https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D МОЛИБДЕН - Түзөтүүлөр тарыхы 2026-11-04T07:09:58Z Бул барактын викидеги өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.4 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D&diff=102554&oldid=prev vol5_>KadyrM, 04:00, 4 ноябрь 2026 карата 2026-11-04T04:00:00Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 04:00 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table> vol5_>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D&diff=102555&oldid=prev Kadyrm: 1 версия 2026-11-04T03:35:32Z <p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:35 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1-сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1-сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type="type_1_article_title"&gt;МОЛИБДЕН &lt;/strong&gt;(&lt;abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true"&gt;латынча&lt;/abbr&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мо1уЬйаепит</del>), Мо - &lt;em&gt;элемен­ттердин мезгилдик системасынын&lt;/em&gt; VI тобунан орун алган &lt;abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true"&gt;химиялык&lt;/abbr&gt; элемент, &lt;abbr data-short="катар н." data-full="катар номери" data-extended="true"&gt;катар номери&lt;/abbr&gt; 42, &lt;abbr data-short="ат. м." data-full="атомдук массасы" data-extended="true"&gt;атомдук массасы&lt;/abbr&gt; 95,94. Жаратылышта 7 туруктуу изотобу бар: &lt;sup&gt;92&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;94&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;95&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;96&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;97&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;98&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;100&lt;/sup&gt;Мо. 1782-ж. швед окумуштуусу П. Гьельм МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү көмүртек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; калыбына келтирүүдөн металл түрүндөгү М­ди бөлүп алган: МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;+ЗС—&amp;gt;Мо+ЗСО. Жер кыр­тышында аз таралган элемент (массасы &lt;abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true"&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; Г10"&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;%ти түзөт). Жаратылышта 20га жакын ми­нералдары кездешет, алардын ичинен эң маа­нилүүсү: молибденит - Мо3&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;. Ө. ж-да мааниси чоң минералдары: повеллит - CaMoO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, молиб­дит - Ге&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-»Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; вульфенит - РЪМоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;. М. - кыйындык &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; эрүүчү, ачык боз металл, тыгызд. 10,2 &lt;em&gt;г/см?-,&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short="б. эрүү" data-full="балкып эрүү" data-extended="true"&gt;балкып эрүү&lt;/abbr&gt; 2620±10°С; кайноо &lt;em&gt;I&lt;/em&gt; 4830°С; кадимки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да абада туруктуу. 600°Сдан баштап тез кычкылданып, МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү пай­да кылат. Ал жөнөкөй &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;ларды (Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;' Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О) &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; изополикислоталарды (Н&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt; ж. б.) берет. Туздары молибдаттар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; полимолибдаттар деп аталат. М. бирикмеле­ринде +4 &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; +6 окистенүү даражасын көрсөтөт. Суутек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; реакцияга кирбейт, фтор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; кадим­ки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да, хлор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; 250°Сде аракеттенип, МоГ&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; МоС1,ти пайда кылат. Алар таза М. алууда колдонулат. Күкүрт, күкүрттүү суу­тек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; сууда, туз &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; суюлтулган күкүрт &lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында эрибеген дисульфидди Мо3&lt;sub&gt;2 &lt;/sub&gt;пайда кылат. М. ядролук реактордо, генератор­лордун, электр &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; радио-&lt;abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true"&gt;техникалык&lt;/abbr&gt; лампаларын, рентген түтүктөрүн даярдоодо негизги констр. материал болуп эсептелет. Өсүмдүк, жаныбар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; адамдын организминде микроэлемент ка­тары болуп, азот алмашуу процессине катышат. (МН&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; медицинада, текстиль ө. ж-нда &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; боёк өндүрүүдө кеңири колдонулат. М-дин суль­фиди нефть ө. ж-нда катализатор катары пай­даланылат.&lt;/p&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type="type_1_article_title"&gt;МОЛИБДЕН &lt;/strong&gt;(&lt;abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true"&gt;латынча&lt;/abbr&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Molybdaenum</ins>), Мо - &lt;em&gt;элемен­ттердин мезгилдик системасынын&lt;/em&gt; VI тобунан орун алган &lt;abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true"&gt;химиялык&lt;/abbr&gt; элемент, &lt;abbr data-short="катар н." data-full="катар номери" data-extended="true"&gt;катар номери&lt;/abbr&gt; 42, &lt;abbr data-short="ат. м." data-full="атомдук массасы" data-extended="true"&gt;атомдук массасы&lt;/abbr&gt; 95,94. Жаратылышта 7 туруктуу изотобу бар: &lt;sup&gt;92&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;94&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;95&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;96&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;97&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;98&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;100&lt;/sup&gt;Мо. 1782-ж. швед окумуштуусу П. Гьельм МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү көмүртек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; калыбына келтирүүдөн металл түрүндөгү М­ди бөлүп алган: МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;+ЗС—&amp;gt;Мо+ЗСО. Жер кыр­тышында аз таралган элемент (массасы &lt;abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true"&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; Г10"&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;%ти түзөт). Жаратылышта 20га жакын ми­нералдары кездешет, алардын ичинен эң маа­нилүүсү: молибденит - Мо3&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;. Ө. ж-да мааниси чоң минералдары: повеллит - CaMoO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, молиб­дит - Ге&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-»Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; вульфенит - РЪМоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;. М. - кыйындык &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; эрүүчү, ачык боз металл, тыгызд. 10,2 &lt;em&gt;г/см?-,&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short="б. эрүү" data-full="балкып эрүү" data-extended="true"&gt;балкып эрүү&lt;/abbr&gt; 2620±10°С; кайноо &lt;em&gt;I&lt;/em&gt; 4830°С; кадимки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да абада туруктуу. 600°Сдан баштап тез кычкылданып, МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү пай­да кылат. Ал жөнөкөй &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;ларды (Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;' Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О) &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; изополикислоталарды (Н&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt; ж. б.) берет. Туздары молибдаттар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; полимолибдаттар деп аталат. М. бирикмеле­ринде +4 &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; +6 окистенүү даражасын көрсөтөт. Суутек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; реакцияга кирбейт, фтор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; кадим­ки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да, хлор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; 250°Сде аракеттенип, МоГ&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; МоС1,ти пайда кылат. Алар таза М. алууда колдонулат. Күкүрт, күкүрттүү суу­тек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; сууда, туз &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; суюлтулган күкүрт &lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында эрибеген дисульфидди Мо3&lt;sub&gt;2 &lt;/sub&gt;пайда кылат. М. ядролук реактордо, генератор­лордун, электр &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; радио-&lt;abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true"&gt;техникалык&lt;/abbr&gt; лампаларын, рентген түтүктөрүн даярдоодо негизги констр. материал болуп эсептелет. Өсүмдүк, жаныбар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; адамдын организминде микроэлемент ка­тары болуп, азот алмашуу процессине катышат. (МН&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; медицинада, текстиль ө. ж-нда &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; боёк өндүрүүдө кеңири колдонулат. М-дин суль­фиди нефть ө. ж-нда катализатор катары пай­даланылат.&lt;/p&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td></tr> </table> Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D&diff=101735&oldid=prev Kadyrm: 1 версия 2026-11-04T03:30:43Z <p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:30 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table> Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D&diff=100915&oldid=prev Kadyrm: 1 версия 2026-11-04T03:30:30Z <p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:30 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table> Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D&diff=100095&oldid=prev Kadyrm: 1 версия 2026-11-04T03:16:33Z <p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">4 ноябрь 2026, саат 03:16 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1-сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1-сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type="type_1_article_title"&gt;МОЛИБДЕН &lt;/strong&gt;(&lt;abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true"&gt;латынча&lt;/abbr&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Molybdaenum</del>), Мо - &lt;em&gt;элемен­ттердин мезгилдик системасынын&lt;/em&gt; VI тобунан орун алган &lt;abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true"&gt;химиялык&lt;/abbr&gt; элемент, &lt;abbr data-short="катар н." data-full="катар номери" data-extended="true"&gt;катар номери&lt;/abbr&gt; 42, &lt;abbr data-short="ат. м." data-full="атомдук массасы" data-extended="true"&gt;атомдук массасы&lt;/abbr&gt; 95,94. Жаратылышта 7 туруктуу изотобу бар: &lt;sup&gt;92&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;94&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;95&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;96&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;97&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;98&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;100&lt;/sup&gt;Мо. 1782-ж. швед окумуштуусу П. Гьельм МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү көмүртек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; калыбына келтирүүдөн металл түрүндөгү М­ди бөлүп алган: МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;+ЗС—&amp;gt;Мо+ЗСО. Жер кыр­тышында аз таралган элемент (массасы &lt;abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true"&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; Г10"&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;%ти түзөт). Жаратылышта 20га жакын ми­нералдары кездешет, алардын ичинен эң маа­нилүүсү: молибденит - Мо3&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;. Ө. ж-да мааниси чоң минералдары: повеллит - CaMoO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, молиб­дит - Ге&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-»Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; вульфенит - РЪМоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;. М. - кыйындык &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; эрүүчү, ачык боз металл, тыгызд. 10,2 &lt;em&gt;г/см?-,&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short="б. эрүү" data-full="балкып эрүү" data-extended="true"&gt;балкып эрүү&lt;/abbr&gt; 2620±10°С; кайноо &lt;em&gt;I&lt;/em&gt; 4830°С; кадимки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да абада туруктуу. 600°Сдан баштап тез кычкылданып, МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү пай­да кылат. Ал жөнөкөй &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;ларды (Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;' Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О) &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; изополикислоталарды (Н&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt; ж. б.) берет. Туздары молибдаттар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; полимолибдаттар деп аталат. М. бирикмеле­ринде +4 &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; +6 окистенүү даражасын көрсөтөт. Суутек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; реакцияга кирбейт, фтор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; кадим­ки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да, хлор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; 250°Сде аракеттенип, МоГ&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; МоС1,ти пайда кылат. Алар таза М. алууда колдонулат. Күкүрт, күкүрттүү суу­тек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; сууда, туз &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; суюлтулган күкүрт &lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында эрибеген дисульфидди Мо3&lt;sub&gt;2 &lt;/sub&gt;пайда кылат. М. ядролук реактордо, генератор­лордун, электр &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; радио-&lt;abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true"&gt;техникалык&lt;/abbr&gt; лампаларын, рентген түтүктөрүн даярдоодо негизги констр. материал болуп эсептелет. Өсүмдүк, жаныбар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; адамдын организминде микроэлемент ка­тары болуп, азот алмашуу процессине катышат. (МН&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; медицинада, текстиль ө. ж-нда &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; боёк өндүрүүдө кеңири колдонулат. М-дин суль­фиди нефть ө. ж-нда катализатор катары пай­даланылат.&lt;/p&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type="type_1_article_title"&gt;МОЛИБДЕН &lt;/strong&gt;(&lt;abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true"&gt;латынча&lt;/abbr&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мо1уЬйаепит</ins>), Мо - &lt;em&gt;элемен­ттердин мезгилдик системасынын&lt;/em&gt; VI тобунан орун алган &lt;abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true"&gt;химиялык&lt;/abbr&gt; элемент, &lt;abbr data-short="катар н." data-full="катар номери" data-extended="true"&gt;катар номери&lt;/abbr&gt; 42, &lt;abbr data-short="ат. м." data-full="атомдук массасы" data-extended="true"&gt;атомдук массасы&lt;/abbr&gt; 95,94. Жаратылышта 7 туруктуу изотобу бар: &lt;sup&gt;92&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;94&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;95&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;96&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;97&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;98&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;100&lt;/sup&gt;Мо. 1782-ж. швед окумуштуусу П. Гьельм МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү көмүртек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; калыбына келтирүүдөн металл түрүндөгү М­ди бөлүп алган: МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;+ЗС—&amp;gt;Мо+ЗСО. Жер кыр­тышында аз таралган элемент (массасы &lt;abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true"&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; Г10"&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;%ти түзөт). Жаратылышта 20га жакын ми­нералдары кездешет, алардын ичинен эң маа­нилүүсү: молибденит - Мо3&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;. Ө. ж-да мааниси чоң минералдары: повеллит - CaMoO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, молиб­дит - Ге&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-»Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; вульфенит - РЪМоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;. М. - кыйындык &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; эрүүчү, ачык боз металл, тыгызд. 10,2 &lt;em&gt;г/см?-,&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short="б. эрүү" data-full="балкып эрүү" data-extended="true"&gt;балкып эрүү&lt;/abbr&gt; 2620±10°С; кайноо &lt;em&gt;I&lt;/em&gt; 4830°С; кадимки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да абада туруктуу. 600°Сдан баштап тез кычкылданып, МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү пай­да кылат. Ал жөнөкөй &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;ларды (Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;' Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О) &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; изополикислоталарды (Н&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt; ж. б.) берет. Туздары молибдаттар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; полимолибдаттар деп аталат. М. бирикмеле­ринде +4 &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; +6 окистенүү даражасын көрсөтөт. Суутек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; реакцияга кирбейт, фтор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; кадим­ки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да, хлор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; 250°Сде аракеттенип, МоГ&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; МоС1,ти пайда кылат. Алар таза М. алууда колдонулат. Күкүрт, күкүрттүү суу­тек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; сууда, туз &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; суюлтулган күкүрт &lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында эрибеген дисульфидди Мо3&lt;sub&gt;2 &lt;/sub&gt;пайда кылат. М. ядролук реактордо, генератор­лордун, электр &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; радио-&lt;abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true"&gt;техникалык&lt;/abbr&gt; лампаларын, рентген түтүктөрүн даярдоодо негизги констр. материал болуп эсептелет. Өсүмдүк, жаныбар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; адамдын организминде микроэлемент ка­тары болуп, азот алмашуу процессине катышат. (МН&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; медицинада, текстиль ө. ж-нда &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; боёк өндүрүүдө кеңири колдонулат. М-дин суль­фиди нефть ө. ж-нда катализатор катары пай­даланылат.&lt;/p&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td></tr> </table> Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D&diff=101734&oldid=prev vol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата 2026-11-01T18:00:00Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table> vol5_>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D&diff=100914&oldid=prev vol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата 2026-11-01T18:00:00Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1-сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1-сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type="type_1_article_title"&gt;МОЛИБДЕН &lt;/strong&gt;(&lt;abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true"&gt;латынча&lt;/abbr&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Мо1уЬйаепит</del>), Мо - &lt;em&gt;элемен­ттердин мезгилдик системасынын&lt;/em&gt; VI тобунан орун алган &lt;abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true"&gt;химиялык&lt;/abbr&gt; элемент, &lt;abbr data-short="катар н." data-full="катар номери" data-extended="true"&gt;катар номери&lt;/abbr&gt; 42, &lt;abbr data-short="ат. м." data-full="атомдук массасы" data-extended="true"&gt;атомдук массасы&lt;/abbr&gt; 95,94. Жаратылышта 7 туруктуу изотобу бар: &lt;sup&gt;92&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;94&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;95&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;96&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;97&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;98&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;100&lt;/sup&gt;Мо. 1782-ж. швед окумуштуусу П. Гьельм МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү көмүртек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; калыбына келтирүүдөн металл түрүндөгү М­ди бөлүп алган: МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;+ЗС—&amp;gt;Мо+ЗСО. Жер кыр­тышында аз таралган элемент (массасы &lt;abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true"&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; Г10"&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;%ти түзөт). Жаратылышта 20га жакын ми­нералдары кездешет, алардын ичинен эң маа­нилүүсү: молибденит - Мо3&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;. Ө. ж-да мааниси чоң минералдары: повеллит - CaMoO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, молиб­дит - Ге&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-»Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; вульфенит - РЪМоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;. М. - кыйындык &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; эрүүчү, ачык боз металл, тыгызд. 10,2 &lt;em&gt;г/см?-,&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short="б. эрүү" data-full="балкып эрүү" data-extended="true"&gt;балкып эрүү&lt;/abbr&gt; 2620±10°С; кайноо &lt;em&gt;I&lt;/em&gt; 4830°С; кадимки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да абада туруктуу. 600°Сдан баштап тез кычкылданып, МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү пай­да кылат. Ал жөнөкөй &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;ларды (Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;' Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О) &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; изополикислоталарды (Н&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt; ж. б.) берет. Туздары молибдаттар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; полимолибдаттар деп аталат. М. бирикмеле­ринде +4 &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; +6 окистенүү даражасын көрсөтөт. Суутек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; реакцияга кирбейт, фтор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; кадим­ки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да, хлор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; 250°Сде аракеттенип, МоГ&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; МоС1,ти пайда кылат. Алар таза М. алууда колдонулат. Күкүрт, күкүрттүү суу­тек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; сууда, туз &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; суюлтулган күкүрт &lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында эрибеген дисульфидди Мо3&lt;sub&gt;2 &lt;/sub&gt;пайда кылат. М. ядролук реактордо, генератор­лордун, электр &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; радио-&lt;abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true"&gt;техникалык&lt;/abbr&gt; лампаларын, рентген түтүктөрүн даярдоодо негизги констр. материал болуп эсептелет. Өсүмдүк, жаныбар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; адамдын организминде микроэлемент ка­тары болуп, азот алмашуу процессине катышат. (МН&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; медицинада, текстиль ө. ж-нда &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; боёк өндүрүүдө кеңири колдонулат. М-дин суль­фиди нефть ө. ж-нда катализатор катары пай­даланылат.&lt;/p&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type="type_1_article_title"&gt;МОЛИБДЕН &lt;/strong&gt;(&lt;abbr data-short="лат." data-full="латынча" data-extended="true"&gt;латынча&lt;/abbr&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Molybdaenum</ins>), Мо - &lt;em&gt;элемен­ттердин мезгилдик системасынын&lt;/em&gt; VI тобунан орун алган &lt;abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true"&gt;химиялык&lt;/abbr&gt; элемент, &lt;abbr data-short="катар н." data-full="катар номери" data-extended="true"&gt;катар номери&lt;/abbr&gt; 42, &lt;abbr data-short="ат. м." data-full="атомдук массасы" data-extended="true"&gt;атомдук массасы&lt;/abbr&gt; 95,94. Жаратылышта 7 туруктуу изотобу бар: &lt;sup&gt;92&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;94&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;95&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;96&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;97&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;98&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;100&lt;/sup&gt;Мо. 1782-ж. швед окумуштуусу П. Гьельм МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү көмүртек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; калыбына келтирүүдөн металл түрүндөгү М­ди бөлүп алган: МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;+ЗС—&amp;gt;Мо+ЗСО. Жер кыр­тышында аз таралган элемент (массасы &lt;abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true"&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; Г10"&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;%ти түзөт). Жаратылышта 20га жакын ми­нералдары кездешет, алардын ичинен эң маа­нилүүсү: молибденит - Мо3&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;. Ө. ж-да мааниси чоң минералдары: повеллит - CaMoO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, молиб­дит - Ге&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-»Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; вульфенит - РЪМоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;. М. - кыйындык &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; эрүүчү, ачык боз металл, тыгызд. 10,2 &lt;em&gt;г/см?-,&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short="б. эрүү" data-full="балкып эрүү" data-extended="true"&gt;балкып эрүү&lt;/abbr&gt; 2620±10°С; кайноо &lt;em&gt;I&lt;/em&gt; 4830°С; кадимки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да абада туруктуу. 600°Сдан баштап тез кычкылданып, МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү пай­да кылат. Ал жөнөкөй &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;ларды (Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;' Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О) &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; изополикислоталарды (Н&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt; ж. б.) берет. Туздары молибдаттар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; полимолибдаттар деп аталат. М. бирикмеле­ринде +4 &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; +6 окистенүү даражасын көрсөтөт. Суутек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; реакцияга кирбейт, фтор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; кадим­ки &lt;abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true"&gt;температура&lt;/abbr&gt;да, хлор &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; 250°Сде аракеттенип, МоГ&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; МоС1,ти пайда кылат. Алар таза М. алууда колдонулат. Күкүрт, күкүрттүү суу­тек &lt;abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true"&gt;менен&lt;/abbr&gt; сууда, туз &lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; суюлтулган күкүрт &lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true"&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында эрибеген дисульфидди Мо3&lt;sub&gt;2 &lt;/sub&gt;пайда кылат. М. ядролук реактордо, генератор­лордун, электр &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; радио-&lt;abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true"&gt;техникалык&lt;/abbr&gt; лампаларын, рентген түтүктөрүн даярдоодо негизги констр. материал болуп эсептелет. Өсүмдүк, жаныбар &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; адамдын организминде микроэлемент ка­тары болуп, азот алмашуу процессине катышат. (МН&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; медицинада, текстиль ө. ж-нда &lt;abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true"&gt;жана&lt;/abbr&gt; боёк өндүрүүдө кеңири колдонулат. М-дин суль­фиди нефть ө. ж-нда катализатор катары пай­даланылат.&lt;/p&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,_401-500_бб]]</div></td></tr> </table> vol5_>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%91%D0%94%D0%95%D0%9D&diff=100094&oldid=prev vol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата 2026-11-01T18:00:00Z <p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&gt;МОЛИБДЕН &lt;/strong&gt;(&lt;abbr data-short=&quot;лат.&quot; data-full=&quot;латынча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;латынча&lt;/abbr&gt; Мо1уЬйаепит), Мо - &lt;em&gt;элемен­ттердин мезгилдик системасынын&lt;/em&gt; VI тобунан орун алган &lt;abbr data-short=&quot;хим.&quot; data-full=&quot;химиялык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;химиялык&lt;/abbr&gt; элемент, &lt;abbr data-short=&quot;катар н.&quot; data-full=&quot;катар номери&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;катар номери&lt;/abbr&gt; 42, &lt;abbr data-short=&quot;ат. м.&quot; data-full=&quot;атомдук массасы&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;атомдук массасы&lt;/abbr&gt; 95,94. Жаратылышта 7 туруктуу изотобу бар: &lt;sup&gt;92&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;94&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;95&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;96&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;97&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;98&lt;/sup&gt;Мо, &lt;sup&gt;100&lt;/sup&gt;Мо. 1782-ж. швед окумуштуусу П. Гьельм МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү көмүртек &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; калыбына келтирүүдөн металл түрүндөгү М­ди бөлүп алган: МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;+ЗС—&amp;gt;Мо+ЗСО. Жер кыр­тышында аз таралган элемент (массасы &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; Г10&quot;&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;%ти түзөт). Жаратылышта 20га жакын ми­нералдары кездешет, алардын ичинен эң маа­нилүүсү: молибденит - Мо3&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;. Ө. ж-да мааниси чоң минералдары: повеллит - CaMoO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, молиб­дит - Ге&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-»Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; вульфенит - РЪМоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;. М. - кыйындык &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; эрүүчү, ачык боз металл, тыгызд. 10,2 &lt;em&gt;г/см?-,&lt;/em&gt; &lt;abbr data-short=&quot;б. эрүү&quot; data-full=&quot;балкып эрүү&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;балкып эрүү&lt;/abbr&gt; 2620±10°С; кайноо &lt;em&gt;I&lt;/em&gt; 4830°С; кадимки &lt;abbr data-short=&quot;темп-ра&quot; data-full=&quot;температура&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;температура&lt;/abbr&gt;да абада туруктуу. 600°Сдан баштап тез кычкылданып, МоО&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;тү пай­да кылат. Ал жөнөкөй &lt;abbr data-short=&quot;к-та&quot; data-full=&quot;кислота&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;кислота&lt;/abbr&gt;ларды (Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;&#039; Н&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;О) &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; изополикислоталарды (Н&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;24&lt;/sub&gt; ж. б.) берет. Туздары молибдаттар &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; полимолибдаттар деп аталат. М. бирикмеле­ринде +4 &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; +6 окистенүү даражасын көрсөтөт. Суутек &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; реакцияга кирбейт, фтор &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; кадим­ки &lt;abbr data-short=&quot;темп-ра&quot; data-full=&quot;температура&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;температура&lt;/abbr&gt;да, хлор &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; 250°Сде аракеттенип, МоГ&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; МоС1,ти пайда кылат. Алар таза М. алууда колдонулат. Күкүрт, күкүрттүү суу­тек &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; сууда, туз &lt;abbr data-short=&quot;к-та&quot; data-full=&quot;кислота&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; суюлтулган күкүрт &lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;abbr data-short=&quot;к-та&quot; data-full=&quot;кислота&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;кислота&lt;/abbr&gt;сында эрибеген дисульфидди Мо3&lt;sub&gt;2 &lt;/sub&gt;пайда кылат. М. ядролук реактордо, генератор­лордун, электр &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; радио-&lt;abbr data-short=&quot;тех.&quot; data-full=&quot;техникалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;техникалык&lt;/abbr&gt; лампаларын, рентген түтүктөрүн даярдоодо негизги констр. материал болуп эсептелет. Өсүмдүк, жаныбар &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; адамдын организминде микроэлемент ка­тары болуп, азот алмашуу процессине катышат. (МН&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;МоО&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; медицинада, текстиль ө. ж-нда &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; боёк өндүрүүдө кеңири колдонулат. М-дин суль­фиди нефть ө. ж-нда катализатор катары пай­даланылат.&lt;/p&gt;<br /> <br /> [[Category:5-том,_401-500_бб]]</div> vol5_>KadyrM