https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%98%D0%94%D0%94%D0%95%D0%A0ЛИПИДДЕР - Түзөтүүлөр тарыхы2026-10-15T14:49:42ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%98%D0%94%D0%94%D0%95%D0%A0&diff=84057&oldid=prevvol5_>KadyrM, 10:45, 15 октябрь 2026 карата2026-10-15T10:45:57Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%98%D0%94%D0%94%D0%95%D0%A0&diff=84058&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-15T10:17:25Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:17 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%98%D0%94%D0%94%D0%95%D0%A0&diff=83764&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-15T10:09:36Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9F%D0%98%D0%94%D0%94%D0%95%D0%A0&diff=83763&oldid=prevvol5_>KadyrM, 09:45, 15 октябрь 2026 карата2026-10-15T09:45:57Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p anomaly-ttl-fixed="True"><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИПИДДЕР </strong>(Нроэ - май) - тирүү клеткалардын курамындагы тиричилик процессинде маанилүү ролго ээ май сымал заттар. Л. биол. мембрананын курамына кирип, клетканын өткөргүчтүгүнө, ферменттердин активдүүлугүнө таасирин тийгизет, нерв импульсунун берилишине, булчуңдардын жыйрылышына, клеткалардын өз ара байланышын түзүүгө <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> иммунндук-<abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> процесстерге катышат. <abbr data-short="О. эле" data-full="Ошондой эле" data-extended="true">Ошондой эле</abbr> энергия топтоо, жылуулукту сактоо, <abbr data-short="мех." data-full="механикалык" data-extended="true">механикалык</abbr> таасирлерден коргоо ж. б. функцияларды аткарат. Л-дин көпчүлүгу - май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>ларынын, спирттердин же альдегиддердин туундулары. Алар <abbr data-short="хим." data-full="химиялык" data-extended="true">химиялык</abbr> курамына жараша жөнөкөй <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> татаал болуп бөлүнөт. Молекуласы май <abbr data-short="к-та" data-full="кислота" data-extended="true">кислота</abbr>сынын же альдегиддердин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> спирттердин калдыктарыңан турган жөнөкөй Л. (май, мом ж. б.), ал эми курамында фосфолипиддер, гликолипиддер <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> көп атомдуу спирттердин калдыктары барлар т а т а а л Л. деп аталат. Л-ге стериндер, хинондор, терпендер да кирет. Л. сууда начар, петролей эфири, бензол ж. б-да жакшыраак эрүүчү беттик активдүү заттар. Организмде липазанын таасири <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> ферменттик ажыроого учурайт.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>vol5_>KadyrM