https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AFЛИТОГРАФИЯ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-10-31T02:51:54ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF&diff=89882&oldid=prevvol5_>KadyrM, 08:00, 31 октябрь 2026 карата2026-10-31T08:00:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">31 октябрь 2026, саат 08:00 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF&diff=89883&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-31T00:59:56Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">31 октябрь 2026, саат 00:59 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">11-сап:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">11-сап:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>Ад.: <em>Суворов П. И.</em> Искусство литографии. 4-е изд., М., 1964; <em>Никанчикова Е.А., ПоповаА. Л.</em> Технология офсетной печати. М., 1966.</p></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>Ад.: <em>Суворов П. И.</em> Искусство литографии. 4-е изд., М., 1964; <em>Никанчикова Е.А., ПоповаА. Л.</em> Технология офсетной печати. М., 1966.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">_50</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">100_бб</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:5-том,<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">_101</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">200_бб</ins>]]</div></td></tr>
</table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF&diff=88984&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-30T08:48:40Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">30 октябрь 2026, саат 08:48 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%A2%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%A4%D0%98%D0%AF&diff=88983&oldid=prevvol5_>KadyrM, 08:00, 30 октябрь 2026 карата2026-10-30T08:00:00Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><br />
<strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИТОГРАФИЯ </strong><br />
<em>(лито...</em> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <em>...графия -</em> тегиз басуу) - көркөм басманын техникасы. Көркөм сүрөт <abbr data-short="иск-во" data-full="искусство" data-extended="true">искусство</abbr>сунда формага сүйкөлгөн боёкту кагаз, таш (катуу акиташ) <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> иштөөгө байланышкан нуска (оттиск) алуу ыкмасы; Л. ыкмасы <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> басылган чыгарма; ушул ыкмага адистештирилген өнөркана. Л-ны сүрөтчү атайын майлуу Л-лык калем <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> бүртүктүү же тегиз беттүү таштын үстүнө тартып аткарат. Сыя калем <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> тартылган графикадан басып алуу үчүн жылмакай таш, ал эми калем <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> тартылган сүрөттун так көчүрмөсүн алууда быдырлуу таш пайдаланылат. Кээде атайын Л-лык кагаз - корнпапирге тартылган сүрөттү таштын бетине түшүрүүгө туура келет. Таш <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> жол <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> иштетилип, форманын бети сууланып, боёк сүйкөлгөндөн кийин басуу процесси аткарылат. Басма атайын станокто жүргузүлөт. Л-лык техниканын башка да аз колдонулуучу түрлөрү</p><br />
<div class="imageCaption">[[File:ЛИТОГРАФИЯ_1.jpg|thumb|А. Н. Бенуа. «Петергоф. Чоң Дворецтин Үстүнкү парк тарабындагы Чиркөөнүн корпусу». Литография. 1918.]]</div><br />
<p><br />
</p><br />
<p><br />
</p><br />
<div class="imageCaption">[[File:ЛИТОГРАФИЯ_2.jpg|thumb|0. Абсаттаров «Түштүктө». 2006.]]</div><br />
<p>(хромолитография, асфальтта кырып тартуу, туш <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жуу, таш гравюрасы) бар. Көп учурда ташта иштөөнүн ордуна түп нусканы атайын көчүрмө кагазда аткарышат. Бул учурда сүрөттү ташка сүрөтчүнүн жардамысыз эле түшүрө беришет. Л-ны 1797-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> Германияда А. Зенефельдер ойлоп чыгарган. 19-к-да кеңири тараган көркөм каражат болуп калды. Ал карикатура <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> саясий-сатиралык чыгармаларда сүрөт көчүрмөсүн көбөйтүү, кара-ак <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> көп түстүү нускаларды, китеп сүрөттөрүн, <abbr data-short="геогр." data-full="географиялык" data-extended="true">географиялык</abbr> карталарды, этикетка, плакат, көрсөтмө куралдарды ж. б. көбөйтүп басуу үчүн кеңири колдонулат. Андан кийин иштөө принциби Л-га окшош келген <em>автолитография,</em> олеография, литогравюра, альграфия ж. б. пайда болгон. 20-к-дын 30-жылдарынан сүрөт көчүрмөсүн алуунун өркүндөтүлгөн түрү - офсеттик басууну колдонуу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Л-лык процесс өндүрүштө четтетилишине карабай Л. көркөм нусканы алуунун алгачкы техникасы болуп кала берүүдө. 19-к-да Л. жасалга өнөрүнүн өнүгүшүнө чоң таасир тийгизген. Иллюстрация, саясий <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> турмуштук карикатура, плакат, эстамп өнүккөн. Л-нын кулач жайышына Ф. Гойя, Т. Жерико, Э. Делакруа, А. Менцель, 0. Домье, П. Пикассонун <abbr data-short="чыг-лыг" data-full="чыгармачылыг" data-extended="true">чыгармачылыг</abbr>ы зор роль ойногон. Россияда Л-нын өнүгүшү А. О. Орловский, О. А. Кипренский, К. П. Брюллов, К. И. Лебедевдин ысымдарына тыгыз байланыштуу. Л. станогун Октябрь <abbr data-short="рев-я" data-full="революция" data-extended="true">революция</abbr>сынан мурда Германиянын Лейпциг ш-нан Санкт-Петербургга, Ата Мекендик согуштан кийин <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true">Кыргызстан</abbr>га алып келишкен. Л-лык өнөркана Бишкекте Сүрөтчүлөр үйүндө жайгашкан. Өнөрканада белгилүү сүрөтчүлөр: Л. Ильина, Л. Трусковский, Ю. Белевич, В. Рогачев, А. Сгибнев, Р. Нудель, Ж. Жумабаев, Ю. Шыгаев, Т. Курмановдор эмгектенишкен. 2005-<abbr data-short="ж." data-full="жылы" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">жылы</abbr> өнөркана Л. борбору болуп, жаңы долбоор <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> иштей баштаган. <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true">Кыргызстан</abbr>дагы Л-лык борбор - <abbr data-short="Борб." data-full="Борбордук" data-extended="true">Борбордук</abbr> Азиядагы жалгыз ишкана. Бүткүл дүйнөлүк Л. борбору деген статуска ээ болгон. Л. борборун Сүрөтчүлөр союзунун мүчөсү, живописчи - график О. Абсаттаров жетектейт. Анда сүрөтчүлөр көркөм графиканын офорттук гравюра өнөрүн үйрөнүшөт <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="чыг-лыг" data-full="чыгармачылыг" data-extended="true">чыгармачылыг</abbr>ын өркүндөтүшөт. Борбордо Европанын, <abbr data-short="Борб." data-full="Борбордук" data-extended="true">Борбордук</abbr> Азиянын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Австриянын сүрөтчүлөрүнүн семинарлары, студенттер үчүн лекциялар, практикалык сабактар өтүлөт. Новосибирск <abbr data-short="ш-нда" data-full="шаарында" data-extended="true" data-static="false" data-review="true">шаарында</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Полыпада эки жылда бир өтүүчү эл аралык конкурстарга, көргөзмөлөргө кыргыз литографисттери да катышып турушат.</p><br />
<p>Ад.: <em>Суворов П. И.</em> Искусство литографии. 4-е изд., М., 1964; <em>Никанчикова Е.А., ПоповаА. Л.</em> Технология офсетной печати. М., 1966.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>vol5_>KadyrM