https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2МЕЗОЛИТ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-11-01T21:32:24ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=97898&oldid=prevvol5_>KadyrM, 21:09, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T21:09:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 21:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=97899&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:13:43Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:13 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=96969&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:10:48Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:10 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=96039&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T20:09:10Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 20:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=94992&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-11-01T19:46:19Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 19:46 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=96968&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:09, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:09:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=96038&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">1 ноябрь 2026, саат 18:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%95%D0%97%D0%9E%D0%9B%D0%98%D0%A2&diff=94991&oldid=prevvol5_>KadyrM, 18:00, 1 ноябрь 2026 карата2026-11-01T18:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><br />
<strong data-text-type="type_1_article_title">МЕЗОЛИТ </strong><br />
<em>(мезо...</em> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="гр." data-full="грекче" data-extended="true">грекче</abbr> lithos - таш) - <abbr data-short="б. з. ч." data-full="биздин заманга чейинки" data-extended="true">биздин заманга чейинки</abbr> 10-7-миң жылдыктарга туура келген орто таш доору. Доордун башталышы геол. голоцен доорунун башталышы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> дал келет. Бул учурда муз доору тартылып, жаратылыш шартында, жаныбарлар дүйнөсүндө чоң өзгөрүүлөр жүрүп, климат азыркы абалдагыдай болуп калыптанган. Көптөгөн жаныбарлар (мамонт, жүндүү керик, бизон ж. б.) жок боло баштаган. Мергенчиликтин негизги олжосу элик, багыш, бугу өңдүү жаныбарлар болгон. Бул өзгөрүүлөр адамдарга жашап калуу үчүн жаңы шартка ыңгайлашууга түрткү берген. М. доорунда майда микролиттик таш куралдары кеңири тараган. Алардын ичинен кесүүгө, саюуга ыңгайлуу болгон жалпак таштардын мааниси зор болгон. <abbr data-short="О. эле" data-full="Ошондой эле" data-extended="true">Ошондой эле</abbr> кыргычтар, кескичтер, тешкичтер кеңири колдонулган. Микролиттер <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> бирге мурдагы доорлорго мүнөздүү куралдар - сай таштан жасалган уруу, кесүү, чабуу үчүн колдонулуучу буюмдар да болгон. Балта сымал кылдат жасалган жаңы куралдардын пайда болушу байкалган. Сөөктөн, мүйүздөн жасалган куралдарды колдонуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аларды жасоо ыкмалары өнүккөн. Атайын балык кармоо үчүн кайырмак, дегээ пайда болгон. М. доорундагы негизги чарба - мергенчилик <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr><br />
</p><br />
<div class="imageCaption">[[File:МЕЗОЛИТ_1.jpg|thumb|Мезолит дооруна тиешелүү көрүстөндөн табылган сөөк. Тевьен <abbr data-short="ар." data-full="арабча" data-extended="true">арабча</abbr> Франция. Атлантика океаны.]]</div><br />
<p> жыйноочулук. Жаратылыш шартынын өзгөрүшү мергенчиликтин жаңы ыкмаларын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> куралдарын талап кылган. Ушул мезгилде жаа <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жебе пайда болгон. Эң алгачкы үй жаныбары катары ит колго үйрөтүлгөн. Мурдагыдай топ-тобу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> аңчылыктын ордуна жеке аңчылыкка чыгуу өндүрүмдүү болгон. Бул доордо балык уулоочулук кыйла өнүккөнүн турак жайлардагы балыктардын сөөк калдыктары <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> балык уулоо куралдарынын табылышы далилдеп турат. М. доору адамзат коомунун өнүгүшүнүн жаңы баскычы болуу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> келечекте жаңы чарба формаларына - дыйканчылыкка <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> мал чарбачылыкка өтүүгө негиз берген. 1956-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> В. А. Ранов Алай өрөөнүндөгү таш дооруна таандык бир канча эстеликтерди ачкан. Туз-Суу д-нын агымынан нуклеус табылган. М. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> неолит дооруна таандык эстеликтер Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүнүн Сары-Илик, Терек, Кочкор-Жал деген жерлеринен да </p><br />
<p>кездешкен. М. доорундагы эстеликтер Фергана өрөөнүнүн үңкүрлөрүнөн, тоо этектериндеги түздүктөрүнөн да учураган. Толук изилденген эстеликтер - Сох суунун жогорку жагындагы <em>Обишир уңкурлөру, Таш-Көмур уңкуру.</em><br />
</p><br />
<p>Ад.: Мезолит СССР. М., 1989; <em>Клейн Л. С.</em> Археологическая периодизация: подходы и критерии// 81га1ит Р1из. 2000. № 1.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_301-400_бб]]</div>vol5_>KadyrM