https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%9D_%28%D1%88%D0%B0%D0%B0%D1%80%29
ЛОНДОН (шаар) - Түзөтүүлөр тарыхы
2026-10-31T03:05:39Z
Бул барактын викидеги өзгөртүү тарыхы
MediaWiki 1.40.4
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%9D_(%D1%88%D0%B0%D0%B0%D1%80)&diff=90012&oldid=prev
vol5_>KadyrM, 08:00, 31 октябрь 2026 карата
2026-10-31T08:00:00Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">31 октябрь 2026, саат 08:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
vol5_>KadyrM
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%9D_(%D1%88%D0%B0%D0%B0%D1%80)&diff=90013&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2026-10-31T00:59:58Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">31 октябрь 2026, саат 00:59 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">8-сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">8-сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>Ад.: Лондон // Болыпая Российская энциклопедия. Т. 18. М., 2011.</p></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>Ад.: Лондон // Болыпая Российская энциклопедия. Т. 18. М., 2011.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">_50</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">100_бб</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">_101</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">200_бб</ins>]]</div></td></tr>
</table>
Kadyrm
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%9D_(%D1%88%D0%B0%D0%B0%D1%80)&diff=89114&oldid=prev
Kadyrm: 1 версия
2026-10-30T08:48:41Z
<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">30 октябрь 2026, саат 08:48 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>
Kadyrm
https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%9D_(%D1%88%D0%B0%D0%B0%D1%80)&diff=89113&oldid=prev
vol5_>KadyrM, 08:00, 30 октябрь 2026 карата
2026-10-30T08:00:00Z
<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><br />
<strong data-text-type="type_1_article_title">ЛОНДОН, </strong>Чоң Лондон (Greater London) - Улуу Британия Кошмо королдугунун <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> Ирландиянын борбору. <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> деңизинин жээгинде, Темза д-нын өйүз-бүйүзүндө жайгашкан порт (жылына 60 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> гжүк ташылат). Калкы 7,7 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> (2010). Калкьгнын саны <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> дүйнөдөгү эң ири шаарлардын бири. Эл аралык аэропорттору (Хитроу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Гетуик) бар. Чоң Лондон конурбациясынан (32 шаар округунан) турган өзгөчө <abbr data-short="адм." data-full="администрациялык" data-extended="true">администрациялык</abbr> бирдикти - метрополитен графтыгын түзөт. Л. - дүйнөлүк финансы, ишкер, маданий <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> туристтик борбор.</p><br />
<p>Л-го тиешелүү райондор - Сити, Вестминстер (король резиденциясы; Букингем ак сарайы),</p><br />
<p>Уэст-Энд (заманбап курулуштар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> соода түйүндөрү), Ист-Энд (шаардын эски бөлүгү жайгашкан). Булар <em>Бүткүл дүйнөлүк мурастын</em> тизмесине киргизилген. Вестминстер аббатчылыгында готика стилиндеги чиркөө Генрих УШнин капелласы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> (1503-19), Тауэр чеби (11-к.), Хэмптон-корт ак сарайы (1515), Ыйык Павел собору (1675-1710, арх. К. Рен) сакталган.</p><br />
<div class="imageCaption">[[File:ЛОНДОН_1.jpg|thumb|Шаардын жалпы көрүнүшү]]</div><br />
<p>Л. римдиктер тарабынан <abbr data-short="б. з. ч." data-full="биздин заманга чейинки" data-extended="true">биздин заманга чейинки</abbr> 50-жылдары чеп катары (Темза д-нын боюнда) негизделип, кийин дарыя <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> деңиз соода порту, 1-к-дын 2- жарымынан Римдин Британ провинциясынын борбору. 5-6-к-да англ-сакстар басып алган, 7- к-дан порт жана соода борбору катары кайра калыбына келе баштаган. 604-жылдан епископчулуктун борбору. 9-11-к-да бир нече жолу викингдердин кол салуусуна дуушар болгон. Англияны норманндар караткандан (1066) кийин соода байланышы күчөп, 11-к-дын аягы - 12- к-дын башында Англиянын расмий борбору. 1265-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> шаарда 1-жолу парламент чакырылган. 16-к-да Л-до ири соода кампаниялары (Москва кампаниясы, 1554 же 1555; Британиялык ОстИндия кампаниясы, 1600 ж. б.) түзүлгөн. 18- к-дын башында Л. дүйнөлүк финансы борборуна айланып, Лондон Ситиге эбегейсиз капитал топтолгон. 1800-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> Л-дун калкы 1 млндон ашкан. 1829-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> Л-до омнибус пайда болгон, 1860- 63-ж. дүйнөдөгү биринчи метрополитен курулган. 19-к-да Л. жумушчу кыймылынын ири борбору <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> чартисттик кыймылдын (к. <em>Чартизм) </em>очогу болгон. 1847-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> Л-до коммунисттер союзунун 1-, 2-конгресстери өтүп, 1864-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> 1-Интернационал негизделген. 1900-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> Л-до Лейбористтер партиясы түзүлгөн. 19-к-дын аягы - 20-к-дын башында анда <abbr data-short="рев-я" data-full="революция" data-extended="true">революция</abbr>чыл эмигранттар <em>К. Маркс </em>(1849-83), <em>Ф. Энгельс</em> (1870-95), Париж коммунасынын (1871) көп мүчөлөрү, <abbr data-short="А. И." data-full="Анын Ичинде" data-extended="true">Анын Ичинде</abbr> Герцен ж. б. иш жүргүзгөн. «Искра» гезити чыгарылган. Л-до Лениндин жетекчилиги <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> 1903-07-ж. РСДРПнин 2-, 3-, 5-съезддери өткөрүлгөн. 1920-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> 31-июль - 1-августта Л-до Улуу Британия компартиясынын уюштуруу съезди болгон. Экинчи дүйнөлүк согушта германиялык авиациянын бомбалоосуна дуушар болуп, шаарды калыбына келтирүү 1950-жылдардын биринчи жарымына чейин созулган. Л-дун бүткүл шаардык агломерациясы 1965-жылдан Чоң Лондон деп аталат. Л-до 1949-жылдан тынчтыкты коргоо <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> улуттук конгресстер <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="конф-я" data-full="конференция" data-extended="true">конференция</abbr>лар өткөрүлөт. Л-до көптөгөн <abbr data-short="дипл." data-full="дипломатиялык" data-extended="true">дипломатиялык</abbr> жолугушуулар, кеңешмелер <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> эл аралык <abbr data-short="конф-я" data-full="конференция" data-extended="true">конференция</abbr>лар болуп турат.</p><br />
<p>Ө. ж-нын негизги тармактары: машина (негизинен авиа) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> прибор куруу, металл иштетүү, кеме ремонттоо, электр-<abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true">техникалык</abbr>, радиоэлектроника, тамак-аш - татымал, кагаз, <abbr data-short="полигр." data-full="полиграфиялык" data-extended="true">полиграфиялык</abbr>, <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr>, тигүү ж. б. Өлкөнүн йл. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> маданий очогу. <abbr data-short="Ун-т" data-full="Университет" data-extended="true">Университет</abbr> (1836), Лондон королдук коому (1660), Британия (1901) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Королдук <abbr data-short="иск-во" data-full="искусство" data-extended="true">искусство</abbr> академиялары, Лондон <abbr data-short="геогр." data-full="географиялык" data-extended="true">географиялык</abbr> коому, <abbr data-short="тех." data-full="техникалык" data-extended="true">техникалык</abbr> ЖОЖ, Улуу Британия королдук <abbr data-short="ин-т" data-full="институт" data-extended="true">институт</abbr>у ж. б. <abbr data-short="ил." data-full="илимий" data-extended="true">илимий</abbr> мекемелер <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="ил." data-full="илимий" data-extended="true">илимий</abbr> коомдор бар. Үч жүздөн ашык музей (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true">анын ичинде</abbr> Британия музейи, Виктория <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Альберта музейи ж. б.), улуттук <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Тейт галереялары, Уоллес жыйнагы, 80ге жакын театр (<abbr data-short="а. и." data-full="анын ичинде" data-extended="true">анын ичинде</abbr> «Олд Вик», королдук Шекспир театрынын филиалы, «Ковент-Гарден», «Ройял-Корт», «Друри-Лейн») ж. б. иштейт. IV, XIV, XXX олимпиялык оюндар (1908, 1948, 2012) өткөрүлгөн. Л-догуХайгет бейитине К. Маркстын сөөгү коюлган.</p><br />
<p>Ад.: Лондон // Болыпая Российская энциклопедия. Т. 18. М., 2011.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>
vol5_>KadyrM