деңгээли орт.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:МЬЯНМА_2.jpg|thumb|Мейтхила шаарынын борбордук көчөлөрүнүн бири.]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;(1000 кишиге 28), өлүм-житим ЮООге 10 киши (жаш балдардын өлүмү өтө жогору, ЮООге 68). Шаар калкы 34% (2010). Ири шаарлары: Ран­гун, Мандалай, Моламьяйн.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Т а р ы х ы. &lt;/strong&gt;М. аймагын - Иравади &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; Сита­ун д-нын бойлорун адамдар мындан 11 миң жыл мурда мекендеген. &lt;abbr data-short=&quot;Б. з. ч.&quot; data-full=&quot;Биздин заманга чейинки&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Биздин заманга чейинки&lt;/abbr&gt; 3 миң жыл мурда Татон портуна жакын жерде Суварнабхум ко­ролдугу, &lt;abbr data-short=&quot;б. з. ч.&quot; data-full=&quot;биздин заманга чейинки&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;биздин заманга чейинки&lt;/abbr&gt; 2-к-да М-нын &lt;abbr data-short=&quot;түш.&quot; data-full=&quot;түштүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;түштүк&lt;/abbr&gt; жээктеринде мондордун шаар-мамлекети, Кытай-Индия соо­да жолдорунда пьюлардын бир нече королдугу пайда болгон. 9-к-дын ортосунда Кытайдын &lt;abbr data-short=&quot;Түн.&quot; data-full=&quot;Түндүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Түндүк&lt;/abbr&gt;-&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:МЬЯНМА_3.jpg|thumb|Кандожун көлүндөгү Каравайк рестораны. Рангун (Ян­ган) ш. (2009).]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Батыш &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;Түш.&quot; data-full=&quot;Түштүк&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Түштүк&lt;/abbr&gt;-Батышынан М. аймагына бир­малыктар, шандар, карендер &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; качиндер (мьянмалыктардын түпкү теги) ж. б. элдер жер которуп келип, &lt;abbr data-short=&quot;жерг.&quot; data-full=&quot;жергиликтүү&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жергиликтүү&lt;/abbr&gt; калк &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; аралашып кет­кен. 11-к-дын башында Жогорку Бирмада ал­гачкы Паган мамлекети негизделип (королдук такка Аноратха отурган), Тхеравадандын (буд­дизм мектеби) дүйнөлүк борборуна айланган. 1287-ж. Паган королдугу моңголдордун чабуу­луна учурап, моңгол баскынчысы Хубилайга баш ийген. 16-18-к-даМ. Тонгу княздыгына ко­шулган. 18-к-дын орто ченинде борбордошкон күчтүү М. мамлекети түзүлүп, ага М-нын бар­дык аймактары караган. 19-к-да М. баскынчы­лык (1824-26, 1852-53 &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; 1885-ж-. Англия &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; Франция) согуштардын натыйжасында Бирма деген ат &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; Улуу Британиянын колониясына, 1886-ж. Британ Индиясынын провинциясына айланган. 1937-ж. ич ара өзүн өзү башкаруу уку­гуна ээ болгон. 2-дүйнөлүк согуштун мезгилин­де М-ны Япония аскерлери басып алган (1942- 45). М-нын көз каранды эместиги үчүн англ. им­периалисттерге каршы күрөш жүрүп, 1948-ж. 4- январда көз каранды эмес федерациялык респ. - Бирма союзу жарыяланган. Башкаруучу чөйрөдө бийлик үчүн айыгышкан күрөш жүргөн. 2-дүй­нөлүк согуш &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; жарандык согуштун залакала­ры экономиканы өтө оор абалга дуушар кыл­ган. Ушундай кырдаалда 1962-ж. мартта гене­рал Не Вин башчылык кылган &lt;abbr data-short=&quot;рев-я&quot; data-full=&quot;революция&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;революция&lt;/abbr&gt;чыл маа­найдагы офицерлер тобу &lt;abbr data-short=&quot;мамл.&quot; data-full=&quot;мамлекеттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;мамлекеттик&lt;/abbr&gt; төңкөрүш жа­сап, бийликти өз колуна алып, &lt;abbr data-short=&quot;Рев-я&quot; data-full=&quot;Революция&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Революция&lt;/abbr&gt;чыл совет уюштурган. Бул өкмөт «Социализмге өтүүнүн бирмалык жолу» программасын түзүп, 1962-ж. Бирма &lt;abbr data-short=&quot;соц.&quot; data-full=&quot;социалисттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;социалисттик&lt;/abbr&gt; программасы партиясын негизде­&lt;abbr data-short=&quot;ген.&quot; data-full=&quot;генетикалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;генетикалык&lt;/abbr&gt; Кыска мөөнөт ичинде мурунку &lt;abbr data-short=&quot;мамл.&quot; data-full=&quot;мамлекеттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;мамлекеттик&lt;/abbr&gt; аппа­ратты жоюп, чет элдик &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;жерг.&quot; data-full=&quot;жергиликтүү&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жергиликтүү&lt;/abbr&gt; жеке менчик­тер улутташтырылган, тышкы соода &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;мамл.&quot; data-full=&quot;мамлекеттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;мамлекеттик&lt;/abbr&gt; сектор &lt;abbr data-short=&quot;соц.&quot; data-full=&quot;социалисттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;социалисттик&lt;/abbr&gt; экономиканын негизи деп жарыя­ланган. Ички саясий абалды жөнгө салуу &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; жарандык согушту токтотуу &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; чаралар ка­был алынган. 1964-ж. бир партиялуу система киргизилген. 1974-ж. 1-январда жаңы Консти­туциясы күчүнө киргенден кийин Бирма Союзу &lt;abbr data-short=&quot;Соц.&quot; data-full=&quot;Социалисттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Социалисттик&lt;/abbr&gt; Респ. дёп аталган. Өлкөдө социализмди куруу өтө татаал &lt;abbr data-short=&quot;экон.&quot; data-full=&quot;экономикалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;экономикалык&lt;/abbr&gt; кыйынчылыктар &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; коштолгон. Ушул шартта М-га көмөк көрсөтө турган Кытай өзүнүн маданий &lt;abbr data-short=&quot;рев-я&quot; data-full=&quot;революция&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;революция&lt;/abbr&gt;сы &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; алек­тенип, Советтер Союзу Бирманы &lt;abbr data-short=&quot;соц.&quot; data-full=&quot;социалисттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;социалисттик&lt;/abbr&gt; лагердин катарына кошкон эмес. 1987-ж. М-да акча жүгүртуүдөн айрым банкнотторду (25, 35 &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; 75 кьят) алып салуу, өлкөдө толкундоолорду күчөткөн. Янгондун көчөлөрүндө нааразылык акциясына чыккан студенттер машиналарды өрттөп, чиновниктердин виллаларын талкала­ган. ЖОЖдор жабылган. Өкмөт аскерлери демонстрацияны ырайымсыздык &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; баскан. 1988-ж. сентябрда өлкөдө бийлик негизинен ге­нералдардан түзүлгөн 8БОКС &lt;abbr data-short=&quot;к-т&quot; data-full=&quot;комитет&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;комитет&lt;/abbr&gt;ине (Мый­замдуулукту &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; тартипти калыбына келтирүү &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;мамл.&quot; data-full=&quot;мамлекеттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;мамлекеттик&lt;/abbr&gt; кеңешке) өткөрүлүп, диктатура ор­ногон. 1989-ж. өкмөт колониялык доордогу &lt;abbr data-short=&quot;геогр.&quot; data-full=&quot;географиялык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;географиялык&lt;/abbr&gt; аталыштарды өзгөртүп, өлкө расмий түрдө Мьянма аталган. Генералдар башкарган &lt;abbr data-short=&quot;Мамл.&quot; data-full=&quot;Мамлекеттик&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Мамлекеттик&lt;/abbr&gt; кеңеш өлкөнү буддизмдин моралдык нормала­рына таянуу &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; тартипке салган: порноиндуст­рияга ж. б. тыюу салынып, баңги зат саткан­дар &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; колдонгондор өлүм жазасына тартыл­ган. 2007-ж. август-сентябрда Янгондо чыккан массалык башаламандыкта 3 минден ашык адам курман болгон. 2011-жылдан М-нын батыш өлкөлөрү &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; болгон байланышы жакшырган. 2012-ж. 1-апрелде парламентке эркин шайлоо өткөрүлүп, 50 орундун басымдуу бөлүгүн демокр. оппозиция ээлеген.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:МЬЯНМА_4.jpg|thumb|МЬЯНМА]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_2_section_header&quot;&gt;Экономикасы. &lt;/strong&gt;М. - агрардык экономика­сы өнүккөн жакыр өлкө. ИДПнин көлөмү 82,7 &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt; доллар (ЛКШ), аны киши башына бөлүштүргөндө 1,3 миң доллардан туура келет (2011). Андагы а. ч-нын үлүшү (% &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt;) 43, тейлөө чөйрөсүнүкү 37, ө. ж-дыкы 20. Өлкөнүн башкы азы­гы - күрүч. &lt;abbr data-short=&quot;О. эле&quot; data-full=&quot;Ошондой эле&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Ошондой эле&lt;/abbr&gt; жүгөрү, буурчак, кассава, батат &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; банан, &lt;abbr data-short=&quot;тех.&quot; data-full=&quot;техникалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;техникалык&lt;/abbr&gt; өсүмдүк­төрдөн чай, бал камыш, кунжут, рапс, пахта, таме­ки, кокос пальмасы &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; апийим өстүрүлөт. Бодо мал (негизинен унаа ката­ры колдонулуучу өгүз), чочко асыралып, үй канат­туулары багылат. Балык­чылык өнүккөн. Жараты­лыш газы, нефть, таш кө­мүр, алтын, күмүш, баалуу &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; жарым баалуу асыл таштар [лаал (рубин), жа­деит &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; сапфирди казып алуу &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; дүйнөдө алдын­кы орунда)], түстүү металл­дар (калай, вольфрам, күмүш, коргошун, цинк, кобальт, темир) казылып алынат. 2009-ж. 6,3 &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt; &lt;em&gt;кВт-с&lt;/em&gt; электр энергиясы өндүрүлгөн. Анын 45% и ГЭСке туура келет. Нефть ажыратуучу, тамак-аш, жыгаччылык ө. ж. ишка­налары иштейт. Жыгач даярдоо, экспорттоо &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; дүйнөдө алдынкы орунду ээлейт. Автомобиль жо­лунун уз. 27 миң &lt;em&gt;км&lt;/em&gt; (&lt;abbr data-short=&quot;а. и.&quot; data-full=&quot;анын ичинде&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;анын ичинде&lt;/abbr&gt; 3,2 миңи асфальтталган), т. ж-нуку 5099 &lt;em&gt;км&lt;/em&gt; (2008). Дарыя &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; деңиз кемечи­лиги жакшы жолго коюл­ган. Ички суу жолунун уз. 12,8 миң &lt;em&gt;км&lt;/em&gt; (2008). Негиз­ги деңиз порттору: Янгон, Бассейн, Моламьяйн, Си­туэ. Сыртка жаратылыш газын, баалуу &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; жарым баалуу асыл таштарды, жыгач материалдарын, баңгизаттарды (жашырын, дүйнөдө Афганстандан ки­йинки 2-орунда), мине-&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:МЬЯНМА_5.jpg|thumb|Шалы палдары.]][[File:МЬЯНМА_6.jpg|thumb|Picutre 3913]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:МЬЯНМА_7.jpg|thumb|Мьянма акчасы - мьянма кьяты.]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;ралдык сырьё, балык &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; креветка чыгарат. Сырттан машина &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; анын жабдууларын, нефть, нефть продукцияларын, болот, дары-дар­мек, пластмасса алат. Негизги соода шерик­тештери: Япония, Тайланд, Кытай, Сингапур, Индия.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ад.: &lt;em&gt;Западова Е. А.&lt;/em&gt; В стране, где течет Иравади. Очерки культуры современной Бирмы. М., 1980; &lt;em&gt;Дарченков Д. В.&lt;/em&gt; У Ну и государственное развитие Бирмы. М., 1997.&lt;/p&gt;<br /> <br /> [[Category:5-том,_501-600_бб]]</div>

vol5_>KadyrM