https://encyclopedia.edu.kg/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%90ЛЕНА - Түзөтүүлөр тарыхы2026-10-15T14:46:52ZБул барактын викидеги өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.40.4https://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%90&diff=83813&oldid=prevvol5_>KadyrM, 10:45, 15 октябрь 2026 карата2026-10-15T10:45:57Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:45 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol5_>KadyrMhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%90&diff=83814&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-15T10:17:22Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:17 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%90&diff=83520&oldid=prevKadyrm: 1 версия2026-10-15T10:09:33Z<p>1 версия</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку нускасы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">15 октябрь 2026, саат 10:09 учурдагы нуска</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>Kadyrmhttps://encyclopedia.edu.kg/index.php?title=%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%90&diff=83519&oldid=prevvol5_>KadyrM, 09:45, 15 октябрь 2026 карата2026-10-15T09:45:57Z<p></p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕНА </strong>(якутча Улахан-Юрях - чоң дайра) - Чыгыш Сибирдеги дарыя, Иркут обл. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Саха Респнын аймагында. Уз. 4400 <em>км,</em> алабынын аянты 2490 мин кл4<sup>2</sup>. Байкал кырка тоосунан башталып, Лаптевдер денизине куярда чон дельтаны (аянты 30 миң юи<sup>2</sup>дей) пайда кылат. Жогорку агымында (Витимдин чатына чейин) кууш өрөөн аркылуу агып, төмөнкү агымында 30 клгге чейин кеңеет. Жээги Якутск ш-на чейин бийик, -аскалуу; андан төмөн ойдундуу. Негизги куймалары: Нюя, Вилюй (сол), Киренга, Витим, Олёкма, Алдан (оң). Л. негизинен кар (жылдык агымынын 50% и) <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> жамгыр сууларынан куралат; кыртыш сууларына 1-2% туура келет. Суусунун деңгээли ортонку агымында 10-15 жге, төмөнкү агымында 18 <em>мте</em> көтөрүлөт. Л. суусунун молдуулугу <abbr data-short="б-ча" data-full="боюнча" data-extended="true">боюнча</abbr> КМШнын аймагында Енисейден кийинки 2-дарыя. Орт. чыгымы 17 000 <em>м?/сек,</em> эң көбү 200 000 <em>м<sup>3</sup>/сек,</em> эң азы 366 <em>м?/сек.</em> Жазында кирип, жайында жаан-чачындан ташкындайт. Жылына деңизге 12 <abbr data-short="млн" data-full="миллион" data-extended="true">миллион</abbr> тта жакын шиленди агызып келет. Жогорку агымы октябрдын аягынан майдын ортосуна, төмөнкү агымы октябрдан июндун башына чейин тоңуп, муз эригенде үйөр пайда кылат. Л-нын куймаларына Вилюй, Мамакан ГЕСтери курулган. Алабы кен байлыкка бай: алтын (Витим, Алдандын алаптарында), алмаз (Вилюй), <abbr data-short="о. эле" data-full="ошондой эле" data-extended="true">ошондой эле</abbr> көмүр (Лена, <abbr data-short="Түш." data-full="Түштүк" data-extended="true">Түштүк</abbr> Якут бассейндери), газ, темир, слюда, туз ж. б. Качуг шаарчасынан чатына чейин (4125 <em>км</em> аралыкка) кеме жүрөт. Навигация жогорку агымында 160 суткага, төмөнкү агымында 120 суткага созулат. Жайында эң кооз жерлерине туристтик рейстер уюштурулат. Дельтасында Усть-Лена коругу бар. Балык (муксун, Сибирь ряпушкасы, нельма, омуль, хариус ж. б.) кармалат. Л-нын суусун булгаган негизги заттар - нефть продуктулары, фенол, темир, жез, цинк. Негизги порттору <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> пристандары (башатынан чатын карай): Качуг, Жигалово, Уст-Кут, Марково, Киренск, Витим, Пеледуй, Ленск, Олёкминск, Покровск, Якутск, Нижний Бестях, Сангар, Жиганск, Быковский.</p><p>Ад.: <em>Муранов А. П.</em> Величайшие реки мира. Л., 1968; <em>Мостахов С.</em> Река Лена. Якутск, 1972; Водные пути бассейна Лены. М., 1995. <em>Э. Султаналиев. </em></p><br />
<br />
[[Category:5-том,_50-100_бб]]</div>vol5_>KadyrM