https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0
МУУНАК БУТТУУЛАР - Түзөтүүлөр тарыхы
2026-11-04T09:04:06Z
Бул барактын викидеги өзгөртүү тарыхы
MediaWiki 1.40.4
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=103190&oldid=prev
vol5_>KadyrM, 04:00, 4 ноябрь 2026 карата
2026-11-04T04:00:00Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 04:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
vol5_>KadyrM
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=103191&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2026-11-04T03:35:40Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:35 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1-сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1-сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУУНАК БУТТУУЛАР </strong>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Arthropoda</del>) - омурткасыз жаныбарлардын тиби. Денеси эки каптал-симметриялуу хитин кабыгы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган, буттары муунактуу (аты ошондон). Хитин кабыгы тулкун сырткы таасирлерден коргойт, анын ички бетине булчуңдар бекийт. Тынымсыз өсүшүнө карай хитин кабыгы мезгили <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түлөп турат. Сезүү органдары, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> фасеттүү татаал көздөрү жакшы өөрчүгөн. М. б. бакалоор, кургактагылары өпкө же трахеялары аркылуу дем алат. Нерв системасы мээден, нерв түйүнүнөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нерв жипчелеринен түзүлөт. Жүрөгү метамердүү (бөлүктүү), кан айлануусу туюк эмес. Бөлүп чыгаруусу - мальпиги түтүкчөлөрү, кээде метанефридиялар. Айрым жыныстуу, жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйөт. Кээде <em>партенегез</em> да учурайт. Татаал түзүлүштүү М. б-дын өөрчүшү <em>м.етоморфоз</em> жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өтөт. Алар түрдүү, негизинен азот алмашуу продуктусун (желе, жибек, мом, уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жыттуу заттар) бөлүп чыгарат. М. б-дын 4 типчесинде азыркы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> казып алынган, сууда <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кургакта жашоочу 1-1,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> түрү белгилүү. Булардын биосферадагы мааниси чоң. Алардын кээ бири тамак-аш катары пайдаланылат, айрымдары - киши <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбардын оору козгогучтарын таратуучулар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> мителер; өсүмдүк чандаштыргычтар, а. ч. өсүмдүктөрүнүн зыянкечтери.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУУНАК БУТТУУЛАР </strong>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аг1Ьгоройа</ins>) - омурткасыз жаныбарлардын тиби. Денеси эки каптал-симметриялуу хитин кабыгы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган, буттары муунактуу (аты ошондон). Хитин кабыгы тулкун сырткы таасирлерден коргойт, анын ички бетине булчуңдар бекийт. Тынымсыз өсүшүнө карай хитин кабыгы мезгили <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түлөп турат. Сезүү органдары, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> фасеттүү татаал көздөрү жакшы өөрчүгөн. М. б. бакалоор, кургактагылары өпкө же трахеялары аркылуу дем алат. Нерв системасы мээден, нерв түйүнүнөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нерв жипчелеринен түзүлөт. Жүрөгү метамердүү (бөлүктүү), кан айлануусу туюк эмес. Бөлүп чыгаруусу - мальпиги түтүкчөлөрү, кээде метанефридиялар. Айрым жыныстуу, жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйөт. Кээде <em>партенегез</em> да учурайт. Татаал түзүлүштүү М. б-дын өөрчүшү <em>м.етоморфоз</em> жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өтөт. Алар түрдүү, негизинен азот алмашуу продуктусун (желе, жибек, мом, уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жыттуу заттар) бөлүп чыгарат. М. б-дын 4 типчесинде азыркы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> казып алынган, сууда <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кургакта жашоочу 1-1,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> түрү белгилүү. Булардын биосферадагы мааниси чоң. Алардын кээ бири тамак-аш катары пайдаланылат, айрымдары - киши <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбардын оору козгогучтарын таратуучулар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> мителер; өсүмдүк чандаштыргычтар, а. ч. өсүмдүктөрүнүн зыянкечтери.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td></tr>
</table>
Kadyrm
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=102371&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2026-11-04T03:30:50Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:30 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
Kadyrm
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=101551&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2026-11-04T03:30:37Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:30 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
Kadyrm
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=100731&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2026-11-04T03:16:40Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:16 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1-сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1-сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУУНАК БУТТУУЛАР </strong>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аг1Ьгоройа</del>) - омурткасыз жаныбарлардын тиби. Денеси эки каптал-симметриялуу хитин кабыгы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган, буттары муунактуу (аты ошондон). Хитин кабыгы тулкун сырткы таасирлерден коргойт, анын ички бетине булчуңдар бекийт. Тынымсыз өсүшүнө карай хитин кабыгы мезгили <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түлөп турат. Сезүү органдары, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> фасеттүү татаал көздөрү жакшы өөрчүгөн. М. б. бакалоор, кургактагылары өпкө же трахеялары аркылуу дем алат. Нерв системасы мээден, нерв түйүнүнөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нерв жипчелеринен түзүлөт. Жүрөгү метамердүү (бөлүктүү), кан айлануусу туюк эмес. Бөлүп чыгаруусу - мальпиги түтүкчөлөрү, кээде метанефридиялар. Айрым жыныстуу, жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйөт. Кээде <em>партенегез</em> да учурайт. Татаал түзүлүштүү М. б-дын өөрчүшү <em>м.етоморфоз</em> жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өтөт. Алар түрдүү, негизинен азот алмашуу продуктусун (желе, жибек, мом, уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жыттуу заттар) бөлүп чыгарат. М. б-дын 4 типчесинде азыркы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> казып алынган, сууда <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кургакта жашоочу 1-1,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> түрү белгилүү. Булардын биосферадагы мааниси чоң. Алардын кээ бири тамак-аш катары пайдаланылат, айрымдары - киши <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбардын оору козгогучтарын таратуучулар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> мителер; өсүмдүк чандаштыргычтар, а. ч. өсүмдүктөрүнүн зыянкечтери.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУУНАК БУТТУУЛАР </strong>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Arthropoda</ins>) - омурткасыз жаныбарлардын тиби. Денеси эки каптал-симметриялуу хитин кабыгы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган, буттары муунактуу (аты ошондон). Хитин кабыгы тулкун сырткы таасирлерден коргойт, анын ички бетине булчуңдар бекийт. Тынымсыз өсүшүнө карай хитин кабыгы мезгили <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түлөп турат. Сезүү органдары, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> фасеттүү татаал көздөрү жакшы өөрчүгөн. М. б. бакалоор, кургактагылары өпкө же трахеялары аркылуу дем алат. Нерв системасы мээден, нерв түйүнүнөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нерв жипчелеринен түзүлөт. Жүрөгү метамердүү (бөлүктүү), кан айлануусу туюк эмес. Бөлүп чыгаруусу - мальпиги түтүкчөлөрү, кээде метанефридиялар. Айрым жыныстуу, жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйөт. Кээде <em>партенегез</em> да учурайт. Татаал түзүлүштүү М. б-дын өөрчүшү <em>м.етоморфоз</em> жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өтөт. Алар түрдүү, негизинен азот алмашуу продуктусун (желе, жибек, мом, уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жыттуу заттар) бөлүп чыгарат. М. б-дын 4 типчесинде азыркы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> казып алынган, сууда <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кургакта жашоочу 1-1,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> түрү белгилүү. Булардын биосферадагы мааниси чоң. Алардын кээ бири тамак-аш катары пайдаланылат, айрымдары - киши <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбардын оору козгогучтарын таратуучулар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> мителер; өсүмдүк чандаштыргычтар, а. ч. өсүмдүктөрүнүн зыянкечтери.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td></tr>
</table>
Kadyrm
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=102370&oldid=prev
vol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата
2026-11-01T18:00:00Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
vol5_>KadyrM
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=101550&oldid=prev
vol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата
2026-11-01T18:00:00Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1-сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">1-сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУУНАК БУТТУУЛАР </strong>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Arthropoda</del>) - омурткасыз жаныбарлардын тиби. Денеси эки каптал-симметриялуу хитин кабыгы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган, буттары муунактуу (аты ошондон). Хитин кабыгы тулкун сырткы таасирлерден коргойт, анын ички бетине булчуңдар бекийт. Тынымсыз өсүшүнө карай хитин кабыгы мезгили <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түлөп турат. Сезүү органдары, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> фасеттүү татаал көздөрү жакшы өөрчүгөн. М. б. бакалоор, кургактагылары өпкө же трахеялары аркылуу дем алат. Нерв системасы мээден, нерв түйүнүнөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нерв жипчелеринен түзүлөт. Жүрөгү метамердүү (бөлүктүү), кан айлануусу туюк эмес. Бөлүп чыгаруусу - мальпиги түтүкчөлөрү, кээде метанефридиялар. Айрым жыныстуу, жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйөт. Кээде <em>партенегез</em> да учурайт. Татаал түзүлүштүү М. б-дын өөрчүшү <em>м.етоморфоз</em> жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өтөт. Алар түрдүү, негизинен азот алмашуу продуктусун (желе, жибек, мом, уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жыттуу заттар) бөлүп чыгарат. М. б-дын 4 типчесинде азыркы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> казып алынган, сууда <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кургакта жашоочу 1-1,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> түрү белгилүү. Булардын биосферадагы мааниси чоң. Алардын кээ бири тамак-аш катары пайдаланылат, айрымдары - киши <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбардын оору козгогучтарын таратуучулар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> мителер; өсүмдүк чандаштыргычтар, а. ч. өсүмдүктөрүнүн зыянкечтери.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУУНАК БУТТУУЛАР </strong>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Аг1Ьгоройа</ins>) - омурткасыз жаныбарлардын тиби. Денеси эки каптал-симметриялуу хитин кабыгы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган, буттары муунактуу (аты ошондон). Хитин кабыгы тулкун сырткы таасирлерден коргойт, анын ички бетине булчуңдар бекийт. Тынымсыз өсүшүнө карай хитин кабыгы мезгили <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түлөп турат. Сезүү органдары, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> фасеттүү татаал көздөрү жакшы өөрчүгөн. М. б. бакалоор, кургактагылары өпкө же трахеялары аркылуу дем алат. Нерв системасы мээден, нерв түйүнүнөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нерв жипчелеринен түзүлөт. Жүрөгү метамердүү (бөлүктүү), кан айлануусу туюк эмес. Бөлүп чыгаруусу - мальпиги түтүкчөлөрү, кээде метанефридиялар. Айрым жыныстуу, жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйөт. Кээде <em>партенегез</em> да учурайт. Татаал түзүлүштүү М. б-дын өөрчүшү <em>м.етоморфоз</em> жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өтөт. Алар түрдүү, негизинен азот алмашуу продуктусун (желе, жибек, мом, уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жыттуу заттар) бөлүп чыгарат. М. б-дын 4 типчесинде азыркы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> казып алынган, сууда <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кургакта жашоочу 1-1,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> түрү белгилүү. Булардын биосферадагы мааниси чоң. Алардын кээ бири тамак-аш катары пайдаланылат, айрымдары - киши <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбардын оору козгогучтарын таратуучулар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> мителер; өсүмдүк чандаштыргычтар, а. ч. өсүмдүктөрүнүн зыянкечтери.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td></tr>
</table>
vol5_>KadyrM
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%A3%D0%A3%D0%9D%D0%90%D0%9A_%D0%91%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%A3%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=100730&oldid=prev
vol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата
2026-11-01T18:00:00Z
<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МУУНАК БУТТУУЛАР </strong>(Arthropoda) - омурткасыз жаныбарлардын тиби. Денеси эки каптал-симметриялуу хитин кабыгы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган, буттары муунактуу (аты ошондон). Хитин кабыгы тулкун сырткы таасирлерден коргойт, анын ички бетине булчуңдар бекийт. Тынымсыз өсүшүнө карай хитин кабыгы мезгили <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түлөп турат. Сезүү органдары, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> фасеттүү татаал көздөрү жакшы өөрчүгөн. М. б. бакалоор, кургактагылары өпкө же трахеялары аркылуу дем алат. Нерв системасы мээден, нерв түйүнүнөн <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> нерв жипчелеринен түзүлөт. Жүрөгү метамердүү (бөлүктүү), кан айлануусу туюк эмес. Бөлүп чыгаруусу - мальпиги түтүкчөлөрү, кээде метанефридиялар. Айрым жыныстуу, жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйөт. Кээде <em>партенегез</em> да учурайт. Татаал түзүлүштүү М. б-дын өөрчүшү <em>м.етоморфоз</em> жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өтөт. Алар түрдүү, негизинен азот алмашуу продуктусун (желе, жибек, мом, уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жыттуу заттар) бөлүп чыгарат. М. б-дын 4 типчесинде азыркы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> казып алынган, сууда <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кургакта жашоочу 1-1,5 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> түрү белгилүү. Булардын биосферадагы мааниси чоң. Алардын кээ бири тамак-аш катары пайдаланылат, айрымдары - киши <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбардын оору козгогучтарын таратуучулар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> мителер; өсүмдүк чандаштыргычтар, а. ч. өсүмдүктөрүнүн зыянкечтери.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div>
vol5_>KadyrM