https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3МОСКВА РАЙОНУ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-11-04T07:12:57ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=102796&oldid=prevvol5_>KadyrM, 04:00, 4 ноябрь 2026 карата2026-11-04T04:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 04:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=102797&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-04T03:35:35Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:35 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=101977&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-04T03:30:46Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:30 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=101157&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-04T03:30:33Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:30 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=100337&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-04T03:16:36Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:16 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=101976&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=101156&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%90_%D0%A0%D0%90%D0%99%D0%9E%D0%9D%D0%A3&diff=100336&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МОСКВА РАЙОНУ - </strong>Чүй обл-нун батыш бөлүгүндөгү <abbr data-short="адм.-айм." data-full="администрациялык-аймактык" data-extended="true">администрациялык-аймактык</abbr> бирдик. 1965-ж. уюшулган. 1965-90-ж. респ-га тикелей баш ийип турган. </p><p>Түндүгүнөн Казакстан Респ., түштүгүнөн Кыргыз Ала-Тоосунун кыры аркылуу Суусамыр өрөөнү, батышынан Жайыл, чыгышынан Сокулук р-ндору <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> чектешип, ичке тилке түрүндө түндүктөн түштүктү карай созулуп жатат. Аянты 1,5 миң <em>км<sup>г</sup>.</em> Калкы 86,1 миң (2012). Борбору - Беловодский кыш. (21,3 миң).</p><p>Район <em>Чуй өрөөнунун</em> <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true">Кыргызстан</abbr>га тиешелүү бөлүгүнүн батыш жагында жайгашкан. <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> бөлүгү <em>Чуй</em> д-нын жээгинен (бийикт. 596 <em>м)</em> башталып, туштүктө <em>Кыргыз Ала-Тоосунун</em> (бийикт. 3000 <em>м) </em>кырынан бүтөт. Жеринин жарымын Кыргыз Ала-Тоосу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> анын адырлары ээлейт. <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> тарабы түзөң. Кен байлыктарынан курулуш материалдары, минералдуу суулары <em>[Ак-Суу (ЖарТаш) минералдуу суусу]</em> бар. Климаты континенттик. Январдын орт. <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы -5°...-9°С, июлдуку 20-25°С. Жылдык жаан-чачыны 500 <em>мм.</em> Топурагы өсүмдүктөрү бийиктик алкак- <sup>Т</sup>УУ<sup>Л</sup>УК <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> өзгөрөт.[[File:МОСКВА_РАЙОНУ_1.jpg|thumb]] Аймагынан Ак-Суу суусу агып өтөт. Алабында жалпы аянты 4,21 <em>км<sup>2</sup>' </em>ге жеткен 77 майда көл бар. Түзөң бөлүгү <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> тоо этегиндеги адырлары боз топурактуу келип, талаа өсүмдүктөру (шыбак, эрмен, ыраң ж. б.) өсөт. Тоо этектериндеги адырлардан баштап, 1500 <em>м</em> бийиктикке чейин шалбаа, андан жогору альп <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> субальп өсүмдүктөрү, тоо чокуларында кар, мөңгү жатат. Тоо капталдарынын тескейинде сейрек арча өсөт.</p><table><thead><tr><th><p><em>1.</em></p></th><th><p><em>Т өлөк</em></p></th><th><p>7.</p></th><th><p><em>Сретенка</em></p></th></tr></thead><tbody><tr><td><p><em>2.</em></p></td><td><p><em>Беш-Терек</em></p></td><td><p><em>8.</em></p></td><td><p><em>Садовый</em></p></td></tr><tr><td><p><em>з.</em></p></td><td><p><em>Целинный</em></p></td><td><p><em>9.</em></p></td><td><p><em>Александровка</em></p></td></tr><tr><td><p><em>4.</em></p></td><td><p><em>Чапаев <abbr data-short="атн." data-full="атындагы" data-extended="true">атындагы</abbr></em></p></td><td><p><em>10.</em></p></td><td><p><em>Петровка</em></p></td></tr><tr><td><p><em>5.</em></p></td><td><p><em>Биринчи Май</em></p></td><td><p><em>11.</em></p></td><td><p><em>Беловодский</em></p></td></tr><tr><td><p><em>6.</em></p></td><td><p><em>Предтеченка</em></p></td><td><p><em>12.</em></p></td><td><p><em>Ак-Суу</em></p></td></tr></tbody></table><p>Райондун аймагында облустун калкынын 10,4% и жашайт. Анын 50,4% и - эркектер, 49,6%иаялдар. Калктын дээрлик бардыгы - элеттиктер. Кыргыз </p><p>(жалпы калктын 33,6%ин түзөт), орус (33,1%), дуңган (16,1%), украин (6,1%), өзбек (2,1%), казак (1,3%) ж. б. улуттардын өкүлдөрү да жашайт. Калктын орт. жыштыгы: 1 <em>км<sup>2</sup></em> жерге 54 киши (облуста 38) туура келет. Райондун жалпы калкынын 32,6% и - 16 жашка чейинкилер, 12,8% и - эмгек жашынан өткөндөр, 54,6%и - эмгек жашындагылар. Эмгек жашындагылардын 68,8%и (31,3 миңи) райондун экономикасынын реалдык <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> социалдык секторлорунда, а. ч-да (61,7%), ө. ж. ишканаларында (9,3%), соодада (5,4%), билим берүүдө (5,8%), саламаттык сактоодо (3,8%), транспорт <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> байланышта (3,2%) ж. б. тармактарда иштейт. Райондо 12 айыл өкмөтү, 28 кыштак бар. Райондун а. ч. жана ө. ж. Чүй обл-нун экономикасында маанилүү орунду ээлейт. А. ч-нын негизги тармагы - дыйканчылык. А. ч-га жарактуу жери - 104,7 миң <em>га,</em> анын 59,1 миңи - айдоо, 1,2 миңи - чабынды, 43,4 миңи - жайыт. Айдоо аянтында дан эгин, кант кызылчасы (урук үчүн дагы), жашылча, тоют өсүмдүктөрү өстүрүлөт. 1,0 миң <em>га</em> жерди мөмө-жемиш бактары, 2,3 миң ганы токой ээлейт. Район <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> 2,5 миң <em>га</em> жер дыйкан чарбаларына, а. ч. кичи ишканаларына, кооперацияга берилген. Райондун ө. ж. тармагында кант, минералдуу суу, пиво, нан, май-быштак, крахмал-патока ж. б. продукцияларды чыгарган ишканалар иштейт. Алардан башка дээрлик бардык айылдарда ун тартуучу чакан тегирмендер <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> май жуаздар бар.</p><p>Райондун аймагынан Чалдыбар - Бишкек - Балыкчы темир <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> автомобиль жолдору өтүп, ал региондун экономикасынын өнүгүшүндө, айрыкча транспорт тармагында зор мааниге ээ.</p><p>Райондо 25 орто, 2 атайын балдар мектеби, 4 кесиптик-<abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true">техникалык</abbr> окуу жайы, 21 китепкана, 29 клуб <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="мад-т" data-full="маданият" data-extended="true">маданият</abbr> үйлөрү, 11 оорукана, 11 медпункт, 4 амбулатория <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> бир нече дарыкана бар. Райондук «Айыл жарчысы» («Сельская новь») аттуу гезит кыргыз <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> орус тилдеринде чыгат. Райондо 50дөн ашык (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true">анын ичинде</abbr> 9 археол., 18 тарых, 22 <abbr data-short="иск-во" data-full="искусство" data-extended="true">искусство</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="арх-ра" data-full="архитектура" data-extended="true">архитектура</abbr>лык) эстелик бар.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div>vol5_>KadyrM