https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9CМЕТАМОРФИЗМ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-11-01T21:25:16ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=98154&oldid=prevvol5_>KadyrM, 21:09, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T21:09:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 21:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=98155&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:13:47Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:13 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=97225&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:10:50Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:10 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=96295&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:09:13Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=95248&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T19:46:22Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 19:46 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=97224&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:09, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:09:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=96294&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%A2%D0%90%D0%9C%D0%9E%D0%A0%D0%A4%D0%98%D0%97%D0%9C&diff=95247&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p anomaly-ttl-fixed="True"><br />
<strong data-text-type="type_1_article_title">МЕТАМОРФЙЗМ </strong>(<abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> теЪатбгрЬбота! - өзгөрөм), тоо тектердин метаморфизм и - жер кыртышынын тереңдигиндеги темпра, басым, флюиддердин (жеңил учуп кетүүчү компоненттер) таасиринен тоо тектердин түзүлүшүнүн, текстурасынын, минералдык <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> курамынын олуттуу өзгөрүү процесси. Терминди илимге англ. геолог Ч. Лайель 1883-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> киргизген. М. процессинде тоо тектер балкып эрибей эле кристаллдык түзүлүштө өзгөрүүгө дуушар болот. Жер бетинде болуучу ныкталып тапталуулар, камдашып биригүүлөр, диагенез процесси, талкалануу кубулуштары М. процессине кирбейт. М. процессин пайда кылуучу факторлорго өтө жогорку <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>, туш тараптан кысуучу күчтүү басым <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> магманын курамындагы флюиддер кирет. Фациялар пайда болот. Фация метаморфизмделген тоо тектерди изилдөөдө <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> топторго бөлүүдө негизги ролду ойнойт. Көпчүлүк учурда М. процессинен тоо тектеринин <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> курамы өзгөрбөйт (изохим. М.), кээде бир аз өзгөрүүгө дуушар болот (аллохим. М.) же өтө күчтүү өзгөрүүгө учурайт (метасоматоз). М. процесси чоң аймакты кучагына алса, региондук М., ал эми интрузиялардын чет тарабындагы ичке тилкелерде жүрсө, контакт М-и деп аталат. Жер кыртышынын өнүгүү тарыхындагы <abbr data-short="тектон." data-full="тектоникалык" data-extended="true">тектоникалык</abbr> циклдин ичинде бир нече М. процесси болот. Алар өз ичйнен гранит магмасы пайда болгон мезгилге жараша гранитке чейинки, гранит <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> бирге жүрүүчү М. деп ажыратылат. Мындан тышкары тоо тектердин деформацияга учуроо мезгилине карай статикалык (деформация боло элек учурда) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> </p><br />
<p>синкинематикалык (деформация <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> бирге) түрлөргө бөлүнөт. Булардын <abbr data-short="физ." data-full="физикалык" data-extended="true">физикалык</abbr>-<abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, геол. шарттары түрдүүчө болот. <abbr data-short="Темп-ра" data-full="Температура" data-extended="true">Температура</abbr> <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> басымдын көтөрүлүшүнөн келип чыккан өзгөрүүлөр прогрессивдүү, төмөн түшкөндөгүсү регрессивдүү М. деп аталат. М. процессинен филлиттер, кристаллдуу сланецтер, жашыл түстүү актинолит-хлориттүү сланецтер, амфиболиттер, эклогиттер, кварциттер, мраморлор, роговиктер ж. б. пайда болот. М. процессинен ар кандай кен байлыктар келип чыгат. Алар метаморфоген кендери деп аталат.</p><br />
<p>Ад.: <em>Елисеев Н.А.</em> Метаморфизм. 2-е изд., М., 1963.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_301-400_бб]]</div>vol5_>KadyrM