https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0МИТЕЛЕР - Түзөтүүлөр тарыхы2026-11-01T22:12:15ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0&diff=98570&oldid=prevvol5_>KadyrM, 21:09, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T21:09:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 21:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0&diff=98571&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:13:53Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:13 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0&diff=97641&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:10:55Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:10 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0&diff=96711&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:09:17Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0&diff=95664&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T19:46:28Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 19:46 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0&diff=97640&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:09, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:09:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0&diff=96710&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%98%D0%A2%D0%95%D0%9B%D0%95%D0%A0&diff=95663&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><br />
<strong data-text-type="type_1_article_title">МИТЕЛЕР - </strong>башка организмдердин (ээсинин) эсебинен азыктануучу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> көпчүлүк учурда аларга зыян келтирүүчү организмдер. М. өсүмдүк <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жаныбарлардын түрдүү систематикалык тобуна таандык. Алар зоомителер (жөнөкөйлөр, гельминттер, жөргөмүш сымалдар, курт-кумурскалар), фитомителер [бактериялар, козу карындар (грибоктор), айрым татаал түзүлүштүү өсүмдүктөр] <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> вирустар болуп бөлүнөт. М-дин ээси бактериялар, өсүмдүк <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбарлар болушу мүмкүн. М. ээсинин каны, лимфасы, ткандары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> сиңүүгө даяр тамак-ашы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> азыктанып, организмди арыктатат <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> катуу ооруга чалдыктырат, кээде оорутпайт. Мындай учурда ээси мите алып жүрүүчү, оору таратуучу болуп калат. М. убактылуу (ээсине азыктануу үчүн гана келет, <abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true">мисалы</abbr>, безгек чиркейи) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> туруктуу (жашоосун, азыктануусун, жашоо тиричилигин ээсинде өткөрөт) болуп бөлүнөт. <abbr data-short="О. эле" data-full="Ошондой эле" data-extended="true">Ошондой эле</abbr> алар экзомителер <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> эндомителерге дагы бөлүнүшөт. Экзомителер ээсинин дене сыртында жашайт. Ага бит, чиркей, кенелер кирет. Алар кан, лимфа суюктугу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> азыктанат. Э н д ом и т е л е р организмдин ички көңдөйүндө, ткандарында, клеткаларында жашап, аны жабыркатат. <abbr data-short="Мис." data-full="Мисалы" data-extended="true">Мисалы</abbr>, териде котур кенеси, ичегиде малдын тасма курту, аскарида, чүчөк курту, жазы тасма курт, ич өткөк амёбасы, лямблия ж. б., булчуң ткандарында (трихинелла, бодо малдын, чочконун тасма куртунун финкасы), кан клеткаларында безгек митеси ж. б. жашайт. Кээ бир М-дин өөрчүү цикли өтө татаал болуп,</p><br />
<p>бир эле эмес, бир нече ээсинде өтөт. Өөрчүүнүн бир стадиясы (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true">мисалы</abbr>, личинкалык) бир организмде, ал эми экинчи стадиясы башка организмде жүрөт. Ушуга байланыштуу ээси негизги <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аралык болуп бөлүнөт. Негизги ээсинин организминде жыныстык жактан жетилген <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жыныс жолу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> көбөйүүчү, ал эми аралык ээсинде личинкалык формасы жашайт. Айрым М. өөрчүү циклинде 2-3 ээсин алмаштырат. <abbr data-short="Мис." data-full="Мисалы" data-extended="true">Мисалы</abbr>, безгек митесинин өөрчүүсү адамдын организминде <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> безгек чиркейинде, жазы тасма куртунун өөрчүүсү - циклопто, балыкта <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> сүт эмүүчүлөрдө өтөт. Козу карындар <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> өсүмдүктөрдүн арасында да көп мителер белгилүү. Айрым мите өсүмдүктөрдүн хлорофилли болуп, <em>фотосинтез</em> процесси <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> <abbr data-short="орг." data-full="органикалык" data-extended="true">органикалык</abbr> заттарды синтездейт; кээ бирлери ээсинин эсебинен гана азыктанат. М-дин түрдүү өзгөчөлүктөрүн изилдөө адам, жаныбар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> өсүмдүктөрдүн оорусун козгогуч мителерге каршы күрөшүүдө мааниси чоң. </p><br />
<br />
[[Category:5-том,_301-400_бб]]</div>vol5_>KadyrM