https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0МОЛЛЮСКАЛАР - Түзөтүүлөр тарыхы2026-11-04T07:12:32ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=102562&oldid=prevvol5_>KadyrM, 04:00, 4 ноябрь 2026 карата2026-11-04T04:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 04:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=102563&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-04T03:35:32Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:35 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=101743&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-04T03:30:44Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:30 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=100923&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-04T03:30:30Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:30 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=100103&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-04T03:16:33Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:16 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=101742&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=100922&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%9B%D0%AE%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=100102&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">МОЛЛЮСКАЛАР </strong>(МоПизса), жумшак денелүүлөр - омурткасыз жаныбарлар тиби. Денеси сегменттелбеген, ал тулку боюнан, башы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> бутунан турат. Жону раковина <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> каптал-</p><p></p><div class="imageCaption">[[File:МОЛЛЮСКАЛАР_1.jpg|thumb|Моллюскалар: 1, 2, 3 - боор буттуу моллюскалар; 4, 5 - кош капкалуу моллюскалар; 6 - баш буттуу моллюска.]]</div><p>ган, кээ бириники начар өөрчүгөн же жок. Башында оозу, тинтүүрү, көзү жайгашкан. Буту курсак жагында, жылып жүрүү кызматын аткарат, кээде сүзүү органына айланган же редукцияланган. Тулкусу мантия <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> капталган. Мантия <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> тулкусунун ортосунда - мантия көңдөйүндө дем алуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> кээ бир сезүү органдары жайгашкан. Ага жыныс <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> бөлүп чыгаруу органдары ачылат. Ичегиси үч бөлүктөн турат. Алдынкы бөлүгүндө радула <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> шилекей бездери, ортонку бөлүгүндө карын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> боор жайгашкан. Кан айлануусу ачык, жүрөгү үч бөлүктөн турат. Өпкөсү <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> бакалоору <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> дем алат. Нерв системасы, сезүү органдары бар. Бөлүп чыгаруу органдары - жуп бөйрөк. М-дын эки типчеси (каптал нервдүүлөр <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> раковиналуулар), 5 классы, 130 миндей түрү бүт жер жүзүнө (тундрадан тропикке чейин) кенири таралган. Көпчүлүгү деңизде, тузсуз сууда, бир азы кургакта жашайт. М. жылып жүрөт, бир нерсеге бекинип отурат же суу түбүндөгү ылайга көмүнүп жатат. Жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйөт, айрым жыныстуу, гермофродиттери да бар. Булар бир нече айдан он жылга чейин жашайт. Майда омурткасыздар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> азыктанат. Көпчүлүк М. жаныбарларга жем, айрымдарын (устрица, кальмар, мидиялар, жүзүм үлүлү ж. б.) адамдар тамакка пайдаланат, кээ бири седеп, бермет алуу үчүн кармалат. Кээ бири (көзөгүчтөр, кеме курттары) кемелерге <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> суу курулуштарына, а. ч. өсүмдүктөрүнө зыян келтирет. Көп кармалып, саны азайып кеткендиктен, коргоого муктаж. 12300дөн ашык түрү ТКЭСтин Кызыл китебине киргизил<abbr data-short="ген." data-full="генетикалык" data-extended="true">генетикалык</abbr> М-ды малакология илими изилдейт.</p><p>Ад.: Беспозвоночные: Новый обобщённый подход. М., 1992.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div>vol5_>KadyrM