https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%94_%D0%A1%D0%90%D0%9B%D0%93%D0%AB%D0%9B%D0%90%D0%A8%D0%AB_%281941-44%29ЛЕНИНГРАД САЛГЫЛАШЫ (1941-44) - Түзөтүүлөр тарыхы2026-10-15T14:53:59ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%94_%D0%A1%D0%90%D0%9B%D0%93%D0%AB%D0%9B%D0%90%D0%A8%D0%AB_(1941-44)&diff=83841&oldid=prevvol5_>KadyrM, 10:45, 15 октябрь 2026 карата2026-10-15T10:45:57Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%94_%D0%A1%D0%90%D0%9B%D0%93%D0%AB%D0%9B%D0%90%D0%A8%D0%AB_(1941-44)&diff=83842&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-15T10:17:22Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:17 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%94_%D0%A1%D0%90%D0%9B%D0%93%D0%AB%D0%9B%D0%90%D0%A8%D0%AB_(1941-44)&diff=83548&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-15T10:09:33Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%94_%D0%A1%D0%90%D0%9B%D0%93%D0%AB%D0%9B%D0%90%D0%A8%D0%AB_(1941-44)&diff=83547&oldid=prevvol5_>KadyrM, 09:45, 15 октябрь 2026 карата2026-10-15T09:45:57Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p anomaly-ttl-fixed="True"><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕНИНГРАД САЛГЫЛАШЫ (1941-44) - </strong>Улуу Ата Мекендик согушта (1941-45) Ленинград ш-н фашист немис <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> финн аскерлеринен коргоо <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> аларды кыйратуу <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> <abbr data-short="Сов." data-full="Советтик" data-extended="true">Советтик</abbr> Куралдуу Күчтөрдүн 1941-ж. 10-июлдан 1944-ж. 10-августка чейин жүргүзгөн согуш аракеттери. Фашисттердин башчылары «Түндүк» армиялар тобунун (командачысы генерал-фельдмаршал В. фон Лееб) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> эки финн армиясынын (Карел <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr>-Чыгыш) соккусу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Ленинградды алып, Москва тарапка өткөрбөй турган Кызыл Армияга тылдан сокку уруу үчүн ыңгайлуу жерге чыгууну пландаштырган. Душмандын Ленинградга чабуулу 1941-ж. 10-июлда Улуу д-нан башталган. Фашисттик аскерлерге <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr>- Батыш фронттору каршы турган. Чабуул башталганда <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr>-Батыш фронттогу <abbr data-short="сов." data-full="советтик" data-extended="true">советтик</abbr> аскерлерден «Түндүк» армиялар тобу жөө аскер <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> 2,4 эсе, курал-жарактан - 4, миномёттон - 5,8, танкадан - 1,2, самолёттон 9,8 эсе көптүк кылган.</p><div class="imageCaption">[[File:ЛЕНИНГРАД_САЛГЫЛАШЫ_(1941-44)_1.jpg|thumb|Фашисттердин Ленинградды аткылаган алыска атуучу куралдарын советтик жоокерлер колго түшүргөн учур. Ленинград. 1944.]]</div><p><abbr data-short="Мамл." data-full="Мамлекеттик" data-extended="true">Мамлекеттик</abbr> коргоо <abbr data-short="к-т" data-full="комитет" data-extended="true">комитет</abbr>и (МКК) 1941-ж. 10-июлда <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr>-Батыш багытын (башкы командачысы Советтер Союзунун маршалы К. Е. Ворошилов) түзүп, анын карамагына <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr>-Батыш фронтторунун аскерин, <abbr data-short="Түн." data-full="Түндүк" data-extended="true">Түндүк</abbr> <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Кызыл Туулуу Валтика флотун берген. Ленинграддын айланасында бир нече алкактан турган коргонуу системасы курулуп, ыктыярдуулардын 10 дивизиясы, ондогон партизан отряддары түзүлгөн. Шаардан балдар, айрым завод-фабрикалардын жабдуулары эвакуацияланган. Айыгышкан салгылаштарда душман оор жоготууларга учураганына карабастан, 1941-ж. 8-сентябрда Шлиссельбург тарапта Ленинградды кургактыктан бөлүп салууга жетишип, Ленинград блокадасы башталган. Блокада учурунда Ленинград эли душмандын тынымсыз бомбалоосуна, ачкачылыкка, суукка карабастан, фронтко активдүү жардам көрсөткөн. 1943-ж. январда Ленинград <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Волхов фронтторунун аскерлери авиациянын <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Валтика флотунун артиллериясынын колдоосу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> блокаданы Шлиссельбург жактан бузуп, Ленинграддын өлкө <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> түз байланышын</p><p></p><div class="imageCaption">[[File:ЛЕНИНГРАД_САЛГЫЛАШЫ_(1941-44)_2.jpg|thumb|Советтик жоокерлер чабуулга өтүү үчүн өнүт ээлөөгө бара жатышат. 1943.]]</div><p>калыбына келтирүү үчүн Ладога көлү аркылуу 17 суткада т. ж. <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> автомобиль жолу салынып, шаардын жабдуу иши толук чечилбесе да, анын абалы бир кыйла женилдеген. <abbr data-short="Сов." data-full="Советтик" data-extended="true">Советтик</abbr> Куралдуу Күчтөрдүн Сталинград, Курск салгылаштарындагы, Сол жээк Украинадагы ийгиликтери Ленинград <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Новгороддун жанында чоң чабуул баштоого шарт түзгөн. Фашисттердин «Түндүк» армиялар тобу ээлеген өңүттөрүнөн кетпөөгө аракеттенсе да, Ленинград, Волхов фронтторунун <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> Кызыл Туулуу Балтика флотунун аскерлери 1944-ж. 14-январда чабуулга өтүп, 27- январда душмандын коргонуусун талкалаган. Душман Ленинграддан 220-280 <em>км</em> алыс куулуп, Ленинград обл-нун аймагы баскынчылардан дээрлик бошотулган.</p><p>Улуу Ата Мек. согуштун жүрүшүндө Л. с. зор стратегиялык мааниге ээ болгон. <abbr data-short="Сов." data-full="Советтик" data-extended="true">Советтик</abbr> аскерлер бул жерде душмандын Чыгыш фронтундагы күчтөрүнүн 15-20% ин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> бүткүл финн армиясын алаксытып, немистердин 50дөй дивизиясын талкалаган. Салгылашка катышкан бөлүктөр <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> бирикмелер гвардия деген наам алган <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> ордендер <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> сыйланган. Совет өкмөтүнүн күндөлүк камкордугу <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> бүткүл өлкөнүн колдоосу блокадада ленинграддыктарга чоң жөлөк болуп, дайыма дем берип турган. Өкмөт 1942-ж. 22- декабрда «Ленинградды коргогондугу үчүн» медалын белгилеген. СССР Жогорку Советинин Президиуму Ленинградды Ленин ордени <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> сыйлап (1945-ж. 20-январь), Улуу Ата Мекендик согушта (1941-45) совет элинин жеңишинин 20 жылдыгынын урматына баатыр шаар деген ардак наам берген.</p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>vol5_>KadyrM