https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0
МАЙЛАР - Түзөтүүлөр тарыхы
2026-10-31T05:01:27Z
Бул барактын викидеги өзгөртүү тарыхы
MediaWiki 1.40.4
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=90452&oldid=prev
vol5_>KadyrM, 08:00, 31 октябрь 2026 карата
2026-10-31T08:00:00Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">31 октябрь 2026, саат 08:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
vol5_>KadyrM
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=90453&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2026-10-31T01:00:08Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">31 октябрь 2026, саат 01:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">9-сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">9-сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>Ад.: Химия жиров. 3-е изд. М., 1992.</p></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>Ад.: Химия жиров. 3-е изд. М., 1992.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">_50</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">100_бб</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">_101</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">200_бб</ins>]]</div></td></tr>
</table>
Kadyrm
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=89554&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2026-10-30T08:48:47Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">30 октябрь 2026, саат 08:48 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
Kadyrm
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9C%D0%90%D0%99%D0%9B%D0%90%D0%A0&diff=89553&oldid=prev
vol5_>KadyrM, 08:00, 30 октябрь 2026 карата
2026-10-30T08:00:00Z
<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><br />
<strong data-text-type="type_1_article_title">МАЙЛАР - </strong>бир негиздүү ири <abbr data-short="мол." data-full="молекулалык" data-extended="true">молекулалык</abbr> май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>лары <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> глицериндин татаал эфирлери. Жалпы формуласы:</p><br />
<p>СН<sub>2</sub>- О - СО - В, I</p><br />
<p>СН- 0 - СО - В', I</p><br />
<p>СН<sub>2</sub> - О - СО - В",</p><br />
<p>В, В', В" - май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>ларынын радикалдары. М. липиддерге кирип, углевод, белок <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> катар өсүмдүк, жаныбар клеткаларынын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> микроорганизмдердин бирден бир компонентин түзөт. М-дын курамында үч түрдүү <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>лык радикал болот. Көбүнчө стеарин, пальмитин, олеин ж. б. <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>лар кездешет. М. сууда эрибейт. Спирттен башка <abbr data-short="орг." data-full="органикалык" data-extended="true">органикалык</abbr> эриткичтерде жакшы эрийт. Минералдык <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>лар, щёлочтор, ысытылган буу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> иштеткенде М. гидролизденип, глицерин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> май </p><br />
<p><br />
<abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>ларын же алардын туздарын пайда кылат. М. суу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> эмульсияга айланат (<abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true">мисалы</abbr>, сүт). Табигый майдын курамында мындан башка ар кандай май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>лары, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> эркин түрүндө ар кандай аралашмалар да болот, глицериддер, фосфаттар, витаминдер бар. ТЗООдөн ашуун М. белгилүү. Табигый М. жаныбар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> өсүмдүк майы болуп бөлүнөт. Алар курамы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="физ." data-full="физикалык" data-extended="true">физикалык</abbr>, <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> касиеттери <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> айырмаланып, негизинен катуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> суюк абалында болот. Мал М-ы жаныбарлардын май ткандарынан алынып, каныккан же каныкпаган май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>ларынын триглицериддеринин аралашмасынан турат. Каныккан май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>лары көбүрөөк болгондуктан, мал М-ы катуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> эрүү <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы жогору болот. Алардын курамы ар кандай аралашмадан тургандыктан, туруктуу <abbr data-short="б. эрүү" data-full="балкып эрүү" data-extended="true">балкып эрүү</abbr> <abbr data-short="темп-ра" data-full="температура" data-extended="true">температура</abbr>сы жок. М. суу буусун таасир кылуудан <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>ларга <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> глицеринге ажырайт. Бул реакцияны щёлочтун катышуусу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жүргүзсө, ылдамдыгы жогорулайт. Ө. ж-да самынды алууда колдонулат. Гидрлөө реакциясынын жардамы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> майды суюк абалынан катуу абалга айлантса болот. Табигый М-ды абада ачык сактаганда окистенет. М. белоктор <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> углеводдор сыяктуу эле бардык жаныбарлардын, өсүмдүктөрдүн клеткаларынын курамында болот. Клеткадагы негизги биол. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> процесстердин жүрүшү М. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түздөн түз байланыштуу. Организмде М. - күч-кубаттын негизги булагы. М. адамдын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбарлардын организминде түрдүү өлчөмдө болуп, энергиялык мааниси чоң. 1 <em>кг</em> май окистенгенде 9,3 <em>ккал</em> энергия бөлүнүп чыгат. М. денедеги жылуулукту бир калыпта кармап турат. Курамында организм үчүн эң керектүү болгон биол. заттар, фосфолипиддер, стеариндер <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> А, Д, Е витаминдери ж. б. бар.</p><br />
<p>Ад.: Химия жиров. 3-е изд. М., 1992.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>
vol5_>KadyrM