https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%95%D0%99ЛИННЕЙ - Түзөтүүлөр тарыхы2026-10-15T15:42:50ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=84039&oldid=prevvol5_>KadyrM, 10:45, 15 октябрь 2026 карата2026-10-15T10:45:57Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=84040&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-15T10:17:25Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:17 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=83746&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-15T10:09:36Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%9D%D0%95%D0%99&diff=83745&oldid=prevvol5_>KadyrM, 09:45, 15 октябрь 2026 карата2026-10-15T09:45:57Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛИННЕЙ </strong>Карл (23.05. 1707, Росхульт - 10. 1. 1778, Упсала) - швед табият изилдөөчүсү. Париж ИАнын мүчөсү (1762). Л. табият <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="мед." data-full="медициналык" data-extended="true">медициналык</abbr></p><p>билимди Лунд <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Упсала <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true">университет</abbr>теринен алган. 1738- жылдан Стокгольмдо врач болуп иштеген. 1739-ж. деңиз госпиталын жетектеп, өлүм себептерин билүү үчүн өлүктү союп көрүүгө уруксат алган.[[File:ЛИННЕЙ_1.jpg|thumb]] Швед ИАны түзүүгө активдүү катышып, анын 1- президенти болгон (1739). </p><p>1741-жылдан Упсала <abbr data-short="ун-т" data-full="университет" data-extended="true">университет</abbr>инде кафедра башчысы, медицина <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> табият тануудан сабак бер<abbr data-short="ген." data-full="генетикалык" data-extended="true">генетикалык</abbr> Л. түзгөн өсүмдүк <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жаныбарлар дүйнөсүнүн системасы 18-к-дын 1-жарымындагы зоолог, ботаниктердин зор эмгектерин жыйынтыктаган. Л. «Жаратылыш системасы» деген эмгегинде (1735-ж.) бинардык номенклатураны, (1 түрдүн аталышы латынча 2 сөздөн - уруу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> түрдүн атынан) колдонгон. Ал морфол. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> физиол. белгилерге таянып, «түр» деген түшүнүккө аныктама берген; систематикалык категориялар (класс, түркүм, тукум, уруу, түр ж. б.) өз ара бири-бирине баш иет деп далилдеген. Л. өсүмдүктөрдү классификациялоодо өсүмдүктүн бир, эки же көп үйлүүлүгүн, энелигин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аталыгын, көлөмүн, санын жайгашуусун негиз кылып алган. Ушул принциптин негизинде Л. өсүмдүктөрдү 24 класска бөлгөн. Өзү 1500 түрдү ачып, сыпаттап жазган. Жаныбарлар дүйнөсүн 6 класска: сүт эмүүчүлөр, куштар, амфибиялар, балыктар, курттар <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> курткумурскалар деп бөлгөн. Бул классификацияда адамды жаныбарлар дүйнөсүнө, сүт эмүүчүлөр классына, приматтар түркүмүнө киргизгендиги, бул системанын мыкты жагы болуп эсептелет. Л. <abbr data-short="орг." data-full="органикалык" data-extended="true">органикалык</abbr> дүйнөнүн тарыхый өнүгүүсүнө каршы болуп, түрдүн саны жаралгандан туруктуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> өзгөрбөйт деп эсептеген. Бирок Л-дин жыйнаган бай тажрыйбасы, ар кайсы жердеги өсүмдүктөр <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> таанышуусу, анын метафиз. көз карашына таасирин тийгизбей койгон эмес. Кийинки эмгектеринде бир урууну түзгөн бардык түрлөр бир түрдөн келип чыккандыгын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> түрлөрдүн өз ара аргындашуусунан жаңы түр пайда болушу мүмкүн экендиги <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true">жөнүндө</abbr>гү пикирин өтө сактык <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> билдирген. Л. көп өсүмдүктөрдүн уулуу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> дары касиеттерин ачкан. Ал ботаника <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> зоология <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr>, <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> <abbr data-short="теор." data-full="теориялык" data-extended="true">теориялык</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> практикалык медицина <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> эмгектердин автору.</p><p>Ад.: <em>Бобров Е. Г.</em> К. Линней. Л., 1970.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>vol5_>KadyrM