https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%94-%D0%9B%D0%98%D0%97 2026-10-15T14:49:27Z Бул барактын викидеги өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.40.4 https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%94-%D0%9B%D0%98%D0%97&diff=83817&oldid=prev 2026-10-15T10:45:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

vol5_>KadyrM https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%94-%D0%9B%D0%98%D0%97&diff=83818&oldid=prev 2026-10-15T10:17:22Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:17 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%94-%D0%9B%D0%98%D0%97&diff=83524&oldid=prev 2026-10-15T10:09:33Z

<p>1 версия</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:09 учурдагы нуска</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div> </td></tr></table>

Kadyrm https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%94-%D0%9B%D0%98%D0%97&diff=83523&oldid=prev 2026-10-15T09:45:57Z

<p></p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>&lt;p&gt;&lt;strong data-text-type=&quot;type_1_article_title&quot;&gt;ЛЕНД-ЛИЗ &lt;/strong&gt;(англ. 1еп&amp;lt;1 карыз берүү - &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; - 1еазе ижарага берүү) - &lt;em&gt;экинчи дүйнөлүк согуш&lt;/em&gt; уба­гында АКШнын жардам иретинде союздаштары­на (антигитлердик) курал-жарак, ок-дары, стра­тегиялык сырьё, техника, азык-түлүк ж. б-ды карызга же ижарага берүү системасы. Л.-л. сис­темасын түзүүнү АКШ президенти Ф. Д. Рузвельт сунуштап, Л.-л. &lt;abbr data-short=&quot;ж-дө&quot; data-full=&quot;жөнүндө&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жөнүндө&lt;/abbr&gt; мыйзамды АКШнын кон­гресси 1941-ж. 11-мартта кабыл алган. Алгач жардам берүү мөөнөтү 1943-жылдын 30-июнуна чейин бекитилип, согуштун узарышына байла­ныштуу 1946-жылдын 30-июнуна чейин жыл сайын кошумчаланып турган. 1945-ж. 21-ав­густта АКШ өкмөтү Л.-л. &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; жардам берүүнү токтотуу &lt;abbr data-short=&quot;ж-дө&quot; data-full=&quot;жөнүндө&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жөнүндө&lt;/abbr&gt; билдирген (ошол эле мезгилде го­миньдандык Кытайга жардам берүү дагы беш жылга узартылган). 1941-жылдын 11-марты­нан - 1945-жылдын аягына чейин Л.-л. &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; АКШнын чыгымы 50,1 &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt; (2008-жылга карата 610 &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt;) долларга жеткен. Л.-л. &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; АКШнын берген жардамы негизинен Улуу Вританияда 31,4, Францияда 3,2, Кытайда 1,6, СССРде 11,3 (2008-жылга карата 138 &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt;) &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt; долларды түзгөн. Өз кезегинде АКШ союздаш мамлекеттерден 7,8 &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt; доллар суммасындагы ар кандай товарларды алган. Согуш убагында Л.-л. &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; жардам берүүнүн натыйжасында АКШнын өндүрүшү кеңейип, өкмөттүк тапшыр­маларды аткаруунун эсебинен монополиялар байыган. Согуш бүткөндөн кийин АКШ Л.-л. системасын пайдаланган &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; аны &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; байла­нышкан маселелерди жөнгө салуунун эсебинен көптөгөн Европа &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; Азия мамлекеттерине &lt;abbr data-short=&quot;экон.&quot; data-full=&quot;экономикалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;экономикалык&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; саясий таасирин тийгизген. &lt;abbr data-short=&quot;Амер.&quot; data-full=&quot;Америкалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Америкалык&lt;/abbr&gt; расмий билдирүүлөр &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; 1945-жылдын сентябрь айын-&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;imageCaption&quot;&gt;[[File:ЛЕНД-ЛИЗ_1.jpg|thumb|Россия үчүн атайын жасалган англиялык танктар.]]&lt;/div&gt;&lt;p&gt;да СССРге АКШдан 14450 самолёт, 7000 танк, 427 миң автомобиль, 8218 зениттик курал, 131600 пулемёт; Улуу Британиядан 3384 само­лёт &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; танк; Канададан 1188 танк жөнөтүл­гөн. Л.-л. &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; СССР АКШдан куралдан сырт­кары транспорт каражаттарын &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; азык-түлүк ж. б. алган. 1947-, 1960- &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; 1970-жылдары Л.-л. &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; эсептешүү &lt;abbr data-short=&quot;ж-дө&quot; data-full=&quot;жөнүндө&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жөнүндө&lt;/abbr&gt; СССР &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; АКШнын ортосунда сүйлөшүүлөр жүргүзүлүп, СССР АКШдан алган мүлктөрдүн (&lt;abbr data-short=&quot;мис.&quot; data-full=&quot;мисалы&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;мисалы&lt;/abbr&gt;, деңиз кемеле­рин) жарымын кайтарып берген, бирок эки та­рап тең компенсациянын көлөмү &lt;abbr data-short=&quot;ж-дө&quot; data-full=&quot;жөнүндө&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жөнүндө&lt;/abbr&gt; маселе &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; бир чечимге келе алышкан эмес. АКШ баш­ка өлкөлөргө (&lt;abbr data-short=&quot;мис.&quot; data-full=&quot;мисалы&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;мисалы&lt;/abbr&gt;, Улуу Британия) салыштыр­малуу СССРден көбүрөөк суммада - 1,3 &lt;abbr data-short=&quot;млрд&quot; data-full=&quot;миллиард&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллиард&lt;/abbr&gt; дол­лар сураган. &lt;abbr data-short=&quot;О. эле&quot; data-full=&quot;Ошондой эле&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;Ошондой эле&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;амер.&quot; data-full=&quot;америкалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;америкалык&lt;/abbr&gt; өкмөт СССР &lt;abbr data-short=&quot;м-н&quot; data-full=&quot;менен&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;менен&lt;/abbr&gt; АКШ­нын ортосунда соода &lt;abbr data-short=&quot;ж-а&quot; data-full=&quot;жана&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жана&lt;/abbr&gt; &lt;abbr data-short=&quot;экон.&quot; data-full=&quot;экономикалык&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;экономикалык&lt;/abbr&gt; мамилелерди жөнгө салуу &lt;abbr data-short=&quot;ж-дө&quot; data-full=&quot;жөнүндө&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;жөнүндө&lt;/abbr&gt; маселелерди чечүүдөн баш тарткан. 1990-жылдары эки мамлекеттин орто­сунда сүйлөшүүлөр жүрүп, СССРдин Л.-л. &lt;abbr data-short=&quot;б-ча&quot; data-full=&quot;боюнча&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;боюнча&lt;/abbr&gt; карызы 2030-ж. чейин төлөнмөк болуп, жалпы сумма 674 &lt;abbr data-short=&quot;млн&quot; data-full=&quot;миллион&quot; data-extended=&quot;true&quot;&gt;миллион&lt;/abbr&gt; долларды түзгөн. 1992-жылдан СССРдин карызы РФке жүктөлгөн.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ад.: &lt;em&gt;ПаперноА. Л.&lt;/em&gt; Ленд-лиз. Тихий океан. М., 1998; &lt;em&gt;Краснов В. Н., Краснов Н. В.&lt;/em&gt; Ленд-лиз для СССР: 1941-1945. М., 2008. &lt;em&gt;К. Алымкулов.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;<br /> <br /> [[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>

vol5_>KadyrM